III KK 257/21

Sąd Najwyższy2021-07-15
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowościŚrednianajwyższy
stalkingkasacjaSąd Najwyższyprawo karneart. 190a k.k.niedopuszczalnośćopłata od kasacji

Sąd Najwyższy pozostawił kasację obrońcy skazanej bez rozpoznania z powodu jej niedopuszczalności z mocy ustawy, zwracając jednocześnie uiszczoną opłatę.

Obrońca skazanej G. W. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok skazujący za stalking. Kasacja podnosiła zarzuty obrazy prawa materialnego i procesowego. Sąd Najwyższy uznał kasację za niedopuszczalną z mocy ustawy, ponieważ nie spełniała wymogów formalnych określonych w Kodeksie postępowania karnego, w szczególności nie wskazywała na bezwzględną przyczynę odwoławczą. W związku z tym, postanowił pozostawić kasację bez rozpoznania i zwrócić uiszczoną opłatę.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońcę skazanej G. W. od wyroku Sądu Okręgowego w B., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ż. skazujący ją za przestępstwo stalkingu (art. 190a § 1 k.k.). Obrońca zarzucał rażącą obrazę prawa materialnego (błędna wykładnia art. 190a § 1 k.k. i art. 31 k.k.) oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 457 § 3 k.p.k., art. 433 § 1 i 2 k.p.k.). Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu, stwierdził, że kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy. Zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k., kasacja na korzyść może być wniesiona tylko w przypadku skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, lub gdy podniesiono zarzut oparty na art. 439 § 1 k.p.k. Żaden z podniesionych zarzutów nie miał takiego charakteru. W związku z tym, Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k., postanowił pozostawić kasację bez rozpoznania. Jednocześnie, wychodząc z założenia, że wadliwe przyjęcie kasacji przez sąd odwoławczy nie powinno skutkować obciążeniem strony opłatą, Sąd Najwyższy zarządził zwrot uiszczonej przez skazaną opłaty od kasacji w kwocie 450 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taka kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 523 § 2 i § 4 k.p.k., kasacja na korzyść jest dopuszczalna tylko w ściśle określonych przypadkach, m.in. skazania na bezwarunkową karę pozbawienia wolności lub podniesienia zarzutu z art. 439 § 1 k.p.k. Brak spełnienia tych warunków skutkuje niedopuszczalnością kasacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

kasacja pozostawiona bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
G. W.osoba_fizycznaskazana

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie kasacji.

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie kasacji.

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie kasacji.

k.p.k. art. 523 § 2

Kodeks postępowania karnego

Określa warunki dopuszczalności kasacji na korzyść wniesionej w przypadku skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia.

k.p.k. art. 523 § 4

Kodeks postępowania karnego

Określa warunki dopuszczalności kasacji na korzyść wniesionej w innych przypadkach niż skazanie na bezwarunkową karę pozbawienia wolności, wymagając zarzutu opartego na art. 439 § 1 k.p.k.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Katalog bezwzględnych przyczyn odwoławczych, których zaistnienie jest warunkiem dopuszczalności kasacji w niektórych sytuacjach.

k.k. art. 190a § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący przestępstwa uporczywego nękania (stalkingu).

k.k. art. 31 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący poczytalności sprawcy.

k.k. art. 31 § 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący poczytalności sprawcy.

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu odwoławczego do rozpoznania zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 433 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu odwoławczego do rozpoznania zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu odwoławczego do rozpoznania zarzutów apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy, ponieważ nie spełnia wymogów formalnych określonych w k.p.k. (brak bezwzględnych przyczyn odwoławczych).

Odrzucone argumenty

Zarzuty obrazy prawa materialnego (art. 190a § 1 k.k., art. 31 k.k.) i naruszenia przepisów postępowania (art. 457 § 3 k.p.k., art. 433 § 1 i 2 k.p.k.) podniesione przez obrońcę.

Godne uwagi sformułowania

kasację obrońcy skazanej jako niedopuszczalną z mocy ustawy należało pozostawić bez rozpoznania wadliwy sposób wykonania czynności przez upoważnionego sędziego, nie może skutkować obciążeniem nienależną od samego początku opłatą od kasacji

Skład orzekający

Jarosław Matras

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność kasacji w sprawach karnych, wymogi formalne kasacji, zwrot opłaty od kasacji w przypadku jej niedopuszczalności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych kasacji w polskim postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie ma charakter proceduralny i dotyczy ściśle technicznych aspektów dopuszczalności kasacji, co czyni je interesującym głównie dla prawników procesualistów.

Kiedy kasacja w Sądzie Najwyższym nie jest możliwa? Kluczowe zasady dopuszczalności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 257/21
POSTANOWIENIE
Dnia 15 lipca 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras
po rozpoznaniu w sprawie
G. W.
skazanej z art. 190a § 1 k.k.
na posiedzeniu w dniu 15 lipca 2021 r.
kasacji obrońcy skazanej
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w B.
z dnia 25 stycznia 2021 r., sygn. akt IV Ka (…)
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ż.
z dnia 12 września 2019 r., sygn. akt II K (…)
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
1. kasację obrońcy skazanego pozostawić bez rozpoznania;
2. zwrócić
skazanej uiszczoną opłatę od kasacji w kwocie 450 zł.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Ż. II Wydział Karny z dnia 12 września 2019 r. sygn. akt II K (…)  G. W. została uznana za winną popełnienia przestępstwa z art. 190a § 1 k.k., za które sąd orzekł karę 100 stawek dziennych grzywny ustalając wymiar jednej stawki na kwotę 10 zł.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone przez obrońcę oskarżonej co do winy oraz pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego co do kary.
Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt IV Ka (…) sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnił oskarżoną G. W. od zarzucanego jej przestępstwa. Od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kasację złożył pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego. Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 2 grudnia 2020 r., sygn. akt III KK 266/20, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w B. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2021 r., sygn. akt IV Ka (…) Sąd Okręgowy w B. IV Wydział Karny Odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Kasację od tego wyroku wywiódł obrońca skazanej podnosząc zarzuty:
I.
rażącą obrazę prawa materialnego, mającą istotny wpływ na treść wyroku, poprzez błędną wykładnię art. 190a § 1 ustawy Kodeks karny polegającą na wyrażeniu poglądu, że zachowania oskarżonej wypełniły znamiona przestępstwa stalkingu, bowiem "motywacja sprawcy jest irrelewantna z punktu widzenia znamion tego czynu", co wyłączyło możliwość uniewinnienia oskarżonej i skutkowało przypisaniem oskarżonej znamion przestępstwa z art. 190a § 1 ustawy Kodeks kamy, co miało wypływ na wydanie wyroku skazującego za niepopełniony czyn.
II.
rażącą obrazę prawa materialnego, mającą istotny wpływ na treść wyroku, poprzez błędną wykładnię art. 31 § 1 lub § 2 ustawy Kodeks karny wskutek uznania, że oskarżona mogła w czasie czynu rozpoznać jego znaczenie lub była w stanie pokierować swoim postępowaniem, ewentualnie zdolność ta nie była w znacznym stopniu ograniczona; podczas, gdy oskarżona leczyła się psychiatrycznie z ciężkiej depresji i stanów lękowych, a zatem mogła działać w stanie zniesionej lub w stopniu znacznym ograniczonej świadomości, co wyłącza możliwość postawienia jej zarzutów oraz przypisania znamion czynu zabronionego od samego początku postępowania, a okoliczność ta ma istotny wpływ na wydanie wyroku skazującego.
III.
rażące naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a to:
art. 457 § 3 k.p.k. i art. 433 § 1 i 2 k.p.k. poprzez niewłaściwą kontrolę instancyjną, wyrażającą się w wybiórczym oraz powierzchownym rozpoznaniu przez Sąd odwoławczy zarzutów apelacyjnych szczegółowo opisanych w petitum wniesionych w niniejszej sprawie skargi apelacyjnej oraz w ich uzasadnieniu, ograniczoną w większości do dokonania ich oceny pod kątem formalnym, przy zaniechaniu właściwego merytorycznego ustosunkowania się do nich, w sytuacji, gdy zarówno podniesione w apelacji zarzuty, jak też granice zaskarżenia środka odwoławczego, nakładały na Sąd Okręgowy obowiązek odpowiedzialnej oraz wnikliwej weryfikacji stanowiska Sądu I instancji w tym zakresie, które to naruszenie prawa jest rażące i ma istotny wpływ na treść orzeczenia, albowiem skutkowało niedostrzeżeniem przez Sąd odwoławczy rażących błędów Sądu a quo, a w konsekwencji utrzymaniem w mocy skarżonego wyroku Sądu I instancji.
Podnosząc powyższe obrońca skazanej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w B.  do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasację obrońcy skazanej jako niedopuszczalną z mocy ustawy należało pozostawić bez rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 523 § 2 k.p.k. kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, a w sytuacji skazania na inną karę, dla skuteczności
kasacji wniesionej przez strony
konieczne jest podniesienie zarzutu opartego na jednej z okoliczności wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.). Respektując powyższe ograniczenia obrońca skazanej mógł wnieść kasację tylko w sytuacji dostrzeżenia zaistnienia bezwzględnego  powodu  odwoławczego  z art. 439 k.p.k. Takiego charakteru nie ma żaden z podniesionych w kasacji zarzutów. Skarżący tak w zarzutach kasacji, jak i w jej uzasadnieniu nie wspomina o ewentualnym uchybieniu mającym rangę bezwzględnej przyczyny odwoławczej. W tej sytuacji kasacja nie była dopuszczalna, a prezes sądu odwoławczego powinien odmówić jej przyjęcia. Skoro jednak kasację taką przyjął (niedostrzegając jej niedopuszczalności), to obowiązkiem Sądu Najwyższego było orzeczenie o pozostawieniu jej bez rozpoznania. Mając na względzie fakt, że przy prawidłowej kontroli dopuszczalności kasacji powinno zostać wydane zarządzenie o odmowie jej przyjęcia, czego efektem powinno być zwrócenie skazanej uiszczonej opłaty od kasacji, Sąd Najwyższy zarządził zwrócenie uiszczonej opłaty od kasacji, wychodząc z założenia, iż wadliwy sposób wykonania czynności przez upoważnionego sędziego, nie może skutkować obciążeniem nienależną od samego początku opłatą od kasacji.
Z tych powodów orzeczono jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI