III KK 236/13

Sąd Najwyższy2013-10-08
SNKarneprzestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemuWysokanajwyższy
przedawnieniekarakodeks karnypostępowanie karnekasacjasąd najwyższyobrót gospodarczy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego w części umarzającej postępowanie z powodu przedawnienia czynu z art. 297 § 1 k.k. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że sąd odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy o przedawnieniu.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego, który uchylił orzeczenie Sądu Rejonowego dotyczące czynu z art. 297 § 1 k.k. i umorzył postępowanie z powodu przedawnienia. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował przepisy o przedawnieniu, w szczególności nowelizację art. 102 k.k. z 2005 roku, która w połączeniu z wcześniejszym wszczęciem postępowania przedłużyła termin przedawnienia do kwietnia 2017 roku. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w tej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść oskarżonego A. G. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 28 lutego 2013 r., który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 11 czerwca 2012 r. Sąd Okręgowy uchylił orzeczenie o karze łącznej, zmienił podstawę skazania za czyn z art. 296 § 1 k.k. na ustawę o ochronie obrotu gospodarczego, warunkowo zawiesił wykonanie kary, uchylił punkt dotyczący czynu z art. 297 § 1 k.k. i umorzył postępowanie w tej części, a także uchylił orzeczenie o obowiązku naprawienia szkody. Kasacja Prokuratora Generalnego dotyczyła pkt 4 części dyspozytywnej wyroku Sądu Okręgowego, tj. umorzenia postępowania w zakresie czynu z art. 297 § 1 k.k. Zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, tj. art. 101 § 1 pkt 3 k.k. i art. 102 k.k. w zw. z art. 15 ustawy wprowadzającej Kodeks karny, polegające na błędnym przyjęciu upływu terminu przedawnienia czynu popełnionego w kwietniu 1997 r. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną w stopniu oczywistym. Sąd Okręgowy błędnie przyjął, że karalność czynu z art. 297 § 1 k.k. ustała w kwietniu 2012 r. po upływie 15 lat. Nie uwzględnił jednak nowelizacji art. 102 k.k. z 2005 r., która w połączeniu z faktem wszczęcia postępowania (przedstawienie zarzutów w czerwcu 1999 r.) wydłużyła termin przedawnienia do kwietnia 2017 r. (15 lat + 5 lat). W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej umorzenia postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy o przedawnieniu, co skutkowało wadliwym umorzeniem postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że nowelizacja art. 102 k.k. z 2005 r. w połączeniu z wcześniejszym wszczęciem postępowania (przedstawienie zarzutów) wydłużyła termin przedawnienia czynu z art. 297 § 1 k.k. do kwietnia 2017 r., a nie kwietnia 2012 r., jak błędnie przyjął sąd odwoławczy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (13)

Główne

k.k. art. 297 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 101 § § 1 pkt. 3

Kodeks karny

k.k. art. 102

Kodeks karny

Przepis w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 3 czerwca 2005 r. stanowi, że jeżeli w okresie przewidzianym w art. 101 wszczęto postępowanie przeciwko osobie, karalność przestępstwa określonego w § 1 pkt. 1-3 ustaje z upływem 10 lat, a w pozostałych wypadkach – z upływem 5 lat od zakończenia tego okresu.

u.o.o.g. art. 1 § § 1

Ustawa o ochronie obrotu gospodarczego

przepisy wprowadzające k.k. art. 15

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. przepisy wprowadzające Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt. 6

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 69 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § § 1 pkt. 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 85

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna interpretacja przepisów o przedawnieniu przez sąd okręgowy, w szczególności nieuwzględnienie nowelizacji art. 102 k.k. z 2005 r. i jej wpływu na termin przedawnienia czynu z art. 297 § 1 k.k. w kontekście wszczęcia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym rażące naruszenie prawa karnego materialnego, mające istotny wpływ na treść wyroku błędna wykładnia przepisów o przedawnieniu skutkowała wadliwym umorzeniem postępowania

Skład orzekający

Dorota Rysińska

przewodniczący

Krzysztof Cesarz

członek

Józef Dołhy

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu czynów zabronionych w kontekście nowelizacji Kodeksu karnego i wszczęcia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją art. 102 k.k. z 2005 r. i czynem z art. 297 § 1 k.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia przedawnienia karalności, a jej rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy ma istotne znaczenie praktyczne dla ustalania terminów przedawnienia w podobnych przypadkach.

Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy przedawnia się przestępstwo? Kluczowa interpretacja przepisów o przedawnieniu.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 236/13
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 października 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dorota Rysińska (przewodniczący)
‎
SSN Krzysztof Cesarz
‎
SSN Józef Dołhy (sprawozdawca)
Protokolant Jolanta Włostowska
przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Mieczysława Tabora
‎
w sprawie A. G.
‎
oskarżonego z art. 297 § 1 kk
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 8 października 2013 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w W.
‎
z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt II Ka
[…]
‎
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w W.
‎
z dnia 11 czerwca 2012 r., sygn. akt II K
[…]
,
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej uchylenia pkt 2 wyroku Sądu Rejonowego w W. i umorzenia - na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 kpk - postępowania w tej części (pkt 4 wyroku), i sprawę w tym zakresie przekazuje do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Okręgowemu w W.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w W., wyrokiem z dnia 11 czerwca 2012 r., orzekł:
1.
oskarżonego A. G. uznał za winnego popełnienia przestępstwa z art. 296 § 1 k.k., i za to wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności;
2.
oskarżonego A. G. uznał za winnego popełnienia przestępstwa z art. 297 § 1 k.k., i za to wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;
3.
na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. wymierzył karę łączną 1 roku pozbawienia wolności;
4.
na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt. 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby lat 3;
5.
na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody.
Wyrok ten zaskarżył apelacją obrońca oskarżonego, podnosząc zarzuty obrazy prawa procesowego, prawa materialnego i błędu w ustaleniach faktycznych.
Sąd Okręgowy w W., wyrokiem z dnia 28 lutego 2013 r.:
I.
zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
1.
uchylił orzeczenie o karze łącznej – punkt 3 wyroku;
2.
w myśl art. 4 § 1 k.k. za podstawę skazania i wymiaru kary za czyn przypisany oskarżonemu w punkcie 1 wyroku przyjął art. 1 § 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o ochronie obrotu gospodarczego (Dz. U. z 1994 r., Nr 126, poz. 615) i za to na podstawie art. 1 § 1 cyt. ustawy wymierzył karę 10 miesięcy pozbawienia wolności;
3.
na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt. 1 k.k. wykonanie kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby;
4.
uchylił punkt 2 zaskarżonego wyroku i na podstawie art. 17 § 1 pkt. 6 k.p.k. postępowanie w tej części umorzył;
5.
uchylił orzeczenie zawarte w punkcie 5 wyroku;
II.
w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Od powyższego wyroku Prokurator Generalny wniósł – w trybie art. 521 § 1 k.p.k. – kasację, zaskarżając wyrok w zakresie pkt. 4 jego części dyspozytywnej na niekorzyść A. G.. Skarżący zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, tj. art. 101 § 1 pkt. 3 k.k. i art. 102 k.k. w zw. z art. 15 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. przepisy wprowadzające Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 554) polegające na błędnym przyjęciu, że karalność zarzucanego oskarżonemu czynu opisanego w pkt. 2 wyroku Sądu Rejonowego, popełnionego w kwietniu 1997 r., zakwalifikowanego z art. 297 § 1 k.k. ustała, wobec upływu okresu przedawnienia, podczas gdy z analizy akt sprawy wynika, że nastąpi ona dopiero w kwietniu 2017 r. i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej pkt. 4 części dyspozytywnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym.
Uchylając wyrok Sądu Rejonowego w W. w zakresie pkt. 2 ( przypisanie oskarżonemu popełnienia występku z art. 297 § 1 k.k.) i umarzając postępowanie w tej części na podstawie art. 17 § 1 pkt. 6 k.p.k., Sąd Okręgowy przyjął, że karalność tego występku, popełnionego w kwietniu 1997 r., ustała – w myśl art. 101 § 1 pkt. 3 k.k. w zw. z art. 102 k.k. – po upływie 15 lat, zatem w kwietniu 2012 r.
Autor kasacji trafnie podnosi, że Sąd Okręgowy nie dostrzegł, iż ustawą z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny (Dz. U. Nr 132, poz. 1109) zmieniono m.in. art. 102 k.k., który otrzymał następujące brzmienie: „Jeżeli w okresie przewidzianym w art. 101 wszczęto postępowanie przeciwko osobie, karalność popełnionego przez nią przestępstwa określonego w § 1 pkt. 1-3 ustaje z upływem 10 lat, a w pozostałych wypadkach – z upływem 5 lat od zakończenia tego okresu”. Powyższa zmiana weszła w życie 3 sierpnia 2005 r. Jednocześnie w myśl art. 2 cyt. wyżej ustawy do czynów popełnionych przed wejściem w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy Kodeksy karnego o przedawnieniu w brzmieniu nadanym tą ustawą, chyba że termin przedawnienia już upłynął.
W przedmiotowej sprawie postanowienie o przedstawienie zarzutów A. G., m.in. o czyn z art. 297 § 1 k.k., zostało mu ogłoszone w dniu 23 czerwca 1999 r. i przesłuchano go w charakterze podejrzanego (k. 1488-1490, t. VIII). Oczywiste jest zatem, że powyższa czynność procesowa spowodowała wszczęcie postępowanie przeciwko osobie, tym samym termin przedawnienia karalności w tym zakresie wydłużony został do lat 15, zaś nowelizacja art. 102 k.k. ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. skutkowała przedłużeniem owego okresu o dalsze 5 lat. W realiach sprawy karalność przestępstwa z art. 297 § 1 k.k. nastąpi w kwietniu 2017 r., a nie nastąpiła, jak błędnie przyjął to Sąd odwoławczy, w kwietniu 2012 r. Bezsporne jest zatem, że doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego, wskazanego w zarzucie kasacji, mającego istotny wpływ na treść wyroku Sądu Okręgowego, albowiem błędna wykładnia przepisów o przedawnieniu skutkowała wadliwym umorzeniem postepowania w zakresie czynu z art. 297 § 1 k.k.
Podzielając zasadność zarzutu kasacji i jej wniosek końcowy, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI