III KK 241/22

Sąd Najwyższy2022-06-21
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjawstrzymanie wykonaniakoszty zastępstwa procesowegoopłata sądowasąd najwyższykodeks postępowania karnegouniewinnienie

Podsumowanie

Sąd Najwyższy nie wstrzymał wykonania wyroku Sądu Okręgowego w R. w zakresie kosztów zastępstwa procesowego i opłaty sądowej, mimo złożenia kasacji przez oskarżyciela posiłkowego.

Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego złożył kasację od wyroku Sądu Okręgowego w R., który uniewinnił oskarżonych E. J. i Z. J. od zarzutu oszustwa. Jednocześnie wniósł o wstrzymanie wykonania wyroku w części dotyczącej zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego i opłaty sądowej, powołując się na trudną sytuację finansową oskarżyciela. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, wskazując, że istnieją możliwości rozłożenia należności na raty lub ich umorzenia, a wstrzymanie wykonania orzeczenia jest środkiem wyjątkowym.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 2 grudnia 2021 r., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w R. i uniewinnił oskarżonych E. J. i Z. J. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. Wyrok Sądu Okręgowego został zaskarżony kasacją, w której podniesiono zarzuty naruszenia prawa procesowego, w tym nienależytego rozważenia zarzutów apelacji i wadliwego uzasadnienia. Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Dodatkowo, złożył wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku w zakresie pkt II i III, dotyczących zasądzenia od oskarżyciela posiłkowego opłaty sądowej (120 zł) oraz kosztów zastępstwa adwokackiego na rzecz każdego z oskarżonych (po 5628 zł), powołując się na trudną sytuację finansową oskarżyciela i fakt złożenia kasacji. Sąd Najwyższy uznał wniosek o wstrzymanie wykonania za bezzasadny. Zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jednak jest to środek wyjątkowy, stosowany w sytuacjach, gdy wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby nieodwracalne następstwa dla skazanego, a pobieżna analiza kasacji świadczy o jej zasadności. Sąd podkreślił, że instytucja ta nie może być stosowana w oparciu o okoliczności dotyczące sytuacji osobistej, rodzinnej czy majątkowej strony, które mogą być podstawą do wniosku o odroczenie lub przerwę w wykonaniu kary. W przypadku należności sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, istnieją możliwości ich rozłożenia na raty lub umorzenia zgodnie z art. 206 § 2 k.k.w. w zw. z art. 49-51 k.k.w. Z tego względu Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia w zakresie kosztów.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie został uwzględniony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wstrzymanie wykonania orzeczenia jest środkiem wyjątkowym, stosowanym w szczególnych okolicznościach, a nie w celu uniknięcia obciążeń finansowych związanych z kosztami postępowania. Istnieją możliwości rozłożenia należności na raty lub ich umorzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wniosek nie uwzględniony

Strony

NazwaTypRola
E. J.osoba_fizycznaoskarżony
Z. J.osoba_fizycznaoskarżony
oskarżyciel posiłkowyinneoskarżyciel posiłkowy

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 532 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Norma ta winna mieć zastosowanie do sytuacji wyjątkowych.

Pomocnicze

k.k.w. art. 9

Kodeks karny wykonawczy

Zasada niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń.

k.k.w. art. 206 § § 2

Kodeks karny wykonawczy

W zakresie rozkładania na raty i umarzania należności sądowych stosuje się odpowiednio art. 49-51 k.k.w.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Nienależyte rozważenie i ustosunkowanie się do zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Wadliwe zredagowanie uzasadnienia wyroku.

k.k. art. 284 § § 2

Kodeks karny

Przestępstwo przywłaszczenia.

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo oszustwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wstrzymanie wykonania orzeczenia jest środkiem wyjątkowym. Wykonanie orzeczenia w zakresie kosztów nie powoduje nieodwracalnych następstw. Istnieją możliwości rozłożenia należności na raty lub ich umorzenia.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja finansowa oskarżyciela posiłkowego. Fakt złożenia kasacji.

Godne uwagi sformułowania

prawomocne wyroki korzystają z domniemania ich prawidłowości (res iudicata pro veritate accipitur) Tego rodzaju następstwa mogą zaistnieć wówczas, gdy już pobieżna analiza kasacji świadczy o jego zasadności. instytucja ta nie może znaleźć zastosowania, gdy jako przesłanka do wstrzymania wykonania orzeczenia wskazywane są okoliczności dotyczące sytuacji osobistej strony (...) czy majątkowej

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 532 § 1 k.p.k. w kontekście wniosków o wstrzymanie wykonania orzeczenia w zakresie kosztów postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia w przedmiocie kosztów, złożonego w związku z kasacją.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury karnej i wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia, co jest interesujące głównie dla prawników procesualistów. Brak nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt III KK 241/22
POSTANOWIENIE
Dnia 21 czerwca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon
w sprawie
E. J.  i Z. J.,
oskarżonych z art. 284 § 2 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 21 czerwca 2022 r.,
‎
wniosku pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego w przedmiocie wstrzymania wykonania
wyroku Sądu Okręgowego w R.
z dnia 2 grudnia 2021 r., sygn. akt III Ka (…),
p o s t a n o w i ł
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2021 r. Sąd Okręgowy w R., w sprawie o sygn. akt III Ka (…), zmienił wyrok Sądu Rejonowego w R.  z dnia 27 stycznia 2021 r., X K (…), i uniewinnił E. J.  i Z. J.  od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 284 § 2 k.k.
Wyrok zosta
ł zaskarżony kasacją przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego na niekorzyść oskarżonych. W kasacji zarzucono mu rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, polegające na obrazie przepis
ó
w art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., poprzez nienależyte rozważenie i ustosunkowanie się do podniesionych w apelacji zarzut
ó
w, poprzez ich uwzględnienie w sprawie w ramach dowolnej i wybi
ó
rczej oceny materiału dowodowego, z uwzględnieniem i powieleniem argumentacji zawartych w apelacji, bez zauważania, iż zarzuty tam określone nie mają zastosowania do przedmiotowej sprawy, gdyż
po pierwsze brak jest mo
żliwości przyjęcia aby oskarżeni nie dopuścili się przestępstwa z art. 284 § 2 k.k., ew. zasadne było rozważenie przez sąd odwoławczy czy oskarżeni dopuścili się przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., jak r
ó
wnież sąd odwoławczy w spos
ó
b wadliwy zredagował treść uzasadnienia, kt
ó
ra nic zawiera informacji w spos
ó
b jasny i czytelny wskazujących na konieczność uniewinnia oskarżonych, w tym w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy brał udział sędzia delegowany do rozpatrywania przedmiotowej sprawie w Sądzie Okręgowym w R.  w spos
ó
b nieuprawniony, co w konsekwencji doprowadziło do rozpatrywania sprawy w składzie niewłaściwym, a następnie do przyjęcia przez Sąd Okręgowy w R., jako sąd odwoławczy, błędnego zapatrywania, ż
e materia
ł dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie jest wystarczający do uznania oskarżonych za winnych zarzucanego im czynu zabronionego, co skutkowało zmianą zaskarżonego orzeczenia i uniewinnieniem oskarżonych, w sytuacji gdy prawidłowo analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że oskarżeniu dopuścili się popełnienia zarzucanego im czynu zabronionego z art. 284 § 2 k.k. ew. z art. 286 § 1 k.k.
W zwi
ązku z tym zarzutem skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w R.  do ponownego rozpoznania.
Nast
ępnie skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku sądu odwoławczego, w zakresie jego pkt II i III w związku z trudną sytuacją finansową oskarżyciela posiłkowego i faktem złożenia kasacji. Wymienione punkty wyroku dotyczyły zasądzenia od oskarżyciela posiłkowego 120 zł tytułem opłaty sądowej oraz na rzecz każdego z oskarżonych po 5628 zł z tytułu kosztów zastępstwa adwokackiego w sprawie.
S
ąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wnios
ek jest bezzasadny.
Zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k. w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, kt
ó
rego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Norma ta nie wskazuje wprawdzie przesłanek, od spełnienia kt
ó
rych zależy wstrzymanie wykonalności zaskarżonego orzeczenia, ale niewątpliwie winna ona mieć zastosowanie do sytuacji wyjątkowych, wprowadza bowiem wyjątek od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń, wynikającej  z art. 9 k.k.w.,  zaś  prawomocne  wyroki  korzystają  z
domniemania ich prawidłowoś
ci
(res iudicata pro veritate accipitur).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest przekonanie, że zastosowanie tej instytucji winno być uzasadnione szczeg
ó
lnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne, i w zasadzie nieodwracalne, następstwa (zob. post. SN z dnia 18 listopada 2003 r., IV K.K. 347/03, OSNwSK 2003, poz. 2465; post. SN z dnia 22 lutego 2007 r., WO 4/07, OSNwSK 2007, poz. 493). Tego rodzaju następstwa mogą zaistnieć w
ó
wczas, gdy już pobieżna analiza kasacji świadczy o jego zasadności.
W literaturze podkreśla się również, że instytucja ta nie może znaleźć zastosowania, gdy jako przesłanka do wstrzymania wykonania orzeczenia wskazywane są okoliczności dotyczące sytuacji osobistej strony (np. stan jej zdrowia), rodzinnej (obowiązek utrzymania rodziny), czy majątkowej (zapewnienie sobie lub rodzinie środków utrzymania), gdyż te okoliczności mogą być powołane we wniosku o odroczenie wykonania kary lub zarządzenie przerwy w odbywaniu kary (zob. D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022, art. 532, teza 8).
Ta ostatnia okoliczność zdecydowała o nie uwzględnieniu przedmiotowego wniosku. Wprawdzie w powołanym stanowisku doktryny argument ten odnoszony jest do kar o charakterze finansowym, ale to samo dotyczy zasądzenia kosztów zastępstwa postępowania. Zgodnie z art. 206 § 2 k.k.w. w zakresie rozkładania na raty i umarzania należności sądowych stosuje się odpowiednio art. 49-51 k.k.w. istnieje zatem możliwość rozłożenia należności sądowych na raty oraz ich częściowego lub całkowitego umorzenia.
W związku z powyższym nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia w zakresie jego pkt II i III.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę