III KK 236/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu zaniechania orzeczenia tego środka mimo wniosku pokrzywdzonych.
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B., zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego polegające na zaniechaniu orzeczenia obowiązku naprawienia szkody mimo wniosku pokrzywdzonych. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji rażąco naruszył art. 46 § 1 k.k., nie orzekając o obowiązku naprawienia szkody, mimo złożonego wniosku. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w tej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B. z dnia 4 marca 2015 r., sygn. akt [nie podano], wydanego wobec A. Ł. oskarżonego o oszustwo z art. 286 § 1 i 3 k.k. Oskarżony wprowadził w błąd pracownika spółki co do stanu prawnego i własności laptopa, który stanowił zabezpieczenie pożyczki, powodując stratę 300 zł. Sąd Rejonowy uznał go za winnego i wymierzył karę 3 miesięcy ograniczenia wolności. Wyrok uprawomocnił się. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie art. 46 § 1 k.k. poprzez zaniechanie orzeczenia obowiązku naprawienia szkody, mimo złożonego przez pełnomocnika pokrzywdzonych wniosku. Sąd Najwyższy przyznał rację Prokuratorowi Generalnemu, wskazując, że sąd pierwszej instancji miał obowiązek orzec o naprawieniu szkody, a jego zaniechanie miało istotny wpływ na treść wyroku. Powołując się na uchwałę pełnego składu Izby Karnej SN, Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części dotyczącej braku rozstrzygnięcia o obowiązku naprawienia szkody i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zaniechanie orzeczenia obowiązku naprawienia szkody, mimo złożonego wniosku pokrzywdzonego, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego (art. 46 § 1 k.k.) mające istotny wpływ na treść wyroku.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji, wydając wyrok nakazowy, nie orzekł o obowiązku naprawienia szkody, mimo że pełnomocnik pokrzywdzonych złożył stosowny wniosek. Zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 46 § 1 k.k., obowiązek ten był obligatoryjny w takiej sytuacji, a jego zaniechanie stanowiło rażące naruszenie prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Ł. | osoba_fizyczna | skazany |
| A. P., J. C. i P. W. | osoba_fizyczna | pokrzywdzeni wspólnicy |
| S. spółka cywilna | inne | pokrzywdzona spółka |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| Prokuratura Generalna | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (5)
Główne
k.k. art. 286 § 1 i 3
Kodeks karny
Dotyczy oszustwa i jego wypadków mniejszej wagi.
k.k. art. 46 § 1
Kodeks karny
Przepis regulujący obowiązek naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody jako środek karny (obecnie kompensacyjny). Sąd może orzec, a na wniosek pokrzywdzonego orzeka.
Pomocnicze
k.p.k. art. 521 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości lub w części.
k.p.k. art. 524 § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy terminu wniesienia kasacji.
k.p.k. art. 49a
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy terminu złożenia wniosku o naprawienie szkody.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zaniechanie orzeczenia obowiązku naprawienia szkody mimo wniosku pokrzywdzonego stanowi rażące naruszenie prawa materialnego (art. 46 § 1 k.k.). Naruszenie to miało istotny wpływ na treść wyroku. Możliwość uchylenia wyroku w części dotyczącej braku rozstrzygnięcia o obligatoryjnym środku karnym.
Godne uwagi sformułowania
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego obligatoryjny środek karny w postaci obowiązku naprawienia wyrządzonej szkody niewątpliwie miało to istotny wpływ na treść wyroku środek karny (obecnie jest środkiem kompensacyjnym)
Skład orzekający
Zbigniew Puszkarski
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Stępka
członek
Włodzimierz Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 46 § 1 k.k. w kontekście obowiązku orzekania o naprawieniu szkody na wniosek pokrzywdzonego, zwłaszcza w przypadku wyroków nakazowych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji, gdzie obowiązek naprawienia szkody był środkiem karnym. Obecnie jest środkiem kompensacyjnym, co może wpływać na jego obligatoryjność w niektórych sytuacjach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest formalne dopełnienie procedury przez sąd, nawet w przypadku wyroków nakazowych, a także jak ważny jest wniosek pokrzywdzonego o naprawienie szkody. Jest to przykład, jak Sąd Najwyższy koryguje błędy proceduralne.
“Sąd Najwyższy przypomina: Wniosek o naprawienie szkody to nie formalność!”
Dane finansowe
WPS: 300 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III KK 236/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Andrzej Stępka SSN Włodzimierz Wróbel Protokolant Anna Korzeniecka-Plewka przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Barbary Nowińskiej, w sprawie A. Ł. skazanego z art. 286 § 1 i 3 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B. z dnia 4 marca 2015 r., uchyla zaskarżony wyrok w części, w jakiej nie zawiera rozstrzygnięcia o obowiązku naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody i sprawę w tym zakresie przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B. UZASADNIENIE A. Ł. został oskarżony o to, że w dniu 19 czerwca 2014 r. w B., ze z góry powziętym zamiarem, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 300 zł A. P., J. C. i P. W., 2 będących wspólnikami S. spółka cywilna, poprzez wprowadzenie w błąd pracownika spółki co do okoliczności mających znaczenie prawne podczas zawierania umowy pożyczki, w ten sposób, że oświadczył, że laptop Lenovo G 580, będący przedmiotem zabezpieczenia pożyczki jest wolny od wad prawnych oraz jest jego własnością, podczas gdy pochodził on z przestępstwa, powodując stratę w kwocie 300 zł na szkodę A. P., J. C. i P.W., przy czym czyn ten stanowił wypadek mniejszej wagi, tj. o czyn z art. 286 § 1 i 3 k.k. Sąd Rejonowy w B. wyrokiem nakazowym, wydanym w dniu 4 marca 2015 r., uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, tj. przestępstwa z art. 286 § 1 i 3 k.k. i za to na podstawie art. 286 § 3 k.k. wymierzył mu karę 3 miesięcy ograniczenia wolności, zobowiązując go w tym czasie do wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie. Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 18 marca 2015 r. Od tego wyroku kasację wniósł w czerwcu 2015 r. Prokurator Generalny. Na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. zaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze, na niekorzyść skazanego, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego – art. 46 § 1 k.k., polegające na zaniechaniu orzeczenia w stosunku do skazanego obligatoryjnego środka karnego w postaci obowiązku naprawienia wyrządzonej szkody. W konkluzji autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja, wniesiona w terminie, o którym mowa w art. 524 § 3 k.p.k., jest zasadna. Zgodnie z art. 46 § 1 k.k., w razie skazania sąd może orzec, a na wniosek pokrzywdzonego lub innej uprawnionej osoby orzeka, m.in. obowiązek naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody. Jak wynika z akt sprawy (k. 1), z wnioskiem o orzeczenie wobec sprawcy obowiązku naprawienia w całości wyrządzonej przestępstwem szkody wystąpił w dniu 21 lipca 2014 r. pełnomocnik pokrzywdzonych, składając zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, zatem z 3 dochowaniem terminu, o którym mowa w art. 49a k.p.k. Mimo złożenia wniosku, orzekający w sprawie Sąd Rejonowy nie zamieścił obligatoryjnego, w istniejących realiach procesowych, rozstrzygnięcia orzekającego wspomniany obowiązek, przez co rażąco naruszył wskazany w kasacji przepis prawa materialnego. Niewątpliwie miało to istotny wpływ na treść wyroku. Mając zatem na względzie, iż w dacie wydania zaskarżonego wyroku obowiązek określony w art. 46 § 1 k.k. był środkiem karnym (obecnie jest środkiem kompensacyjnym), jak też uchwałę pełnego składu Izby Karnej Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2015 r., I KZP 21/14, dopuszczającą uchylenie zaskarżonego orzeczenia w części, w jakiej nie zawiera ono rozstrzygnięcia w przedmiocie środka karnego, którego zastosowanie było obligatoryjne, Sąd Najwyższy zaskarżony wyrok uchylił jedynie w części, w jakiej nie zawiera koniecznego rozstrzygnięcia o obowiązku naprawienia szkody i w tym zakresie sprawę przekazał do ponownego rozpoznania właściwemu Sądowi, który naprawi zaistniałe uchybienie. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej wyroku. kc
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI