III KK 243/23

SN
III KK 243/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 września 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący)
‎
SSN Michał Laskowski
‎
SSN Marek Pietruszyński (sprawozdawca)
Protokolant Justyna Kryńska - Szufnara
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Józefa Gemry,
‎
w sprawie
C. G.
‎
skazanego z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i in.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 28 września 2023 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez prokuratora - na niekorzyść
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
‎
z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt II AKa 258/21
‎
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie
‎
z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt III K 196/18,
uchyla zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. II AKa 258/21 w części w pkt II utrzymującej w mocy zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. III K 196/18, dotyczącej orzeczenia o karze grzywny odnośnie do oskarżonego C.  G.  i sprawę, w tym zakresie, przekazuje Sądowi Apelacyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. III K 196/18 m.in. C. G. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa określonego w art. 56 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i za to skazany został na karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności i grzywnę 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych po 20 ( dziesięć) złotych każda, a nadto orzekł od oskarżonego przepadek równowartości korzyści majątkowej z przestępstwa  i wykonanie kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 3 lat,  z ustanowieniem w tym okresie określonych obowiązków probacyjnych.
Apelację od tego wyroku na niekorzyść tego oskarżonego, w zakresie kary, wniósł prokurator i oprócz zarzutu dotyczącego wymiaru kary, zarzucił  nadto – na podstawie art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. - sprzeczność w treści orzeczenia dotyczącego tego oskarżonego uniemożliwiającą jego wykonanie, polegającą na określeniu w części rozstrzygającej w zakresie orzeczenia kary grzywny jej rozmiaru w wysokości 150 stawek dziennych po „20 złotych” każda, a słownie „ dziesięć” każda i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej tego oskarżonego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. II AKa 258/21 utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w części dotyczącej  C. G..
W uzasadnieniu wyroku, Sąd  Apelacyjny odpowiadając na  zarzut apelacyjny odnoszący się do zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej podniósł,                        że szczegółowa analiza zarówno wyroku, z uwzględnieniem wysokości wymierzonej opłaty, jak i jego  uzasadnienia, nie pozostawiają wątpliwości, iż w rzeczywistości zamiarem Sądu było orzeczenie wobec  oskarżonego  kary grzywny w postaci 150 stawek dziennych po „ 20 złotych” każda.
Od tego wyroku kasację wniósł prokurator.
Skarżący zarzucił wskazanemu wyrokowi rażące i mające wpływ na jego treść naruszenie prawa procesowego, a to art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 437 § 1 k.p.k. i  art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. przez utrzymanie w mocy wyroku Sądu pierwszej instancji w części rozstrzygającej w zakresie kary grzywny orzeczonej wobec skazanego, a dotkniętego bezwzględną przyczyna odwoławczą wskazaną w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. polegającą na sprzeczności w treści wyroku, uniemożlwiającej jego wykonanie w związku z wymierzeniem skazanemu  kary grzywny w rozmiarze 150 stawek dziennych po „20” złotych, a słownie określenie „dziesięć” stawek każda, w następstwie dokonania wadliwej kontroli odwoławczej zarzutu apelacyjnego prokuratora i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części  w pkt II utrzymującej w mocy zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. III K 196/18 dotyczącej orzeczenia o karze grzywny wobec oskarżonego C. G. i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Szczecinie, w tym zakresie,  do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Sprzeczność w treści orzeczenia uniemożliwiająca jego wykonanie – jako przyczyna uchylenia wyroku - odnosi się do jego wewnętrznej sprzeczności. Chodzi jednak nie o każdą sprzeczność, ale o taką która uniemożliwia wykonanie wyroku, a zatem mamy tu na myśli istotną, zasadniczą sprzeczność. Jak wskazano sprzeczność musi dotyczyć treści orzeczenia, co powoduje, że nie mogą być wykonane rozstrzygnięcia zawarte w orzeczeniu dotyczące rozstrzygnięcia o wymierzeniu kary pozbawienia wolności i o warunkowym umorzeniu postępowania, jak i pojedyncze rozstrzygnięcia np. o rozbieżności pomiędzy  określoną cyfrowo i słownie liczbą stawek dziennych grzywny,  stwarzające  wątpliwości  odnośnie do wymiaru  grzywny (D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany). Takie rozumienie sprzeczności w kontekście dyspozycji art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. prezentowane jest również w orzecznictwie Sądu Najwyższego, które trafnie powołano w uzasadnieniu kasacji.
Uwzględniając powyższe wskazać należało, że w realiach tej sprawy zachodzi sprzeczność w treści orzeczenia uniemożliwiająca jego wykonanie. Bezsporne przy tym jest, że C. G.  został skazany na karę grzywny. Wątpliwości dotyczą zaś wymiaru orzeczonej kary, ponieważ cyfrowo widnieje  zapis „20”, a słownie „dziesięć”. W tej sytuacji niemożliwe staje się  rozstrzygnięcie  wątpliwości, czy w rzeczywistości zamiarem Sądu było wymierzenie oskarżonemu kary grzywny w postaci 150 stawek dziennych po „20” złotych
każda, czy też  po „ dziesięć”  złotych każda. Analiza wyroku, przy uwzględnieniu kwalifikacji prawnej przypisanego czynu, podstaw skazania i wymiaru kary, nie może doprowadzić do ustalenie, że  tylko jeden z rozbieżnych sposobów wyrażenia kary odzwierciedla wymiar kary, który był możliwy  do orzeczenia na podstawie wskazanych przepisów prawa, ponieważ na podstawie wskazanych przepisów prawa  możliwe było wymierzenie oskarżonemu kary grzywny w postaci 150 stawek dziennych zarówno w wysokości 20 złotych, jak i 10 złotych każda. Słusznie podniesiono w kasacji, że analiza treści wyroku, której dokonał Sąd Apelacyjny, odwołująca się do wymierzonej  opłaty, jako prowadząca do ustalenia   niekorzystnego dla  oskarżonego, skutkującego  przyjęciem grzywny w zdecydowanie większym wymiarze,  nie może  stanowić podstawy  rozstrzygnięcia w przedmiocie przeciwstawnych wysokości stawek dziennych grzywny wskazanych w części dyspozytywnej orzeczenia.  Usunięcie istniejących sprzeczności w treści orzeczenia  nie powinno być  zatem wynikiem interpretacji, a powinno wynikać w sposób jednoznaczny z treści wyroku skazującego, a tego w tej sprawie, uwzględniając również brak zapisu audio - video z ogłoszenia wyroku, uczynić nie można. Przyjęcie przez Sąd odwoławczy takiego ustalenia, stanowiącego nieuprawnioną ingerencję  w treść merytorycznego rozstrzygnięcia, stanowiło efekt wadliwej kontroli odwoławczej zarzutu zawartego w apelacji prokuratora.
Zatem w przekonaniu Sądu Najwyższego, zachodząca w tej sprawie  wskazana sprzeczność w treści wyroku sądu
a quo
uniemożliwiająca jego wykonanie, nie skorygowana przez Sąd Apelacyjny, skutkująca zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej, powinna prowadzić do  uchylenia   wyroku Tego Sądu  w zaskarżonej części i przekazania  sprawy, w tym zakresie, Temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Brak takiego rozstrzygnięcia, wobec uchylenia przez Sąd Apelacyjny w Szczecinie postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie o sprostowaniu omawianej sprzeczności jako oczywistej omyłki pisarskiej, z powodu niedopuszczalnej  merytorycznej  korekty  treści  wyroku, stworzyłby  nadto sytuację, w której uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego, nie stanowiące orzeczenia, kształtowałby kwestię zakresu odpowiedzialności karnej skazanego, co tym bardziej przemawiało za takim sposobem rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego w tej sprawie.
Z tych względów orzeczono jak na wstępie.
[SOP]
[ał]