III KK 245/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasacje wniesione przez obrońców skazanych M. K., G. A. i M. A. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […], który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w L. w zakresie obowiązku naprawienia szkody. Sąd Apelacyjny orzekł solidarny obowiązek naprawienia szkody na rzecz E. K. w kwocie 300.000 zł oraz na rzecz U. C. w kwocie 170.000 zł. Obrońcy skazanych zarzucili Sądowi Apelacyjnemu m.in. rażące naruszenie prawa, w tym art. 46 § 1 k.k. poprzez błędne zastosowanie obowiązku naprawienia szkody, art. 49a k.p.k. przez złożenie wniosku przez prokuratora po terminie, a także naruszenie przepisów postępowania dotyczących sporządzenia uzasadnienia wyroku (art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k.). Sąd Najwyższy uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 457 § 2 k.p.k. przez Sąd Apelacyjny, który odstąpił od sporządzenia uzasadnienia wyroku w części uwzględniającej apelację prokuratora na niekorzyść oskarżonych, mimo wniosków obrońców o sporządzenie uzasadnienia w całości. Uchybienie to uniemożliwiło ocenę zasadności zarzutów dotyczących art. 46 § 1 k.k. i art. 4 k.k. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. W pozostałym zakresie kasacje zostały oddalone jako oczywiście bezzasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązku sporządzania uzasadnienia wyroku przez sąd odwoławczy, zwłaszcza w kontekście uwzględnienia apelacji prokuratora na niekorzyść oskarżonych. Znaczenie art. 46 § 1 k.k. i art. 49a k.p.k. w kontekście obowiązku naprawienia szkody.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z brakiem uzasadnienia wyroku w części reformatoryjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odstąpienie przez sąd odwoławczy od sporządzenia uzasadnienia wyroku w części uwzględniającej apelację prokuratora na niekorzyść oskarżonych, mimo wniosku obrońców o sporządzenie uzasadnienia w całości, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że obowiązek sporządzenia uzasadnienia wyroku na wniosek strony nie jest ograniczony do tej części orzeczenia, która została wydana w wyniku rozpoznania apelacji tej strony. Odstąpienie od uzasadnienia w części reformatoryjnej, wbrew wnioskom obrońców, narusza prawo do obrony i prawo do rzetelnego procesu.
Czy wniosek prokuratora o orzeczenie obowiązku naprawienia szkody złożony po zamknięciu przewodu sądowego jest skuteczny?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii bezpośrednio, ale wskazał na wątpliwości co do prawidłowości oceny skuteczności takich wniosków przez Sąd Apelacyjny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zauważył, że Sąd Apelacyjny oparł zmianę wyroku na wnioskach prokuratora złożonych po terminie wskazanym w art. 49a k.p.k., co budzi wątpliwości co do prawidłowości tej oceny. Brak uzasadnienia w tej części uniemożliwił pełną ocenę.
Czy sąd może z urzędu orzec obowiązek naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k. po nowelizacji z 2010 r., nawet jeśli pokrzywdzeni nie złożyli wniosku?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy wskazał na możliwość zastosowania tego środka z urzędu, ale podkreślił, że brak uzasadnienia Sądu Apelacyjnego uniemożliwia ocenę, czy taka możliwość została prawidłowo rozważona i zastosowana.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zauważył, że czyn przypisany w pkt II wyroku Sądu Okręgowego został popełniony po wejściu w życie nowelizacji art. 46 § 1 k.k., co potencjalnie pozwalało na orzeczenie z urzędu. Jednakże brak uzasadnienia Sądu Apelacyjnego uniemożliwia ocenę powodów, dla których drugi zarzut apelacji prokuratora został oddalony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| G. A. | osoba_fizyczna | skazany |
| M. A. | osoba_fizyczna | skazany |
| T. P. | osoba_fizyczna | skazany |
| E. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| U. C. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| K. G. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| K. C. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (28)
Główne
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 3
Kodeks karny
k.p.k. art. 435
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Sąd odwoławczy ma obowiązek sporządzić uzasadnienie wyroku na wniosek strony, nawet jeśli dotyczy to części orzeczenia uwzględniającej apelację prokuratora na niekorzyść oskarżonych.
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy obowiązku naprawienia szkody. Sąd Najwyższy analizuje jego zastosowanie z urzędu oraz w kontekście terminów składania wniosków.
k.k. art. 272
Kodeks karny
k.k. art. 13 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 245
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 422
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 423
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 49a
Kodeks karny
Określa termin złożenia wniosku o naprawienie szkody.
k.k. art. 4
Kodeks karny
Dotyczy zasady stosowania ustawy względniejszej.
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
EKPC art. 6 § ust. 1
Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.k. art. 99a § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 2 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 458
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 457 § 2 k.p.k. przez Sąd Apelacyjny, który odstąpił od sporządzenia uzasadnienia wyroku w części uwzględniającej apelację prokuratora na niekorzyść oskarżonych, mimo wniosków obrońców o sporządzenie uzasadnienia w całości.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące błędnego zastosowania art. 286 § 1 k.k., art. 46 § 1 k.k. w kontekście wniosków pokrzywdzonych i terminów, art. 4 § 1 k.k. w kontekście ustawy względniejszej, naruszenia przepisów postępowania dotyczących oceny dowodów (art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k.), naruszenia prawa do obrony poprzez sporządzenie uzasadnienia na formularzu UK 2, oraz naruszenia art. 457 § 2 k.p.k. poprzez zaniechanie sporządzenia uzasadnienia w części dotyczącej apelacji prokuratora.
Godne uwagi sformułowania
Uchybienie to spowodowało jednocześnie, że przedwczesną i w tych warunkach także niemożliwą byłaby ocena zasadności zarzutów wskazujących na obrazę przez Sąd Apelacyjny przepisów art. 46 § 1 k.k. w zw. z art. 49a k.p.k. oraz art. 4 k.k. w zw. z art. 46 § 1 k.k. • Postąpienie takie uznać trzeba za naruszenie przepisu art. 457 § 2 k.p.k., które nadto w okolicznościach niniejszej sprawy miało charakter rażący – albowiem objęło tą część orzeczenia Sadu odwoławczego, w której rozstrzygnięto na niekorzyść oskarżonych i zastosowano wobec nich obowiązek naprawienia szkody odpowiednio w wysokości 300.000 zł oraz 170.000 zł. • Każda strona postępowania ma prawo do znajomości motywów rozstrzygnięcia wydanego przez sąd w jego sprawie.
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
przewodniczący
Jerzy Grubba
członek
Paweł Wiliński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku sporządzania uzasadnienia wyroku przez sąd odwoławczy, zwłaszcza w kontekście uwzględnienia apelacji prokuratora na niekorzyść oskarżonych. Znaczenie art. 46 § 1 k.k. i art. 49a k.p.k. w kontekście obowiązku naprawienia szkody."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z brakiem uzasadnienia wyroku w części reformatoryjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa procesowego karnego – obowiązku sporządzania uzasadnienia wyroku, co ma bezpośredni wpływ na prawo do obrony i rzetelność procesu. Dodatkowo porusza kwestię obowiązku naprawienia szkody w sprawach karnych.
“Sąd Najwyższy: Brak uzasadnienia wyroku to rażące naruszenie prawa!”
Dane finansowe
naprawienie szkody: 300 000 PLN
naprawienie szkody: 170 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.