III KK 224/15

Sąd Najwyższy2015-07-29
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
kasacjapostępowanie karnesąd najwyższygranice kontroli kasacyjnejnaruszenie prawa procesowegoocena dowodówustalenia faktyczne

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego za przestępstwo z art. 207 § 1 k.k., uznając ją za oczywiście bezzasadną i podkreślając, że postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją zwykłego postępowania odwoławczego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego S.K. z art. 207 § 1 k.k. Kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna. Sąd podkreślił, że postępowanie kasacyjne nie jest kolejną instancją odwoławczą i nie służy do ponownej oceny materiału dowodowego czy ustaleń faktycznych, chyba że doszło do rażących uchybień proceduralnych. W tej sprawie takich uchybień nie wykazano, a zarzuty dotyczyły głównie ponownej próby podważenia trafności oceny dowodów.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej postanowieniem z dnia 29 lipca 2015 r. oddalił kasację wniesioną przez obrońcę skazanego S.K. od wyroku Sądu Okręgowego w B., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B. skazujący S.K. z art. 207 § 1 k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, wskazując, że zarzuty podniesione przez obrońcę nie wykazały rażących uchybień sądu odwoławczego, które miałyby istotny wpływ na treść wyroku. Podkreślono, że postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją zwykłego postępowania odwoławczego i nie służy do ponownej oceny materiału dowodowego ani ustaleń faktycznych, chyba że przy ich dokonaniu doszło do rażących uchybień proceduralnych. W tej sprawie zarzuty dotyczyły naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 7, 410, 48, 457 § 3, 458 k.p.k. w zw. z art. 424 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k.), jednakże Sąd Najwyższy stwierdził, że w istocie chodziło o ponowną próbę podważenia trafności oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych. Sąd wskazał, że sąd odwoławczy nie miał obowiązku ponownego przeprowadzania analizy dowodów, a zakres jego obowiązków kształtują przepisy art. 433 i 457 k.p.k. Ponadto, nieskuteczne na etapie kasacji jest bezpośrednie kwestionowanie wiarygodności źródeł dowodowych czy ustaleń faktycznych. Sąd Najwyższy odrzucił również zarzuty dotyczące odmiennej oceny zachowania matki pokrzywdzonych, wskazując, że sąd odwoławczy rozważył ten zarzut i podkreślił znaczenie zróżnicowania zachowań obojga oskarżonych. W związku z tym, że kasacja została oddalona, skazanego zwolniono od kosztów sądowych, a obrońcy z urzędu zasądzono wynagrodzenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją zwykłego postępowania odwoławczego i nie służy do ponownej oceny materiału dowodowego ani ustaleń faktycznych, chyba że przy ich dokonaniu doszło do rażących uchybień proceduralnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie kasacyjne ma na celu kontrolę jurydycznej prawidłowości orzeczenia i proceduralnej poprawności postępowania, a nie powtarzanie zwykłego postępowania odwoławczego. Zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych są dopuszczalne tylko w przypadku wykazania rażących uchybień proceduralnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
S.K.osoba_fizycznaskazany
obrońca skazanegoinneobrońca
adw. A. N.inneobrońca z urzędu
Skarb Państwaorgan_państwowystrona kosztowa

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 207 § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy postępowania przed sądem I instancji, nie ma zastosowania przy utrzymaniu wyroku przez sąd II instancji, chyba że doszło do rażących uchybień proceduralnych.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy postępowania przed sądem I instancji, nie ma zastosowania przy utrzymaniu wyroku przez sąd II instancji, chyba że doszło do rażących uchybień proceduralnych.

k.p.k. art. 48

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy uzasadnienia wyroku sądu I instancji, nie ma zastosowania przy utrzymaniu wyroku przez sąd II instancji, chyba że doszło do rażących uchybień proceduralnych.

k.p.k. art. 5 § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów prawa procesowego (art. 7, 410, 48, 457 § 3, 458 k.p.k. w zw. z art. 424 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k.) polegająca na ponownej próbie podważenia trafności oceny materiału dowodowego i zakwestionowania ustaleń faktycznych. Nieskuteczne kwestionowanie wiarygodności poszczególnych źródeł dowodowych i wniosków z nich wyprowadzonych. Przedstawianie własnych wątpliwości jako podstawy do zastosowania art. 5 § 2 k.p.k. Odmienne potraktowanie przez sądy zachowania matki pokrzywdzonych.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją powtarzającą zwykłe postępowanie odwoławcze wolno w niej podnosić zarzuty odwołujące się do bezwzględnych przyczyn uchylenia orzeczenia oraz takich rażących naruszeń prawa materialnego i procesowego, które mogły wywrzeć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia zagadnienia dotyczące ustaleń faktycznych mogą być przedmiotem rozważań w kasacji wyłącznie po wykazaniu, że przy dokonywaniu tych ostatnich doszło do rażących uchybień proceduralnych nie ma obowiązku ponownego przeprowadzania na nowo „pogłębionej analizy” wszystkich dowodów będących przedmiotem procesu Przedmiotem kontroli kasacyjnej jest przede wszystkim analiza jurydycznej prawidłowości rozstrzygnięcia oraz proceduralna poprawność przeprowadzonego postępowania nie może być skutecznym zabiegiem samo przedstawianie w kasacji własnych wątpliwości, jako tych, które powinny prowadzić do zastosowania dyrektywy wynikającej z treści art. 5 § 2 k.p.k. stanowią niczym nie uprawnioną próbę przekształcenia kontroli kasacyjnej w kolejną kontrolę apelacyjną

Skład orzekający

Przemysław Kalinowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do granic kontroli kasacyjnej w sprawach karnych, w szczególności w zakresie oceny dowodów i ustaleń faktycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych; nie stanowi podstawy do kwestionowania ustaleń faktycznych w innych postępowaniach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady postępowania kasacyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Podkreśla różnicę między kontrolą kasacyjną a apelacyjną.

Kasacja to nie druga apelacja – Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kontroli w sprawach karnych.

Dane finansowe

wynagrodzenie obrońcy z urzędu: 442,8 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 224/15 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 29 lipca 2015 r., sprawy S.K. skazanego z art. 207 § 1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 19 lutego 2015 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 7 listopada 2014 r. p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. N. kancelaria adwokacka w B., kwotę 442,80 zł /czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy/ w tym 23 % podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie z urzędu kasacji na korzyść S. K., 3. zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE 2 Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego S. K. okazała się bezzasadna w stopniu o jakim mowa w dyspozycji przepisu art. 535 §3 k.p.k., a podniesione zarzuty i przedstawione argumenty nie przekonały o dopuszczeniu się przez sąd odwoławczy orzekający w tej sprawie rażących uchybień i to mających istotny wpływ na treść kwestionowanego wyroku. Taka ocena uzasadniała rozpoznanie i oddalenie na posiedzeniu nadzwyczajnego środka zaskarżenia wniesionego w tej sprawie. Przypomnieć trzeba bowiem konsekwentnie prezentowane stanowisko sądu kasacyjnego – odwołujące się do wyraźnej woli ustawodawcy (art. 519 k.p.k. i art. 523 § 1 k.p.k.), zgodnie z którym postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją powtarzającą zwykłe postępowanie odwoławcze. Jak to już wielokrotnie podkreślano w okresie, który minął od przywrócenia instytucji kasacji do obowiązującej procedury karnej, wolno w niej podnosić zarzuty odwołujące się do bezwzględnych przyczyn uchylenia orzeczenia oraz takich rażących naruszeń prawa materialnego i procesowego, które mogły wywrzeć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Natomiast zagadnienia dotyczące ustaleń faktycznych mogą być przedmiotem rozważań w kasacji wyłącznie po wykazaniu, że przy dokonywaniu tych ostatnich doszło do rażących uchybień proceduralnych. Tymczasem, w tej sprawie takich rażących usterek proceduralnych nie wykazano. Autor nadzwyczajnego środka zaskarżenia skoncentrował swoje zarzuty w obszarze obrazy przepisów prawa procesowego mającej polegać na naruszeniu dyspozycji art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. i w zw. z art. 48 k.p.k., a także art. 457 § 3 k.p.k. i art. 458 k.p.k. w zw. z art. 424 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k. Jednak już analiza ich treści, a także części motywacyjnej skargi kasacyjnej prowadzi do przekonania, że w istocie autorowi chodziło o ponowną próbę podważenia trafności oceny materiału dowodowego i zakwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych na tej podstawie. Za taką oceną przemawia w szczególności zarówno powoływanie przepisów art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. oraz art. 424 § 1 k.p.k., które odnoszą się przecież stricte do postępowania przed sądem I instancji, jak i kontestowanie wprost ustaleń w przedmiocie winy skazanego. Tymczasem podkreślić należy, że sąd odwoławczy w tej sprawie ani nie uzupełniał ani samodzielnie nie oceniał na nowo materiału dowodowego, wobec czego dyrektywy wynikające z powołanych przepisów w ogóle nie miały w tym wypadku 3 zastosowania. W wypadku, gdy sąd II instancji utrzymuje w mocy dotychczasowe rozstrzygnięcie, nie ma obowiązku ponownego przeprowadzania na nowo „pogłębionej analizy” wszystkich dowodów będących przedmiotem procesu. Zakres jego obowiązków kształtują w takim wypadku w pierwszym rzędzie normy zawarte w przepisach art. 433 i 457 k.p.k., które pozostają w bezpośredniej relacji z treścią i granicami środka odwoławczego, a nie – wbrew oczekiwaniom skarżącego – przepisami art. 410 k.p.k. i art. 424 k.p.k. Podobnie, nieskuteczne na etapie postępowania kasacyjnego jest bezpośrednie kwestionowanie wiarygodności poszczególnych źródeł dowodowych, prawidłowości wniosków wyprowadzonych z analizy wyników postępowania dowodowego i ustalonego na tej podstawie przebiegu wydarzeń. Oczekiwanie od sądu kasacyjnego dokonywania zasadniczej modyfikacji oceny dowodów przyjętej przez sąd I instancji i zaakceptowanej przez sąd odwoławczy, nie znajduje oparcia w obowiązującym rozwiązaniu ustawowym. Przedmiotem kontroli kasacyjnej jest przede wszystkim analiza jurydycznej prawidłowości rozstrzygnięcia oraz proceduralna poprawność przeprowadzonego postępowania. Przy czym, stosownie do ograniczenia zawartego w dyspozycji przepisu art. 519 k.p.k., jest ona odniesiona w pierwszym rzędzie do orzeczenia sądu odwoławczego. Zatem, jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, podstawą zarzutów kasacyjnych nie może być samo negowanie oceny istniejących dowodów, bądź kwestionowanie opartych na nich ustaleń faktycznych, tylko dlatego, że są niekorzystne dla oskarżonego i przeciwstawianie im innych okoliczności, bardziej dla niego korzystnych, których sąd – po ich rozważeniu – nie uznał za wiarygodne lub mające znaczenie dla rozstrzygnięcia. Podobnie, nie może być skutecznym zabiegiem samo przedstawianie w kasacji własnych wątpliwości, jako tych, które powinny prowadzić do zastosowania dyrektywy wynikającej z treści art. 5 § 2 k.p.k. Podejmowane próby takich zabiegów są jawnym naruszeniem ograniczeń zawartych w art. 523 k.p.k. i stanowią niczym nie uprawnioną próbę przekształcenia kontroli kasacyjnej w kolejną kontrolę apelacyjną. Podnoszona przez skarżącego kwestia obdarzenia walorem wiarygodności relacji składanych w toku procesu przez pokrzywdzonych oraz śwd. A. P. oraz zanegowania wyjaśnień składanych przez skazanego, pomija obszerną analizę zarówno tych dowodów, jak i 4 konfrontowanie ich z pozostałym materiałem dowodowym. Wbrew twierdzeniom zamieszczonym w kasacji, rozważeniu podlegały także zeznania innych świadków przesłanych w toku postępowania. Treść tych dowodów została poddana ocenie i – poza prostym zanegowaniem wyniku tej oceny – nie wykazano obecnie, aby stanowisko wyrażone w tym względzie było błędne. Nieskuteczne okazało się także powtórne, w ślad za zarzutami apelacji, powoływanie się na odmienne potraktowanie przez sądy w tej sprawie zachowania matki pokrzywdzonych – A. K. Sąd odwoławczy rozważył ten zarzut i podkreślił znaczenie zróżnicowania zachowań obojga oskarżonych. Odmienną ocenę prawną w tym zakresie zdeterminowały nie tylko różne formy działania, ale także przyświecające im motywy i cele. Także i ten pogląd nie został skutecznie podważony w kasacji. W tych warunkach, nadzwyczajny środek zaskarżenia wniesiony na korzyść skazanego S. K. należało uznać za oczywiście bezzasadny. Zważywszy natomiast na sytuację materialną skazanego uznano za uzasadnione zwolnienie go od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, a wobec złożenia przez obrońcę z urzędu wniosku o wynagrodzenie za sporządzenie kasacji i oświadczenia o braku jego otrzymania – należało zasądzić od Skarbu Państwa kwotę tego wynagrodzenia – stosownie do przepisów obowiązujących w tej materii. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI