Orzeczenie · 2025-07-16

III KK 228/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-07-16
SNKarneoszustwaWysokanajwyższy
oszustwoart. 286 k.k.art. 294 k.k.naprawienie szkodySąd Najwyższykasacjanieistniejący podmiotosoba prawna

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońcę skazanej S.K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie, który modyfikował wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie w sprawie o oszustwo (art. 286 § 1 k.k.). Sąd Okręgowy pierwotnie skazał S.K. za popełnienie przestępstw z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 91 § 1 k.k., orzekając jedną karę 5 lat pozbawienia wolności oraz obowiązek naprawienia szkody na rzecz kilku spółek. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, m.in. doprecyzowując podstawy prawne i wysokość obowiązku naprawienia szkody na rzecz spółek L. Sp. z o.o. i A. Sp. z o.o. Kasacja obrońcy skupiła się na zarzucie rażącej obrazy prawa materialnego (art. 46 § 1 k.k.) i procesowego (art. 53 k.p.k. w zw. z art. 49 § 1 k.p.k.) poprzez orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na rzecz podmiotów, które przestały istnieć w obrocie prawnym przed wydaniem wyroku przez sąd odwoławczy. Sąd Najwyższy przyznał rację skarżącemu. Stwierdzono, że spółki L. Sp. z o.o. i A. Sp. z o.o. zostały wykreślone z Krajowego Rejestru Sądowego odpowiednio w lipcu 2017 r. i listopadzie 2022 r., co oznaczało zakończenie ich bytu prawnego. Orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na rzecz nieistniejącego podmiotu jest niedopuszczalne. Sąd Najwyższy uznał, że uchybienie to miało rażący charakter i istotny wpływ na treść wyroku sądu odwoławczego. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody na rzecz wskazanych spółek i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie. Pozostałe zarzuty kasacji zostały uznane za bezzasadne i oddalone.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Orzekanie obowiązku naprawienia szkody na rzecz podmiotów, które przestały istnieć w obrocie prawnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw karnych, w których orzeczono obowiązek naprawienia szkody.

Zagadnienia prawne (2)

Czy można orzec obowiązek naprawienia szkody na rzecz podmiotu, który przestał istnieć w obrocie prawnym przed wydaniem orzeczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na rzecz nieistniejącego podmiotu jest niedopuszczalne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że spółki, na rzecz których orzeczono obowiązek naprawienia szkody, zostały wykreślone z rejestru przed wydaniem wyroku przez sąd odwoławczy, co oznaczało zakończenie ich bytu prawnego. Orzeczenie na rzecz nieistniejącego podmiotu jest rażącym naruszeniem prawa.

Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzut apelacji dotyczący obowiązku naprawienia szkody na rzecz nieistniejących podmiotów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie rozpoznał prawidłowo tego zarzutu, ograniczając się do jednostronnej uwagi w uzasadnieniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd odwoławczy nie wypełnił obowiązku z art. 433 § 2 k.p.k. w kontekście zarzutu obrazy art. 46 § 1 k.k., ponieważ jego uwaga w uzasadnieniu nie odnosiła się do oczywistych kwestii prawnych związanych z nieistnieniem pokrzywdzonych spółek.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania w części, oddalenie w pozostałym zakresie
Strona wygrywająca
S.K. (w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody)

Strony

NazwaTypRola
S.K.osoba_fizycznaskazana
L. sp. z o.o.spółkapokrzywdzony
A. sp. z o.o.spółkapokrzywdzony
E.1 sp. z o.o.spółkapokrzywdzony
E. sp. z o.o.spółkapokrzywdzony
PPHU L. sp. z o.o.spółkapokrzywdzony

Przepisy (15)

Główne

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

Obowiązek naprawienia szkody może być orzeczony tylko na rzecz istniejącego podmiotu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 170 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 396 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 53 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 49 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pokrzywdzonym w rozumieniu tego przepisu może być tylko istniejący podmiot.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek rozpoznania zarzutów apelacji i ustosunkowania się do nich.

k.p.k. art. 526 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.s.h. art. 272

Kodeks spółek handlowych

Definicja zakończenia bytu prawnego spółki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na rzecz podmiotów, które przestały istnieć w obrocie prawnym.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 170 § 1 k.p.k. i 396 § 2 k.p.k. (przesłuchanie świadków) • Naruszenie art. 7 k.p.k. (wadliwa ocena dowodów) • Naruszenie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. (bezzasadne przypisanie czynu) • Wymierzenie rażąco surowej kary • Nienależyta obsada sądu apelacyjnego (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.)

Godne uwagi sformułowania

orzeczenie na rzecz nieistniejącego prawnie podmiotu • uchylił zaskarżony wyrok co do orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody na rzecz L. sp. z o.o. i A. sp. z o.o. i w tym zakresie sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący

Jarosław Matras

sprawozdawca

Paweł Wiliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Orzekanie obowiązku naprawienia szkody na rzecz podmiotów, które przestały istnieć w obrocie prawnym."

Ograniczenia: Dotyczy spraw karnych, w których orzeczono obowiązek naprawienia szkody.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest sprawdzenie statusu prawnego pokrzywdzonego przed orzeczeniem obowiązku naprawienia szkody, co może prowadzić do uchylenia wyroku nawet na etapie kasacji.

Sąd Najwyższy: Nie można zasądzić odszkodowania na rzecz firmy, która już nie istnieje!

Dane finansowe

naprawienie szkody: 244 000 PLN

naprawienie szkody: 1 207 000 PLN

naprawienie szkody: 1 049 600 PLN

naprawienie szkody: 219 600 PLN

naprawienie szkody: 1 206 895 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst