III KK 224/15

Sąd Najwyższy2015-07-29
SNKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejŚrednianajwyższy
kasacjakodeks karnykodeks postępowania karnegosąd najwyższyuchybienia proceduralneocena dowodówobrona z urzędukoszty postępowania

Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, uznając, że zarzuty obrońcy skazanego nie wykazały rażących uchybień sądu odwoławczego.

Obrońca skazanego S.K. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w B., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B. Skazany został za przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, podkreślając, że postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją zwykłego postępowania odwoławczego i nie służy do ponownej oceny materiału dowodowego czy ustaleń faktycznych, chyba że doszło do rażących uchybień proceduralnych. W tej sprawie takich uchybień nie wykazano.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego S.K. od wyroku Sądu Okręgowego w B., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B. skazujący S.K. z art. 207 § 1 k.k. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że podniesione zarzuty nie wykazały rażących uchybień sądu odwoławczego, które miałyby istotny wpływ na treść wyroku. Sąd podkreślił, że postępowanie kasacyjne nie jest kolejną instancją odwoławczą i nie służy do ponownej oceny dowodów czy ustaleń faktycznych, a jedynie do kontroli jurydycznej prawidłowości rozstrzygnięcia i proceduralnej poprawności postępowania, z ograniczeniem do orzeczenia sądu odwoławczego. Zarzuty obrońcy dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 7, 410, 48, 457 § 3, 458 k.p.k. w zw. z art. 424 i 5 § 2 k.p.k.) zostały uznane za nieskuteczne, ponieważ w istocie stanowiły próbę podważenia oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych, co nie jest dopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy art. 433 i 457 k.p.k., a nie art. 410 i 424 k.p.k. Sąd Najwyższy odrzucił również zarzut odmiennego potraktowania zachowania matki pokrzywdzonych, wskazując, że sąd odwoławczy uwzględnił różne formy działania i motywy oskarżonych. W związku z tym kasacja została oddalona, a skazany został zwolniony od kosztów sądowych. Zasądzono również wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te są nieskuteczne w postępowaniu kasacyjnym, które nie jest trzecią instancją odwoławczą i nie służy do ponownej oceny dowodów i ustaleń faktycznych, chyba że doszło do rażących uchybień proceduralnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie kasacyjne ma ograniczony zakres kontroli, skupiając się na jurydycznej prawidłowości rozstrzygnięcia i proceduralnej poprawności, a nie na ponownej ocenie dowodów. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, 410, 424 k.p.k. odnoszą się do postępowania przed sądem I instancji i nie mają zastosowania, gdy sąd II instancji utrzymuje w mocy wyrok. Kwestionowanie wiarygodności dowodów i ustaleń faktycznych jest niedopuszczalne w kasacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
S.K.osoba_fizycznaskazany
A. N.inneobrońca z urzędu
Skarb Państwaorgan_państwowystrona kosztowa

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu w sytuacji, gdy jest ona oczywiście bezzasadna.

k.k. art. 207 § 1

Kodeks karny

Przepis określający przestępstwo znieważenia lub naruszenia nietykalności cielesnej.

Pomocnicze

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Określa zakres postępowania kasacyjnego, wskazując, że nie jest ono trzecią instancją zwykłego postępowania odwoławczego.

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa warunki dopuszczalności zarzutów kasacyjnych, ograniczając je do bezwzględnych przyczyn uchylenia orzeczenia oraz rażących naruszeń prawa materialnego i procesowego mających istotny wpływ na treść wyroku.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasad oceny dowodów, które nie mogą być przedmiotem ponownej oceny w kasacji, chyba że doszło do rażących uchybień.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasad oceny dowodów przez sąd I instancji, nie mający zastosowania przy utrzymaniu w mocy wyroku przez sąd II instancji.

k.p.k. art. 48

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kwestii związanych z obroną, które nie były przedmiotem skutecznego zarzutu w kasacji.

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

Określa zakres obowiązków sądu odwoławczego, który utrzymuje w mocy wyrok sądu niższej instancji.

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy przekazywania sprawy do rozpoznania sądowi odwoławczemu, nie będący podstawą skutecznego zarzutu w kasacji.

k.p.k. art. 424

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku sądu I instancji, nie mający bezpośredniego zastosowania przy kontroli orzeczenia sądu odwoławczego w kasacji.

k.p.k. art. 5 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego, co nie może być przedmiotem skutecznego zarzutu kasacyjnego opartego na przedstawianiu własnych wątpliwości.

k.p.k. art. 433

Kodeks postępowania karnego

Określa zakres obowiązków sądu odwoławczego w zakresie rozpoznawania apelacji.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów prawa procesowego (art. 7, 410, 48, 457 § 3, 458 k.p.k. w zw. z art. 424 i 5 § 2 k.p.k.) polegająca na ponownej próbie podważenia trafności oceny materiału dowodowego i zakwestionowania ustaleń faktycznych. Nieskuteczne kwestionowanie wiarygodności poszczególnych źródeł dowodowych i prawidłowości wniosków wyprowadzonych z analizy wyników postępowania dowodowego. Odmienne potraktowanie przez sądy zachowania matki pokrzywdzonych – A. K.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją powtarzającą zwykłe postępowanie odwoławcze wolno w niej podnosić zarzuty odwołujące się do bezwzględnych przyczyn uchylenia orzeczenia oraz takich rażących naruszeń prawa materialnego i procesowego, które mogły wywrzeć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia zagadnienia dotyczące ustaleń faktycznych mogą być przedmiotem rozważań w kasacji wyłącznie po wykazaniu, że przy dokonywaniu tych ostatnich doszło do rażących uchybień proceduralnych w wypadku, gdy sąd II instancji utrzymuje w mocy dotychczasowe rozstrzygnięcie, nie ma obowiązku ponownego przeprowadzania na nowo 'pogłębionej analizy' wszystkich dowodów będących przedmiotem procesu przedmiotem kontroli kasacyjnej jest przede wszystkim analiza jurydycznej prawidłowości rozstrzygnięcia oraz proceduralna poprawność przeprowadzonego postępowania nie może być skutecznym zabiegiem samo przedstawianie w kasacji własnych wątpliwości, jako tych, które powinny prowadzić do zastosowania dyrektywy wynikającej z treści art. 5 § 2 k.p.k. stanowią niczym nie uprawnioną próbę przekształcenia kontroli kasacyjnej w kolejną kontrolę apelacyjną

Skład orzekający

Przemysław Kalinowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do zakresu postępowania kasacyjnego i niedopuszczalności ponownej oceny dowodów i ustaleń faktycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych; nie stanowi przełomu interpretacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady postępowania kasacyjnego, co jest istotne dla prawników procesualistów, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

Kasacja to nie druga apelacja – Sąd Najwyższy przypomina o granicach kontroli kasacyjnej.

Dane finansowe

wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu: 442,8 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 224/15
POSTANOWIENIE
Dnia 29 lipca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Przemysław Kalinowski
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 29 lipca 2015 r.,
sprawy S.K.
skazanego z art. 207 § 1 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w B.
z dnia 19 lutego 2015 r.,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B.
z dnia 7 listopada 2014 r.
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. N. kancelaria adwokacka w B., kwotę 442,80 zł /czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy/ w tym 23 % podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie z urzędu kasacji na korzyść S. K.,
3. zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego
.
UZASADNIENIE
Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego S. K. okazała się bezzasadna w stopniu o jakim mowa w dyspozycji przepisu art. 535 §3 k.p.k., a podniesione zarzuty i przedstawione argumenty nie przekonały o dopuszczeniu się przez sąd odwoławczy orzekający w tej sprawie rażących uchybień i to mających istotny wpływ na treść kwestionowanego wyroku. Taka ocena uzasadniała rozpoznanie i oddalenie na posiedzeniu nadzwyczajnego środka zaskarżenia wniesionego w tej sprawie. Przypomnieć trzeba bowiem konsekwentnie prezentowane stanowisko sądu kasacyjnego – odwołujące się do wyraźnej woli ustawodawcy (art. 519 k.p.k. i art. 523 § 1 k.p.k.), zgodnie z którym postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją powtarzającą zwykłe postępowanie odwoławcze. Jak to już wielokrotnie podkreślano w okresie, który minął od przywrócenia instytucji kasacji do obowiązującej procedury karnej, wolno w niej podnosić zarzuty odwołujące się do bezwzględnych przyczyn uchylenia orzeczenia oraz takich rażących naruszeń prawa materialnego i procesowego, które mogły wywrzeć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Natomiast zagadnienia dotyczące ustaleń faktycznych mogą być przedmiotem  rozważań w kasacji wyłącznie po wykazaniu, że przy  dokonywaniu tych ostatnich doszło do rażących uchybień proceduralnych.
Tymczasem, w tej sprawie takich rażących usterek proceduralnych nie wykazano. Autor nadzwyczajnego środka zaskarżenia skoncentrował swoje zarzuty w obszarze obrazy przepisów prawa procesowego mającej polegać na naruszeniu dyspozycji art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. i w zw. z art. 48 k.p.k., a także art. 457 § 3 k.p.k.  i art. 458 k.p.k. w zw. z art. 424 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k.  Jednak już analiza ich treści, a także części motywacyjnej skargi kasacyjnej prowadzi do przekonania, że w istocie autorowi chodziło o ponowną próbę podważenia trafności oceny materiału dowodowego i zakwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych na tej podstawie. Za taką oceną przemawia w szczególności zarówno powoływanie przepisów art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. oraz art. 424 § 1 k.p.k., które odnoszą się przecież
stricte
do postępowania przed sądem I instancji, jak i kontestowanie wprost ustaleń w przedmiocie winy skazanego. Tymczasem podkreślić należy, że sąd odwoławczy w tej sprawie ani nie uzupełniał ani samodzielnie nie oceniał na nowo materiału dowodowego, wobec czego dyrektywy wynikające z powołanych przepisów w ogóle nie miały w tym wypadku zastosowania. W wypadku, gdy sąd II instancji utrzymuje w mocy dotychczasowe rozstrzygnięcie, nie ma obowiązku ponownego przeprowadzania na nowo
„pogłębionej analizy”
wszystkich dowodów będących przedmiotem procesu. Zakres jego obowiązków kształtują w takim wypadku w pierwszym rzędzie normy zawarte w przepisach art. 433 i 457 k.p.k., które pozostają w bezpośredniej relacji z treścią i granicami środka odwoławczego, a nie – wbrew oczekiwaniom skarżącego – przepisami art. 410 k.p.k. i art. 424 k.p.k.
Podobnie, nieskuteczne na etapie postępowania kasacyjnego jest bezpośrednie kwestionowanie wiarygodności poszczególnych źródeł dowodowych, prawidłowości wniosków wyprowadzonych z analizy wyników postępowania dowodowego i ustalonego na tej podstawie przebiegu wydarzeń. Oczekiwanie od sądu kasacyjnego dokonywania zasadniczej modyfikacji oceny dowodów przyjętej przez sąd I instancji i zaakceptowanej przez sąd odwoławczy, nie znajduje oparcia w obowiązującym rozwiązaniu ustawowym. Przedmiotem kontroli kasacyjnej jest przede wszystkim analiza jurydycznej prawidłowości rozstrzygnięcia oraz proceduralna poprawność przeprowadzonego postępowania. Przy czym, stosownie do ograniczenia zawartego w dyspozycji przepisu art. 519 k.p.k., jest ona odniesiona w pierwszym rzędzie do orzeczenia sądu odwoławczego. Zatem, jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, podstawą zarzutów kasacyjnych nie może być samo negowanie oceny istniejących dowodów, bądź kwestionowanie opartych na nich ustaleń faktycznych, tylko dlatego, że są niekorzystne dla oskarżonego i przeciwstawianie im innych okoliczności, bardziej dla niego korzystnych, których sąd – po ich rozważeniu – nie uznał za wiarygodne lub mające znaczenie dla rozstrzygnięcia. Podobnie, nie może być skutecznym zabiegiem  samo przedstawianie w kasacji własnych wątpliwości, jako tych, które powinny prowadzić do zastosowania dyrektywy wynikającej z treści art. 5 § 2 k.p.k. Podejmowane próby takich zabiegów są jawnym naruszeniem ograniczeń zawartych w art. 523 k.p.k. i stanowią niczym nie uprawnioną próbę przekształcenia kontroli kasacyjnej w kolejną kontrolę apelacyjną. Podnoszona przez skarżącego kwestia obdarzenia walorem wiarygodności relacji składanych w toku procesu przez pokrzywdzonych oraz śwd. A. P. oraz zanegowania wyjaśnień składanych przez skazanego, pomija obszerną analizę zarówno tych dowodów, jak i konfrontowanie ich z pozostałym materiałem dowodowym. Wbrew twierdzeniom zamieszczonym w kasacji, rozważeniu podlegały także   zeznania innych świadków przesłanych w toku postępowania. Treść tych dowodów została poddana ocenie i – poza prostym zanegowaniem wyniku tej oceny – nie wykazano obecnie, aby stanowisko wyrażone w tym względzie było błędne.
Nieskuteczne okazało się także powtórne, w ślad za zarzutami apelacji, powoływanie się na odmienne potraktowanie przez sądy w tej sprawie zachowania matki pokrzywdzonych – A. K. Sąd odwoławczy rozważył ten zarzut i podkreślił znaczenie zróżnicowania zachowań obojga oskarżonych. Odmienną ocenę prawną w tym zakresie zdeterminowały nie tylko różne formy działania, ale także przyświecające im motywy i cele. Także i ten pogląd nie został skutecznie podważony w kasacji.
W tych warunkach, nadzwyczajny środek zaskarżenia wniesiony na korzyść skazanego S. K. należało uznać za oczywiście bezzasadny.
Zważywszy natomiast na sytuację materialną skazanego uznano za uzasadnione zwolnienie go od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, a wobec złożenia przez obrońcę z urzędu wniosku o wynagrodzenie za sporządzenie kasacji i oświadczenia o braku jego otrzymania – należało zasądzić od Skarbu Państwa kwotę tego wynagrodzenia – stosownie do przepisów obowiązujących w tej materii.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI