III KK 26/22

Sąd Najwyższy2022-11-16
SNKarnewykonanie karWysokanajwyższy
wyrok łącznykasacjaSąd Najwyższynaruszenie przepisówpodpis sędziegoart. 439 k.p.k.kara ograniczenia wolnościpostępowanie karne

Sąd Najwyższy uchylił wyrok łączny Sądu Rejonowego z powodu jego niepodpisania przez sędziego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Słubicach, zarzucając rażące naruszenie przepisów procesowych, a mianowicie art. 113 k.p.k. i art. 418 § 1 k.p.k., polegające na niepodpisaniu wyroku przez sędziego orzekającego w składzie jednoosobowym. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że brak podpisu sędziego stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia z mocy art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego T. Z. od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Słubicach z dnia 14 września 2021 r. (sygn. akt II K 346/21). Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 113 k.p.k. i art. 418 § 1 k.p.k., polegające na niepodpisaniu przez sędziego orzekającego w składzie jednoosobowym wyroku łącznego, który następnie został ogłoszony publicznie. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za zasadny, podkreślając, że brak podpisu sędziego pod orzeczeniem stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia przewidzianą w art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k. Sąd Najwyższy powołał się na własne wcześniejsze orzecznictwo, które konsekwentnie uznaje takie uchybienie za skutkujące koniecznością uchylenia orzeczenia. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok łączny i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Słubicach do ponownego rozpoznania, zobowiązując sąd pierwszej instancji do procedowania z poszanowaniem przepisów prawa procesowego i uwzględnienia zakazu reformationis in peius przy wymiarze kary.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, brak podpisu sędziego pod wyrokiem stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na przepisy art. 113 k.p.k. i art. 418 § 1 k.p.k. oraz utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym brak podpisu sędziego pod orzeczeniem jest rażącym naruszeniem przepisów procesowych, skutkującym obligatoryjne uchylenie orzeczenia na podstawie art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (w zakresie uwzględnienia kasacji)

Strony

NazwaTypRola
T. Z.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna uchylenia orzeczenia: niepodpisanie orzeczenia przez sędziego orzekającego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 113

Kodeks postępowania karnego

Orzeczenie podpisują wszyscy członkowie składu orzekającego, nie wyłączając przegłosowanego, chyba że orzeczenie zamieszczono w protokole.

k.p.k. art. 418 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Ogłoszenie wyroku następuje po jego podpisaniu.

k.k. art. 209 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 222 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 209 § § 1a

Kodeks karny

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Zasada stosowania ustawy względniejszej dla sprawcy.

k.k. art. 85 § § 1

Kodeks karny

Zasady orzekania kary łącznej.

k.k. art. 85a

Kodeks karny

Zasady orzekania kary łącznej.

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

Zasady orzekania kary łącznej.

k.p.k. art. 577

Kodeks postępowania karnego

Zaliczenie okresu rzeczywistego odbywania kary na poczet kary łącznej.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok łączny nie został podpisany przez sędziego orzekającego w składzie jednoosobowym, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia z mocy art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

zaniechanie podpisania wyroku przez sędziego orzekającego w sprawie w składzie jednoosobowym, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k. uchybienie to w aktualnym stanie prawnym, nie może być w żaden sposób konwalidowane – skutkuje obowiązkiem uchylenia dotkniętego nim orzeczenia

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Antoni Bojańczyk

sprawozdawca

Marek Motuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów postępowania karnego dotyczących podpisania orzeczenia, jako bezwzględna podstawa uchylenia wyroku."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy wyrok nie został podpisany przez sędziego orzekającego w składzie jednoosobowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje kluczowe znaczenie formalnych wymogów proceduralnych w postępowaniu karnym i konsekwencje ich niedopełnienia, nawet w przypadku wyroków łącznych.

Wyrok łączny uchylony przez Sąd Najwyższy. Kluczowy błąd formalny zaważył na losach sprawy.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 26/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 listopada 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)
‎
SSN Antoni Bojańczyk (sprawozdawca)
‎
SSN Marek Motuk
w sprawie
T. Z.
,
skazanego wyrokiem łącznym
po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2022 r. w Izbie Karnej,
na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.),
kasacji wniesionej na niekorzyść skazanego przez Prokuratora Generalnego
od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Słubicach
z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt II K 346/21
uchyla zaskarżony wyrok łączny i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Słubicach do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem łącznym z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt II K 346/21, Sąd Rejonowy w Słubicach w sprawie T. Z. skazanego prawomocnymi wyrokami:
1.
wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Krośnie Odrzańskim z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt II K 373/19, na karę łączną 2 lat ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze po 30 godzin miesięcznie, która objęła kary jednostkowe wymierzone przez Sąd Rejonowy w Słubicach wyrokiem z dnia 28 stycznia 2019 r., sygn. akt II K 920/18 za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. –
5 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze po 30 godzin miesięcznie
oraz przez Sąd Rejonowy w
Krośnie Odrzańskim wyrokiem z dnia 7 lutego 2019 r., sygn. akt II K 276/18 za przestępstwo z art. 222 § 1 k.k. i in. – 1 rok i 8 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze po 30 godzin miesięcznie;
2.
Sądu Rejonowego w Słubicach z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt II K 741/20, za przestępstwo z art. 209 § 1a k.k., na karę 5 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze po 30 godzin miesięcznie,
na podstawie art. 4 § 1 k.p.k. i art. 85 § 1 k.k., art. 85a k.k., art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 czerwca 2020 r. połączył kary ograniczenia wolności opisane w pkt. 1 i 2 części wstępnej wyroku i orzekł karę łączną 2 lat ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze po 30 godzin miesięcznie (
pkt I
), na poczet której na podstawie art. 577 k.p.k. zaliczył okres dotychczas wykonanej kary jednostkowej w sprawie o sygn. akt II K 741/20 (
pkt III
). Ponadto uznał, że pozostałe rozstrzygnięcia wynikające z połączonych wyroków pozostawia do odrębnego wykonania (
pkt II
) oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania (
pkt IV
).
Wyrok łączny nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 22 września 2021 r.
Od powyższego wyroku łącznego kasację na niekorzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył go w całości i zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 113 k.p.k. i art. 418 § 1 k.p.k., polegające na niepodpisaniu wydanego przez sąd orzekający w składzie jednoosobowym i ogłoszonego następnie publicznie wyroku łącznego przez sędziego biorącego udział w jego wydaniu, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia przewidzianą w art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k.
W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Słubicach do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd uzasadnione było jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie przewidzianym w przepisie art. 535 § 5 k.p.k.
Należy zgodzić się ze skarżący, że zaskarżony wyrok łączny zapadł z rażącym naruszeniem wskazanych w zarzucie
petitum
kasacji przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na treść wyroku.
Stosownie do treści art. 113 k.p.k., orzeczenie podpisują wszyscy członkowie składu orzekającego, nie wyłączając przegłosowanego, chyba że orzeczenie zamieszczono w protokole. Zgodnie zaś z art. 418 § 1 k.p.k. ogłoszenie wyroku następuje po jego podpisaniu.
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że wydany w dniu 14 września 2021 r., w składzie jednoosobowym, wyrok łączny nie został podpisany przez sędziego przewodniczącego, pomimo zapisu w protokole rozprawy głównej z dnia 14 września 2021 r. wskazującego, że do takiej czynności doszło (zob. protokół k. 28v.). Został on następnie ogłoszony publicznie przez orzekającego w tej sprawie sędziego.
Zaniechanie podpisania wyroku przez sędziego orzekającego w sprawie w składzie jednoosobowym, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k. Uchybienie to w aktualnym stanie prawnym, nie może być w żaden sposób konwalidowane – skutkuje obowiązkiem uchylenia dotkniętego nim orzeczenia (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 28 lutego 2013 r., IV KK 36/13; z dnia 2 lutego 2012 r., IV KK 18/12, LEX nr 1119558; z dnia 4 listopada 2010 r., III KK 145/10, LEX nr 653504; z dnia 9 grudnia 2010 r., III KK 285/10, LEX nr 686811).
Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy na podstawie art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok łączny i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Słubicach do ponownego rozpoznania. W postępowaniu ponownym rzeczą tego Sądu będzie procedowanie z poszanowaniem przepisów postępowania karnego i uniknięcie stwierdzonych powyżej uchybień. Wymierzając oskarżonemu karę Sąd ten zobowiązany będzie uwzględnić działanie zakazu
reformationis in peius
.
Z tych względów orzeczono jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI