III KK 250/19

Sąd Najwyższy2020-02-13
SNKarneprzestępstwa skarboweWysokanajwyższy
gry hazardoweprzestępstwo skarbowekasacjapowaga rzeczy osądzonejczyn ciągłySąd Najwyższyustawa o grach hazardowychk.k.s.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego, który umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego z powodu powagi rzeczy osądzonej, uznając, że czyny przypisane w różnych postępowaniach nie były tożsame.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasacje Prokuratora Rejonowego i Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego od wyroku Sądu Okręgowego, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie karne wobec M. W. z powodu powagi rzeczy osądzonej. Sąd Okręgowy uznał, że oskarżony został już prawomocnie skazany za czyny ciągłe, które obejmowały okres objęty zarzutami w tej sprawie. Sąd Najwyższy uznał jednak, że czyny przypisane w różnych postępowaniach nie były tożsame, ze względu na różne miejsca popełnienia, różne automaty i różne okazje. W związku z tym uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasacje Prokuratora Rejonowego w D. oraz Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w O. na niekorzyść oskarżonego M. W. od wyroku Sądu Okręgowego w E. z dnia 17 kwietnia 2018 r., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w D. i umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na stwierdzeniu powagi rzeczy osądzonej, wskazując na wcześniejsze prawomocne skazania M. W. za czyny ciągłe z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. popełnione w różnych okresach i miejscach. Kasacje zarzucały rażące naruszenie prawa procesowego (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.) oraz prawa materialnego (art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 107 § 1 k.k.s.). Sąd Najwyższy uznał kasacje za oczywiście zasadne. Podzielił stanowisko utrwalone w orzecznictwie, zgodnie z którym urządzanie gier hazardowych w różnych miejscach i na różnych automatach, nawet w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, stanowi odrębne czyny, a nie jeden czyn ciągły, jeśli nie są objęte tym samym zamiarem i nie są realizowane z wykorzystaniem tej samej sposobności. W niniejszej sprawie miejsca popełnienia czynów, automaty oraz warunki ich urządzania były różne, co wykluczało tożsamość czynów i tym samym istnienie powagi rzeczy osądzonej. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uprzednie prawomocne skazanie za przestępstwo z art. 107 § 1 k.k.s. popełnione w innym miejscu i czasie, nawet w warunkach czynu ciągłego, nie stanowi przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, jeśli czyny te nie są tożsame.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że urządzanie gier hazardowych w różnych miejscach i na różnych automatach, nawet w ramach tej samej działalności gospodarczej, stanowi odrębne czyny, jeśli nie są objęte tym samym zamiarem i nie są realizowane z wykorzystaniem tej samej sposobności. Różnice w miejscach popełnienia, automatach i warunkach urządzania gier wykluczają tożsamość czynów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżony (w sensie proceduralnym, sprawa wraca do sądu niższej instancji)

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Rejonowy w D.organ_państwowywnioskodawca
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w O.organ_państwowywnioskodawca

Przepisy (12)

Główne

k.k.s. art. 107 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 9 § 3

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Umorzenie postępowania z powodu powagi rzeczy osądzonej.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna uchylenia orzeczenia - powaga rzeczy osądzonej.

k.k.s. art. 113 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

Definicja czynu ciągłego.

u.g.h. art. 2

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 6 § 1

Ustawa o grach hazardowych

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 442 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 436

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak tożsamości czynów przypisanych w różnych postępowaniach, co wyklucza powagę rzeczy osądzonej. Różne miejsca popełnienia czynów, różne automaty i różne okazje uniemożliwiają uznanie ich za jeden czyn ciągły w rozumieniu art. 6 § 2 k.k.s. Błędne zastosowanie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. przez Sąd Okręgowy.

Godne uwagi sformułowania

zachowanie osoby, która nie posiadając koncesji na prowadzenie kasyna podejmuje działanie w postaci urządzania gry na automatach w różnych miejscach (miejscowościach, lokalach), stanowi każdorazowo - od strony prawnokarnej - inny czyn nie jest spełniony warunek tożsamości czynów nie spełnia kryterium czynu ciągłego ujętego jako zachowanie w wykonaniu tego samego zamiaru wypadek, gdy poszczególne zachowania sprawcy nie zostały objęte tym samym zamiarem, lecz zostały zrealizowane z takim samym, podejmowanym w odniesieniu do każdego zachowania na nowo, zamiarem.

Skład orzekający

Przemysław Kalinowski

przewodniczący

Jerzy Grubba

członek

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia czynu ciągłego w kontekście przestępstw skarbowych z art. 107 § 1 k.k.s., zwłaszcza w sprawach dotyczących urządzania gier hazardowych w różnych lokalizacjach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji urządzania gier hazardowych i może wymagać adaptacji do innych rodzajów przestępstw, gdzie kwestia tożsamości czynów jest kluczowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego powagi rzeczy osądzonej w kontekście przestępstw skarbowych i gier hazardowych, z praktycznymi implikacjami dla interpretacji czynu ciągłego.

Czy granie na automatach w różnych miejscach to jedno przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia pojęcie czynu ciągłego.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 250/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 lutego 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący)
‎
SSN Jerzy Grubba
‎
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca)
Protokolant Anna Kowal
w sprawie
M. W.
‎
oskarżonego o czyn z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9§ 3 k.k.s.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
‎
w dniu 13 lutego 2020r.,
‎
kasacji, wniesionych przez Prokuratora Rejonowego w D. oraz Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w O., na niekorzyść oskarżonego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w E.
‎
z dnia 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt VI Ka (…)
‎
uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w D.
‎
z dnia 25 października 2017 r., sygn. akt II K (…) i umarzającego postępowanie karne wobec M. W.,
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi
Okręgowemu w E. do ponownego rozpoznania w
postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
M. W. został oskarżony o to, że „w okresie od 20 lipca 2013 r. do 13 stycznia 2015 r. w lokalu J. przy ul. W. w R. jako Prezes Zarządu T. Sp. z o.o. urządzał gry na automatach w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201 z 2009 r. poz. 1540 z późn. zm.) w postaci urządzeń, w łącznej ilości 2 sztuk, tj. na automacie A. III oznaczonym nr (…) w okresie od dnia 01 października 2013 r. do dnia 13 stycznia 2015 r. oraz na automacie A. oznaczonym numerem (…) w okresie od dnia 01 sierpnia 2014 r. do dnia 13 stycznia 2015 r. wszystkie będące w dyspozycji firmy T. Sp. z o.o. z s. w W. oraz jako Prezes Zarządu H. Sp. z o.o. urządzał gry na automacie w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201 z 2009 r. poz. 1540 z późn. zm.) w postaci urządzeń w łącznej ilości 1 sztuka, tj. na automacie D. oznaczonym numerem (…) od dnia 20 lipca 2013 r. do dnia 13 stycznia 2015 r. będący w dyspozycji firmy H. Sp. z o.o. z s. w W. , wbrew przepisom art. 3, art. 4, art. 6 ust. 1, art. 14 ust.1, art. 23, art. 23a ust. 1 wyżej wymienionej ustawy o grach hazardowych, tj. w szczególności bez wymaganej koncesji oraz poza kasynem gry, tj. o przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s.”
Sąd Rejonowy w D. wyrokiem z dnia 25 października 2017 r., sygn. akt II K (…), M. W. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z tą zmianą, że przyjął, iż popełnił go w okresie od 20 lipca 2013 r. do 31 października 2014 r. i za ten czyn wymierzył mu karę grzywny w wysokości 150 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 100 zł.
Wyżej opisanym wyrokiem Sad Rejonowy przypisał czyny z art. 107 § 1 k.k.s. również dwu innym oskarżonym.
Apelacje od powyższego wyroku wnieśli oskarżony M. W. oraz Naczelnik Urzędu Celno - Skarbowego w O..
W osobistej apelacji oskarżony podniósł m.in. zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci „błędnego przypisania mu realizacji znamion art. 107 § 1 k.k.s.”, „braku strony podmiotowej w postaci umyślności oraz oczywistej i usprawiedliwionej nieświadomości tak bezprawności, jak i karalności naruszenia art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych”, „
występowania przesłanek do uznania w niniejszej sprawie usprawiedliwionej nieświadomości karalności”. Ponadto w piśmie stanowiącym uzupełnienie apelacji
wskazał na możliwość wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.
Naczelnik Urzędu Celno - Skarbowego w O. zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego na niekorzyść M. W. w części, tj. w zakresie dotyczącym czasu popełnienia czynu, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę i mający wpływ na rozstrzygnięcie, polegający na uznaniu, że prawomocne skazanie oskarżonego M. W. za czyn ciągły (art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s.) z okresem obejmującym w części okres popełnienia zarzucanego czynu, stanowi powagę rzeczy osądzonej, skutkującą zmianą czasookresu zarzucanego czynu.
Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2018 r. Sąd Okręgowy w E. , sygn. akt VI Ka (…), po rozpoznaniu apelacji stwierdził zaistnienie w sprawie bezwzględnej przyczyny uchylenia orzeczenia w postaci powagi rzeczy osądzonej i wobec tego uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej oskarżonego M. W. i umorzył w tym zakresie postępowanie karne na podstawie art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. (pkt I wyroku). Ponadto Sąd obciążył Skarb Państwa kosztami procesu w części umarzającej postępowanie (pkt II wyroku).
W uzasadnieniu wyroku podniesiono, że zachowanie przypisane M. W. w rozpatrywanej sprawie stanowi element przestępstw skarbowych z art. 107 § 1 k.k.s., zakwalifikowanych jako przestępstwa ciągłe, za które został on już prawomocnie skazany wyrokami innych sądów. Sąd Okręgowy odwołał się do wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 3 kwietnia 2017 roku , sygn. II K (…), którym przypisano oskarżonemu czyny ciągłe zakwalifikowane z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. popełnione w okresie od dnia 19 sierpnia 2013 r. do dnia 4 listopada 2015 r., wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II K (…), którym przypisano oskarżonemu M. W. czyn ciągły z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. popełniony w okresie od dnia 1 sierpnia 2013 r. do dnia 30 października 2014 r. oraz wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II K (…), którym przypisano oskarżonemu popełnienie czynem ciągłym przestępstw skarbowych z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w okresie od dnia 6 maja 2013 r. do dnia 27 listopada 2014 r.
Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację na niekorzyść oskarżonego wniósł Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w O., zarzucając mu:
„1. rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s. polegające na błędnym przyjęciu, iż zaistniała ujemna przesłanka procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej, gdyż oskarżony M. W. został wcześniej prawomocnie skazany za czyn, będący elementem czynu ciągłego przypisanego mu prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 3 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K (…) i z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II K (…), prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II K (…), w sytuacji gdy oskarżony nie został prawomocnie skazany w warunkach określonych w art. 6 § 2 k.k.s. w związku z art. 107 § 1 k.k.s., albowiem czyn zarzucany oskarżonemu w niniejszej sprawie nie jest tożsamy z czynami, za które został skazany ww. wyrokami, z uwagi na fakt, że czyn ten został popełniony w innych miejscach i miejscowościach, dotyczył innych urządzeń do gry oraz zachodziły inne istotne różnice, a tym samym nie było prawnej przeszkody do orzekania w przedmiocie odpowiedzialności karnej skarbowej oskarżonego, za czyny zarzucane mu w akcie oskarżenia,
2. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść wyroku, a mianowicie art. 6 § 2 k.k.s. w związku z art. 107 § 1 k.k.s. polegające na uznaniu, iż art. 6 § 2 k.k.s. obejmuje swą treścią normatywną i znajduje zastosowanie do przestępstw trwałych - wieloczynowych, do których należą czyny zabronione spenalizowane w art. 107 § 1 k.k.s.,
3. rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 632 pkt 2 i art. 634 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s., polegające na błędnym przyjęciu, iż zaistniała podstawa do obciążenia kosztami procesu odnośnie M. W., Skarbu Państwa w pkt II sentencji wyroku sądu odwoławczego, w sytuacji, gdy oskarżony M. W. nie został prawomocnie skazany w warunkach określonych w art. 6 § 2 k.k.s. w związku z art. 107 § 1 k.k.s., a tym samym nie było prawnej przeszkody do orzekania w przedmiocie odpowiedzialności karnej skarbowej oskarżonego, za czyny zarzucane mu w akcie oskarżenia i skutkiem czego nie było podstaw do umorzenia postępowania w oparciu o art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s.”.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w E. wobec M. W. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Wyrok Sądu Okręgowego w E. został zaskarżony także kasacją wywiedzioną przez
Prokuratora Rejonowego w D., który zarzucił mu:
„I. Rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia, tj.: art. 439 § 1 pkt 8 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 kpk poprzez błędne przyjęcie, że zachodzi ujemna przesłanka procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej wskutek uprzedniego skazania za czyn ciągły zakwalifikowany z art. 107 § 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks prawomocnymi wyrokami Sądu Rejonowego w K. sygn. II K (…), Sądu Rejonowego w B., sygn. II K (…), które to wyroki co do czasu ich popełnienia łącznie obejmowały okres od 20 lipca 2013 r. do 31 października 2014 r. stanowiący czas popełnienia przestępstwa przypisanego M. W. w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy nie ma podstaw do zastosowania art. 439 § 1 pkt 8 kpk oraz art. 17 § 1 pkt 7 kpk i umorzenia na tej podstawie postępowania w zakresie czynu M. W..
II. Rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia - art. 6 § 2 kks w zw. z art. 107 § 1 kks, poprzez uznanie, że art. 6 § 2 kks znajduje zastosowanie do przestępstw trwałych i o wieloczynowo określonych znamionach, do których należy przestępstwo karno - skarbowe określone w art. 107 § 1 kks.”
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w E. wobec M. W. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacje oskarżycieli publicznych okazały się oczywiście zasadne. Wobec tego, uwzględniając obecne brzmienie art. 535 § 5 k.p.k., obowiązujące od dnia 5 października 2019 r. (art. 1 pkt 93 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. z 2019 r., poz. 1694), możliwe było ich uwzględnienie na posiedzeniu bez udziału stron.
Ze względu na to, że w obu kasacjach sformułowano co do zasady zbieżne zarzuty i przeprowadzono podobną argumentację, w dalszej części uzasadnienia nastąpi łączne odniesienie się do obu nadzwyczajnych środków zaskarżenia. Trzeba jedynie zauważyć, że w zarzucie kasacji prokuratora błędnie wskazano na wyrok Sądu Rejonowego w B. (sygn. II K (…)), jako jedno z orzeczeń, z powodu którego Sąd Odwoławczy uznał w tej sprawie zaistnienie stanu powagi rzeczy osądzonej. Wyrok Sądu Rejonowego w B. nie był powodem wydania orzeczenia przez Sąd Odwoławczy a jedynie przez Sąd I instancji, który zmienił opis czynu zarzucango oskarżonemu w celu uniknięcia, jak to określił, zaistnienia stanu powagi rzeczy osądzonej. Wobec tego, że kasacja strony może być wniesiona jedynie od orzeczenia sądu odwoławczego, należało uznać, iż jedynie przez pomyłkę w zarzucie wskazano ww. judykat. Tezę tę wzmacnia fakt, że już w uzasadnieniu kasacji prokurator prawidłowo wskazał wyroki, które spowodowały uznanie przez Sąd Odwoławczy zaistnienie bezwzględnej podstawy uchylenia orzeczenia i umorzenia postępowania z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Podsumowując, zasygnalizowana pomyłka nie mogła mieć wpływu na zasadność kasacji wniesionej na niekorzyść oskarżonego, tym bardziej, że oczywiście zasadne okazały się zarzuty sformułowane w drugiej kasacji
Oczywiście zasadny okazał się w szczególności zarzut naruszenia art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., polegający na błędnym przyjęciu, że w sprawie zaistniała ujemna przesłanka procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej, co poskutkowało niezasadnym umorzeniem postępowania karnego wobec M . W. na ww. podstawie.
Orzekający w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy w E. przyjął, że uprzednie skazanie oskarżonego prawomocnymi wyrokami:
1.
Sądu Rejonowego w K. z dnia 3 kwietnia 2017 r., sygn. II K (…), za czyny ciągły z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. popełniony w okresie od dnia 19 sierpnia 2013 r. do dnia 4 listopada 2015 r.;
2.
Sądu Rejonowego w K. z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II K (…), za czyn ciągły z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. popełniony w okresie od dnia 1 sierpnia 2013 r. do dnia 30 października 2014 r.;
3.
Sądu Rejonowego w S. z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II K (…), za czyn ciągły z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. popełniony w okresie od dnia 6 maja 2013 r. do dnia 14 lipca 2014 r., w dniu 14 lipca 2014 r., w okresie od dnia 1 sierpnia 2014 r. do dnia 23 października 2014 r. oraz w okresie od dnia 1 listopada 2014 r. do dnia 27 listopada 2014 r.,
spowodowało zaistnienie w niniejszej sprawie przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej. W ocenie Sądu Okręgowego pozostawały bez znaczenia takie okoliczności, jak inne miejsce popełnienia czynów, czy urządzanie gier na różnych automatach, skoro można było przyjąć, że w ramach prowadzonej działalności, która nie była przecież ograniczona do miejsc wskazanych w czynach ciągłych przypisanych w wyżej wymienionych wyrokach, czy w czynie wskazanym w omawianej sprawie Sądu Rejonowego w D., z uwagi choćby na skalę tej działalności, oskarżony obejmował swoją świadomością i zamiarem urządzanie gier na automatach określonego typu w wielu miejscach, co powodowało naruszenie ustawy o grach hazardowych.
Sąd Najwyższy nie podziela poglądu Sądu II instancji co do tożsamości zachowania przypisanego M. W. przez Sąd Rejonowy w D. w niniejszej sprawie, z czynami za które został on skazany ww. wyrokami Sądu Rejonowego w K. i Sądu Rejonowego w S..
Sąd Najwyższy w tym składzie aprobuje utrwalone już stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt V KK 415/18, że: „skoro urządzanie gry hazardowej w postaci gry na automatach (art. 1 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h.) wymaga uzyskania koncesji na kasyno gry (art. 6 ust. 1 u.g.h.), a koncesja taka udzielana jest w odniesieniu do jednego kasyna, prowadzonego w ściśle określonym (geograficznie) miejscu (art. 41 ust. 1, art. 42 pkt 3 i art. 35 pkt 5 u.g.h.), to zachowanie osoby, która nie posiadając koncesji na prowadzenie kasyna podejmuje działanie w postaci urządzania gry na automatach w różnych miejscach (miejscowościach, lokalach), stanowi każdorazowo - od strony prawnokarnej - inny czyn, podjęty z zamiarem naruszenia tych przepisów w każdym z tych miejsc. Uprzednie prawomocne skazanie za przestępstwo z art. 107 § 1 k.k.s., popełnione w innym miejscu, w warunkach czynu ciągłego (art. 6 § 2 k.k.s.), w którym czas jego popełnienia obejmuje czasokres popełnienia czynu z art. 107 § 1 k.k.s., co do którego toczy się jeszcze postępowanie karnoskarbowe, nie stanowi w tym późniejszym procesie przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, albowiem nie jest spełniony warunek tożsamości czynów.” Podobny pogląd zawarł Sąd Najwyższy m.in. w wyrokach z dnia: 15 listopada 2018 r., V KK 268/18, 4 kwietnia 2019 r., IV KK 359/18; 26 czerwca 2019 r., III KK 359/19; 15 października 2019 r., III KK 614/18.
Również w doktrynie słusznie przyjmuje się, że nie
spełnia kryterium czynu ciągłego ujętego jako zachowanie w wykonaniu tego samego zamiaru wypadek, gdy poszczególne zachowania sprawcy nie zostały objęte tym samym zamiarem, lecz zostały zrealizowane z takim samym, podejmowanym w odniesieniu do każdego zachowania na nowo, zamiarem.
Toteż nie spełnia tego kryterium ciągłości przypadek, w którym „sprawca podejmuje poszczególne zachowania z nowym, pojawiającym się przed rozpoczęciem kolejnych zachowań zamiarem. W takiej sytuacji sprawca działa co prawda z takim samym zamiarem, lecz w odniesieniu do każdego zachowania innym, co wyklucza spełnienie warunku tożsamości określonego w
art. 6 § 2
k.k.s. (por. P. Kardas,
Komentarz do art. 6 Kodeksu karnego skarbowego,
wersja elektroniczna, WKP 2017, stan prawny na dzień 1 kwietnia 2017 r., teza 34).
W kontekście zaprezentowanego stanowiska trzeba zauważyć, że gry na automatach, których dotyczy zaskarżony kasacjami wyrok, miały być urządzane przez M. W. jako prezesa firmy „T.” Sp. z o.o. i firmy „H.” Sp. z o.o. z siedzibą w W. , w lokalu gastronomicznym położonym przy ul. W. w R. w okresie od dnia 20 lipca 2013 r. do dnia 31 października 2014 (k. 293 - 295).
Tymczasem wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 3 kwietnia 2017 r. przypisano M. W. urządzanie gier hazardowych wbrew wymogom ustawy o grach hazardowych w K. w lokalu położnym przy ul. G. (czyn opisany w pkt w pkt I części wstępnej wyroku Sądu Rejonowego - k. 400 - 402). Natomiast wyrokiem z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II K (…), wydanym również przez Sąd Rejonowy w K., M. W. przypisano zachowania polegające na urządzaniu gier hazardowych (w różnych okresach objętych czasokresem czynu ciągłego) m.in. w I. , S., R., L., P., R. czy P. (lokale gastronomiczne), C. (sklep). Z kolei wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 26 października 2017 r. przypisano oskarżonemu czyn z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. popełniony w takich miejscowościach jak: D. (sklep), G. i S. (punkty gier). Nie ma zatem wątpliwości, że miejsce popełnia czynu przypisanego oskarżonemu wyrokiem Sądu Rejonowego w D. oraz czynów ciągłych objętych ww. wyrokami innych sądów, nie były tożsame.
Nie sposób też przyjąć, aby oskarżony podejmował wszystkie ww. zachowania z wykorzystaniem takiej samej sposobności. Występujące pomiędzy nimi podobieństwo wynika wyłącznie z charakteru prowadzonej przez oskarżonego działalności gospodarczej, jednak ten element czynu nie może determinować tożsamości tych zachowań. Przyjęciu takiego stanowiska sprzeciwiają się ustalone w przedmiotowej sprawie fakty. Podkreślić należy, że M. W. w przypadku zachowania objętego aktem oskarżenia w rozpatrywanej sprawie wykreował nowe warunki do urządzania gier hazardowych wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych. Świadczy o tym chociażby fakt zawarcia umowy dzierżawy powierzchni, na której umieszczono automaty do gier (umowa z P. R. – k. 15 – 19). Powtarzające się zachowania skarżącego naruszające prawo nie były zatem związane z tą samą okazją lub trwale ukształtowanymi warunkami umożliwiającymi podejmowanie przestępczych zachowań. Podjęcie zachowania przypisanego oskarżonemu przez sąd pierwszej instancji było zdeterminowane nową, pojawiającą się możliwością zainstalowania automatów do gier w nowym miejscu. Nie można zatem przyjąć by było to zachowanie realizowane w ramach tego samego zamiaru lub z wykorzystaniem takiej samej sposobności, jakie towarzyszyły podejmowaniu zachowań przypisanych oskarżonemu w uprzednio wydanych wyrokach skazujących, wymienionych w uzasadnieniu wyroku Sądu Odwoławczego.
Zasadność podniesionych w obydwu kasacjach zarzutów naruszenia art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. przesądziła o konieczności uchylenia wyroku Sądu Odwoławczego w części odnoszącej się do M. W. i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd ten będzie związany stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w tym uzasadnieniu (art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.). Jednocześnie podnieść należy, że stosownie do brzmienia art. 436 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. odniesiono się tylko do wyżej opisanych zarzutów, ponieważ ich oczywista zasadność przesądza kierunek wydanego orzeczenia. Rozpoznanie zarzutu z pkt 3 kasacji Naczelnika Urzędu Celno - Skarbowego w O. stało się bezprzedmiotowe. Zakwestionowane w kasacji rozstrzygnięcie o kosztach stanowi konsekwencję wadliwego zastosowania przez Sąd Okręgowy przepisu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.
Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI