III KK 257/14

Sąd Najwyższy2014-09-25
SNKarnewykroczeniaŚrednianajwyższy
wykroczeniekara ograniczenia wolnościkara aresztukara grzywnySąd Najwyższykasacjaprawo karne wykonawczenaruszenie prawa materialnego

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w części dotyczącej kary za wykroczenie z art. 70 § 2 k.w., uznając, że orzeczono karę nieprzewidzianą przez ustawę.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść M. S., ukaranego wyrokiem nakazowym za wykroczenie z art. 70 § 2 k.w. Sąd Rejonowy wymierzył karę miesiąca ograniczenia wolności, podczas gdy przepis ten przewiduje jedynie karę aresztu albo grzywny. Sąd Najwyższy uznał to za rażące naruszenie prawa materialnego i uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść M. S., który został ukarany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w W. z dnia 24 kwietnia 2014 r. za wykroczenie z art. 70 § 2 k.w. (znajdowanie się w stanie po spożyciu alkoholu w czasie wykonywania czynności zawodowych). Sąd Rejonowy wymierzył obwinionemu karę miesiąca ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania pracy na cele społeczne. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że art. 70 § 2 k.w. przewiduje za to wykroczenie jedynie karę aresztu albo grzywny, a nie karę ograniczenia wolności. Sąd Najwyższy przyznał rację Prokuratorowi Generalnemu, stwierdzając, że orzeczenie kary ograniczenia wolności było nieprzewidziane przez ustawę i stanowiło rażące naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść wyroku. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, z uwzględnieniem granic kasacji i zakazu reformationis in peius.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kara ograniczenia wolności nie jest dopuszczalna za wykroczenie z art. 70 § 2 k.w., ponieważ przepis ten przewiduje wyłącznie karę aresztu albo grzywny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Rejonowy wymierzył karę nieprzewidzianą przez ustawę, co stanowi rażące naruszenie prawa materialnego. Sankcja za wykroczenie z art. 70 § 2 k.w. jest określona w § 1 art. 70 k.w. i obejmuje jedynie areszt lub grzywnę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części dotyczącej kary i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

M. S.

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznaukaranego

Przepisy (10)

Główne

k.w. art. 70 § § 2

Kodeks wykroczeń

Przepis ten w zakresie sankcji odwołuje się do § 1 art. 70 k.w., przewidując za to wykroczenie wyłącznie karę aresztu albo grzywny.

Pomocnicze

k.w. art. 21 § § 1

Kodeks wykroczeń

Przepis ten określa wymiar kary ograniczenia wolności oraz jej formę, jednakże jego zastosowanie było nieprawidłowe, gdyż kara ograniczenia wolności nie była przewidziana za dane wykroczenie.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Umożliwił rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.

k.p.w. art. 110 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Podstawa do zaskarżenia wyroku nakazowego kasacją.

k.p.w. art. 111

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.k. art. 526 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.k. art. 442 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Wskazówki dla sądu orzekającego ponownie.

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 443

Kodeks postępowania karnego

Pośredni zakaz reformationis in peius.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 70 § 2 k.w. jest niezgodne z prawem, gdyż przepis ten przewiduje jedynie karę aresztu lub grzywny.

Godne uwagi sformułowania

orzeczona została kara nieprzewidziana przez ustawę za dane wykroczenie rażące naruszenie przepisu prawa materialnego pośredni zakaz reformationis in peius

Skład orzekający

Przemysław Kalinowski

przewodniczący

Andrzej Ryński

sprawozdawca

Dorota Rysińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niewłaściwe orzeczenie kary nieprzewidzianej przez ustawę w postępowaniu wykroczeniowym."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu Kodeksu wykroczeń i specyfiki postępowania w sprawach o wykroczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje istotne naruszenie prawa materialnego przez sąd niższej instancji, co jest ważne dla praktyków prawa wykroczeniowego. Pokazuje również rolę Sądu Najwyższego w korygowaniu błędów.

Sąd Najwyższy: Kara nieprzewidziana przez ustawę to rażące naruszenie prawa!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 257/14
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 września 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący)
‎
SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca)
‎
SSN Dorota Rysińska
Protokolant Jolanta Włostowska
w sprawie M. S.
‎
ukaranego z art.70 § 2 kw
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
‎
w dniu 25 września 2014 r.
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego
‎
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w  W.
‎
z dnia 24 kwietnia 2014 r.,
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Komendant Miejski Policji w W. wniósł o ukaranie M. S. o to, że w dniu 7 lutego 2014 r. ok. godz. 9.50 w W. przy ul. O. 2 na terenie Zespołu Szkół Technicznych, będąc pracownikiem firmy „R.", wbrew obowiązkowi zachowania trzeźwości znajdował się w stanie po spożyciu alkoholu i podejmował w tym czasie czynności zawodowe jako pracownik budowlany, tj. o wykroczenie z art. 70 § 2 k.w.
Sąd Rejonowy, wyrokiem nakazowym z dnia 24 kwietnia 2014 r., uznał  obwinionego M. S. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, to jest wykroczenia z art. 70 § 2 k.w. i za to na podstawie tego przepisu oraz art. 21 § 1 k.w. wymierzył mu karę miesiąca ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania 30 godzin „niekontrolowanej ” pracy na cele społeczne. Nadto zwolnił obwinionego od uiszczenia opłaty sądowej, a wydatkami poniesionymi w postępowaniu wykroczeniowym obciążył Skarb Państwa.
Od powyższego wyroku nie został wniesiony sprzeciw w terminie ustawowym, wobec czego stał się on prawomocny w dniu 12 czerwca 2014 r. (k.16-18).
Na podstawie art. 110 § 1 k.p.w. wyrok ten został  zaskarżony kasacją przez Prokuratora Generalnego w części dotyczącej orzeczenia o karze, na korzyść obwinionego M. S. Skarżący na zasadzie art. 111 k.p.w. oraz art. 526 § 1 k.p.k. i art. 537 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. zarzucił orzeczeniu Sądu Rejonowego rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 70 § 2 k.w., polegające na orzeczeniu wobec obwinionego za popełnienie wykroczenia określonego w tym przepisie kary miesiąca ograniczenia wolności w sytuacji, gdy czyn ten zagrożony jest karą aresztu albo grzywny.
Powołując się na powyższe, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się zasadna w stopniu oczywistym, co umożliwiło jej uwzględnienie w całości na posiedzeniu bez udziału stron w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. Rację ma prokurator, że zaskarżony wyrok został wydany z rażącym naruszeniem przepisu art. 70 § 2 k.w. w zakresie orzeczenia o karze ograniczenia wolności, a także zobowiązania obwinionego do wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w oparciu o przepis art. 21 § 1 k.w.
Sąd Rejonowy wymierzył M. S. w pkt 1 wyroku nakazowego karę miesiąca ograniczenia wolności wskazując jako podstawę wymiaru kary art. 70 § 2 k.w., podczas gdy przepis ten w zakresie sankcji odwołuje się do § 1 art. 70 k.w., a zatem przewiduje za to wykroczenie wyłącznie karę aresztu albo grzywny. Tym samym wobec obwinionego orzeczona została kara nieprzewidziana przez ustawę za dane wykroczenie. W konsekwencji doszło również do nieprawidłowego orzeczenia w pkt 2 tegoż wyroku o obowiązku, określonym w art. 21 § 1 k.w., albowiem przepis ten określa wymiar kary ograniczenia wolności oraz jej formę polegającą  na nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w odpowiednim zakładzie pracy, placówce służby zdrowia, opieki społecznej, organizacji lub instytucji niosącej pomoc charytatywną lub na rzecz społeczności lokalnej, w ramach rygorów przewidzianych w art. 20 § 2 k.w.
Wskazane naruszenie przepisu prawa materialnego z oczywistych względów miało charakter rażący, zaś jego wpływ na treść rozstrzygnięcia w zakresie wymiaru kary był istotny.
Dlatego też na podstawie art. 537 § 1 k.p.k. w zw. z art.112 k.p.w.  Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, mając na uwadze granice rozpoznania kasacji  oznaczone  przez skarżącego. Warto przypomnieć, że stosownie do treści art. 536 k.p.k. w zw. z art. 112 k.w. Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a w zakresie szerszym jedynie w wypadkach określonych w art. 435, 439 i 455 k.p.k. Należy jednak stwierdzić, że zaskarżony wyrok nie zawiera uchybień wskazanych w tych przepisach, które uzasadniałyby poszerzenie granic kontroli kasacyjnej poza obszar zagadnień podniesionych w zarzucie kasacyjnym i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości.
Orzekając ponownie, Sąd Rejonowy stosownie do dyspozycji art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. uwzględni powyższe wnioski i spostrzeżenia, a gdy zajdzie taka potrzeba prawidłowo ukształtuje orzeczenie o karze za czyn z art. 70 § 2 k.w., z uwzględnieniem rodzajów kar przewidzianych dla określonego w przywołanym przepisie wykroczenia oraz pamiętając, że kasacja została wniesiona na korzyść ukaranego, a zatem spowodowała uaktywnienie pośredniego zakazu
reformationis in peius
(art. 443 k.p.k.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI