III KK 237/16

Sąd Najwyższy2016-10-20
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
rybactwo śródlądowekradzieżnielegalny połówpostępowanie karnekasacjaSąd Najwyższyumorzenie postępowaniakaralność

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o umorzeniu postępowania karnego wobec M.S., uznając, że sąd niższej instancji błędnie zastosował przepis o umorzeniu, nie uwzględniając wcześniejszej karalności oskarżonego za przestępstwa z użyciem przemocy.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Rejonowego w L., które umorzyło postępowanie karne wobec M.S. na podstawie art. 59a § 1 k.k. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego i karnego, polegające na pominięciu informacji o wcześniejszej karalności oskarżonego za przestępstwa z użyciem przemocy, co wykluczało zastosowanie przepisu o umorzeniu. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść M.S. od postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia 28 grudnia 2015 r., które umorzyło postępowanie karne przeciwko M.S. z uwagi na spełnienie przesłanek z art. 59a § 1 k.k. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie art. 92 k.p.k. i art. 59a § 1 k.k. poprzez pominięcie okoliczności wcześniejszej karalności oskarżonego za przestępstwa umyślne z użyciem przemocy, co uniemożliwiało zastosowanie przepisu o umorzeniu. Sąd Najwyższy przychylił się do argumentacji kasacji, wskazując, że art. 59a § 1 k.k. wymagał, aby sprawca nie był uprzednio skazany za przestępstwo umyślne z użyciem przemocy. Oskarżony M.S. był uprzednio skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w R. za przestępstwa popełnione z użyciem przemocy fizycznej, co zostało ujawnione w toku postępowania. Sąd Rejonowy pominął tę istotną okoliczność, co skutkowało rażącym naruszeniem przepisów. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L., który będzie związany przedstawionymi wytycznymi.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może umorzyć postępowania na podstawie art. 59a § 1 k.k. jeśli sprawca był uprzednio skazany za przestępstwa umyślne z użyciem przemocy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 59a § 1 k.k. zawiera warunek negatywny, który wyłącza możliwość zastosowania tego przepisu w przypadku uprzedniej karalności sprawcy za przestępstwa umyślne z użyciem przemocy. Pominięcie tej okoliczności przez sąd niższej instancji stanowi rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (13)

Główne

u.r.ś. art. 27c § ust. 1 pkt. 2

Ustawa o rybactwie śródlądowym

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 59a § § 1

Kodeks karny

Przepis obligował Sąd do umorzenia postępowania karnego o wskazane występki, jeżeli przed rozpoczęciem przewodu sądowego w pierwszej instancji sprawca pojednał się z pokrzywdzonym, w szczególności w wyniku mediacji naprawił szkodę lub zadośćuczynił wyrządzonej krzywdzie, a zarazem nie był uprzednio skazany za przestępstwo umyślne z użyciem przemocy.

Pomocnicze

k.k. art. 59a § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 632 § pkt. 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 92

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku sądu do uwzględnienia ujawnionych w toku postępowania okoliczności.

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy podstaw kasacji, w tym rażącego naruszenia prawa mającego wpływ na treść orzeczenia.

k.k. art. 191 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 158 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 189 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 626 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach procesu w orzeczeniu kończącym postępowanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Rejonowy pominął ujawnioną w toku postępowania okoliczność uprzedniego skazania oskarżonego za przestępstwa umyślne z użyciem przemocy, co wyłączało możliwość zastosowania art. 59a § 1 k.k. Umorzenie postępowania na podstawie art. 59a § 1 k.k. w sytuacji, gdy oskarżony był uprzednio skazany za przestępstwa z użyciem przemocy, stanowi rażące naruszenie tego przepisu.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa procesowego obligował Sąd do umorzenia, na wniosek pokrzywdzonego, postępowania karnego o wskazane w nim występki [...] a zarazem nie był uprzednio skazany za przestępstwo umyślne z użyciem przemocy Sąd Rejonowy orzekając w sprawie pominął, z rażącym i mającym wpływ na treść postanowienia naruszeniem art. 92 k.p.k., ujawnioną w toku postępowania okoliczność uprzedniego skazania M. S. za przestępstwa umyślne z użyciem przemocy, wyłączającą możliwość zastosowania art. 59a § 1 k.k.

Skład orzekający

Stanisław Zabłocki

przewodniczący

Rafał Malarski

członek

Jacek Błaszczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków stosowania art. 59a § 1 k.k. w kontekście wcześniejszej karalności sprawcy za przestępstwa z użyciem przemocy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu Kodeksu karnego i specyfiki stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest dokładne badanie karalności oskarżonego przy stosowaniu przepisów o umorzeniu postępowania, co ma praktyczne znaczenie dla prawników procesowych.

Sąd Najwyższy koryguje błąd sądu niższej instancji: karalność ma znaczenie przy umorzeniu postępowania.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 237/16
POSTANOWIENIE
Dnia 20 października 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Stanisław Zabłocki (przewodniczący)
‎
SSN Rafał Malarski
‎
SSA del. do SN Jacek Błaszczyk (sprawozdawca)
Protokolant Jolanta Włostowska
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jolanty Rucińskiej
‎
w sprawie M. S.
‎
oskarżonego z art. 27c ust. 1 pkt 2 ustawy o rybactwie śródlądowym, art. 278 § 1 k.k. i inne
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 20 października 2016 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego - na niekorzyść M. S.
‎
od postanowienia Sądu Rejonowego w L.
‎
z dnia 28 grudnia 2015 r.,
uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w L. do rozpoznania.
UZASADNIENIE
M.S. został oskarżony o to, że w dniu 6 października 2015 r. w T., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami przy pomocy sieci rybackiej typu wonton dokonywał nielegalnego połowu ryb na stawie hodowlanym oraz usiłował dokonać kradzieży ryb o wartości 620 złotych na szkodę Gospodarstwa Rybackiego „K.” sp. z o.o. lecz zamierzonego celu nie osiągnął, z uwagi na interwencje pokrzywdzonego, tj. o czyn z art. art. 27c ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 roku o rybactwie śródlądowym w zw. z art. 13 § 1 k.k. w. zw. z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2015 r., w sprawie sygn. akt II K …/15, Sąd Rejonowy w L. na podstawie art. 59a § 1 i § 2 k.k. i art. 632 pkt. 2 k.p.k. umorzył postępowanie karne przeciwko M. S., wydatkami postępowania obciążając Skarb Państwa.
Orzeczenie to nie zostało zaskarżone i uprawomocniło się w dniu 8 stycznia 2016 r.
Kasację od tego postanowienia, na niekorzyść M. S., wniósł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, który zarzucił rozstrzygnięciu rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa procesowego; tj. art. 92 k.p.k., polegające na pominięciu ujawnionych w toku postępowania okoliczności dotyczących dotychczasowej karalności oskarżonego, co skutkowało rażącym naruszeniem art. 59a § 1 k.k. poprzez umorzenie na podstawie tego przepisu postępowania wobec sprawcy uprzednio skazanego za przestępstwa umyślne z użyciem przemocy i wniósł  o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest zasadna. Obowiązujący w dacie popełnienia przestępstwa i orzekania art. 59a § 1 k.k., dodany do Kodeksu karnego ustawą z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2013.1247) obligował Sąd do umorzenia, na wniosek pokrzywdzonego, postępowania karnego o wskazane w nim występki, jeżeli przed rozpoczęciem przewodu sądowego w pierwszej instancji sprawca pojednał się z pokrzywdzonym, w szczególności w wyniku mediacji naprawił szkodę lub zadośćuczynił wyrządzonej krzywdzie, a zarazem nie był uprzednio skazany za przestępstwo umyślne z użyciem przemocy.
Warunek ten nie został spełniony w odniesieniu do oskarżonego M. S., który wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia 23 września 2015 r., o sygn. akt II K …/15, który uprawomocnił się w dniu 12 października 2015 r., został skazany za przestępstwa z art. 191 § 2 k.k. w zw. z art. 158 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz z art. 191 § 2 k.k. w zw. z art. 158 § 1 k.k. w zw. z art. 189 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Skazanie M. S. na mocy wymienionego wyroku, którego fakt podejrzany ujawnił składając wyjaśnienia w toku dochodzenia (k. 40 odwrót), zostało odnotowane w znajdujących się w aktach sprawy danych o jego karalności (k. 44), a nadto było powodem wyłączenia materiałów dotyczących tego podejrzanego do odrębnego postępowania wobec niespełnienia warunków określonych w art. 59a § 1 k.k. (k. 1). Do dotychczasowej karalności M. S. odniesiono się także w skierowanym do Sądu meriti akcie oskarżenia (k. 50 – 51), który był następnie odczytany w toku posiedzenia (k. 65).
Z opisów czynów przypisanych M. S. na mocy wskazanego wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia 23 września 2015 r. wynika, że zostały one popełnione w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności przy użyciu przemocy fizycznej, polegającej na biciu pokrzywdzonego rękoma po głowie i kopaniu po całym ciele, a także służącej wprowadzeniu pokrzywdzonego do samochodu i przewiezieniu do lasu.
Sąd Rejonowy orzekając w sprawie pominął, z rażącym i mającym wpływ na treść postanowienia naruszeniem art. 92 k.p.k., ujawnioną w toku postępowania okoliczność uprzedniego skazania M. S. za przestępstwa umyślne z użyciem przemocy, wyłączającą możliwość zastosowania art. 59a § 1 k.k., czego skutkiem było umorzenie postępowania wobec oskarżonego z rażącym naruszeniem również tego przepisu prawa w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy winien kierować się wskazanymi uwagami, będąc nimi związany, i orzeknie w zgodzie z treścią przepisów prawa karnego.
W świetle sentencji postanowienia Sądu Najwyższego, nie było podstaw do zamieszczania w tym orzeczeniu rozstrzygnięcia o kosztach procesu, o jakich stanowi art. 626 § 1 k.p.k. Tego rodzaju rozstrzygnięcie zamieszcza się jedynie w orzeczeniu kończącym postępowanie. Takiej cechy nie ma postanowienie Sądu Najwyższego uchylające zaskarżone orzeczenie i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania właściwemu sądowi
.
kc

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę