III KK 223/20

Sąd Najwyższy2020-09-29
SNKarneprzestępstwa skarboweŚrednianajwyższy
przestępstwo skarbowekasacjaSąd NajwyższyfakturyVATkoszty postępowaniaprawo karnepostępowanie karne

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego za posłużenie się nierzetelnymi fakturami, uznając ją za oczywiście bezzasadną i obciążając skazanego kosztami postępowania.

Obrońca skazanego A. K. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok skazujący za przestępstwo skarbowe polegające na posłużeniu się nierzetelnymi fakturami. Zarzuty dotyczyły m.in. naruszenia zakazu orzekania o tym samym czynie i niewłaściwego zastosowania przepisu. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając jeden z zarzutów za niedopuszczalny z mocy prawa, a drugi za bezzasadny, wskazując na odrębność czynów i prawidłowe zastosowanie prawa materialnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego A. K., który został skazany za przestępstwo skarbowe polegające na posłużeniu się nierzetelnymi fakturami i zaliczeniu ich do kosztów działalności gospodarczej oraz odliczeniu podatku VAT. Obrońca zarzucił m.in. naruszenie zakazu orzekania o tym samym czynie, wskazując na wcześniejsze postępowanie dotyczące nabycia paliwa, oraz niewłaściwe zastosowanie art. 62 § 2a k.k.s. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Stwierdził, że drugi zarzut naruszenia prawa materialnego jest niedopuszczalny z mocy art. 523 § 2 i § 4 pkt 1 k.p.k., ponieważ skazany otrzymał jedynie karę grzywny, co ogranicza podstawy kasacji do uchybień z art. 439 k.p.k. Odnosząc się do pierwszego zarzutu, Sąd Najwyższy podkreślił, że czyn polegający na posłużeniu się nierzetelnymi fakturami jest odrębny od czynu polegającego na zaniechaniu zapłaty podatku akcyzowego, co było przedmiotem wcześniejszego postępowania. Sąd wskazał również, że nawet gdyby zarzut naruszenia prawa materialnego był dopuszczalny, byłby bezzasadny, gdyż zastosowanie nowszego przepisu art. 62 § 2a k.k.s. było dla skazanego korzystniejsze zgodnie z art. 2 § 2 k.k.s. Sąd Najwyższy obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ art. 523 § 2 i § 4 pkt 1 k.p.k. ograniczają podstawy kasacji do uchybień z art. 439 k.p.k. tylko w przypadku kar innych niż pozbawienie wolności bez warunkowego zawieszenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że przepisy k.p.k. jasno określają ograniczenia w zakresie wnoszenia kasacji, gdy orzeczono karę grzywny, wyłączając możliwość powoływania się na ogólne podstawy kasacyjne, w tym na naruszenie zakazu orzekania o tym samym czynie, jeśli nie jest to uchybienie z art. 439 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznaskazany
Naczelnik Urzędu Skarbowego w O.organ_państwowywnioskodawca

Przepisy (21)

Główne

k.k.s. art. 62 § 2a

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k.s. art. 62 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 2 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 523 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 4

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

u.p.t.u. art. 86 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 86 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 88 § 3a

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 99 § 12

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 109 § 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

k.k.s. art. 113 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 92

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja niedopuszczalna z mocy prawa z uwagi na rodzaj orzeczonej kary. Czyn polegający na posłużeniu się nierzetelnymi fakturami jest odrębny od czynu polegającego na zaniechaniu zapłaty podatku akcyzowego. Zastosowanie nowszego przepisu art. 62 § 2a k.k.s. było dla skazanego korzystniejsze.

Odrzucone argumenty

Naruszenie zakazu orzekania o tym samym czynie. Niewłaściwe zastosowanie art. 62 § 2a k.k.s. do zdarzeń sprzed jego wejścia w życie.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście bezzasadna mógł on wnieść kasację wyłącznie z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. niniejsze postępowanie karne nie dotyczy tego samego czynu, który był przedmiotem rozpoznania w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem czyn polegający na posłużeniu się nierzetelnymi fakturami ma charakter odrębny od czynu polegającego na zaniechaniu wykonania obowiązku zapłaty podatku akcyzowego

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja ograniczeń wnoszenia kasacji w sprawach karnych skarbowych, rozróżnienie czynów zabronionych związanych z fakturami i podatkami, stosowanie przepisów przejściowych w prawie karnym skarbowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych ograniczeń proceduralnych w kasacji oraz konkretnych przepisów k.k.s. i u.p.t.u.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu kasacyjnym oraz rozróżnienia między różnymi typami przestępstw skarbowych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego skarbowego.

Kasacja oddalona: Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady w sprawach o przestępstwa skarbowe.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 223/20
POSTANOWIENIE
Dnia 29 września 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 29 września 2020 r.,
sprawy
A. K.
skazanego z art. 62 § 2a k.k.s.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego,
od wyroku Sądu Okręgowego w E.
z dnia 11 października 2019 r., sygn. akt VI Ka (…),
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w O., Wydział VII Zamiejscowy w M.
z dnia 7 maja 2019 r., sygn. akt VII K (…),
p o s t a n o w i ł
1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2) obciążyć skazanego A. K. kosztami postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
A. K. został oskarżony o to, że prowadząc w 2012 i 2013 roku działalność gospodarczą „Usługi Ogólnobudowlane A. K.” z siedzibą w M., w okresie od marca 2012 r. do grudnia 2012 r. posłużył się wymienionymi szczegółowo w zarzucie nierzetelnymi fakturami nieodzwierciedlającymi rzeczywiście dokonanych czynności przez ich wystawcę i zaliczył te faktury do kosztów działalności oraz odliczył w deklaracji VAT-7 podatek naliczony wynikający z tych faktur o łącznej wartości 76.905,35 zł., co stanowi naruszenie art. 86 ust. 1 i 2 pkt. 1 lit. A, art. 88 ust. 3a pkt. 4 lit. A, art. 99 ust. 12 oraz art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, tj. o popełnienie przestępstwa skarbowego z art. 62 § 2a k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s.
Sąd Rejonowy w O. VII Zamiejscowy Wydział Karny w M. wyrokiem z dnia 7 maja 2019 r., wydanym w sprawie VII K (…), uznał oskarżonego A. K. za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu aktem oskarżenia zakwalifikowanego z art. 62 § 2a k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i za to na podstawie tych przepisów wymierzył mu karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 100 złotych. Na podstawie art. 627 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. obciążył oskarżonego A. K. kosztami postępowania w całości, w tym opłatą sądową w kwocie 1000 złotych.
Apelację od powyższego wyroku wywiódł obrońca oskarżonego. Zaskarżył wyrok w całości i zarzucił:
1.
naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 92 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. polegające na braku wyjaśnienia kwestii dotyczących faktury „K.”, mimo iż również ona była objęta niniejszym wyrokiem, a także na niezasadnym pominięciu zeznań świadków T. K. oraz Z. M. i danie wiary świadkom A., K., W. w sytuacji, gdy ich zeznania były nieprecyzyjne i niespójne z zeznaniami składanymi w toku postępowań podatkowych konsekwencją czego są nieuprawnione ustalenia faktyczne odnośnie tego, że wskazane w wyroku faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych;
2.
rażące mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 17 § 1 pkt. 7 k.p.k., polegające na tym, że odnośnie do tego samego stanu faktycznego i skutków podatkowych związanych z kwestią nabycia paliwa toczyło się postępowanie przed Sądem Rejonowym w E., w sprawie VIII K
(…)
;
3.
naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 62 § 2a k.k.s. do zdarzeń, które miały miejsce w czasie gdy przepis ten nie obowiązywał.
Podnosząc powyższe zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego.
Wyrokiem z dnia 11 października 2019 r., sygn. akt VI Ka (…), Sąd Okręgowy w E. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Kasację od wyroku Sądu II instancji wniósł obrońca skazanego. Zaskarżył on wyrok Sądu II instancji w całości i sformułował następujące zarzuty:
1.
naruszenia art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., gdyż odnośnie do tej samej osoby i tego samego stanu faktycznego, tj. skutków podatkowych związanych z kwestią nabycia paliwa w kwietniu 2012 r., toczyło się postępowanie karne zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w E. z dnia 4 lipca 2019 r., sygn. akt VI Ka (…);
2.
naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 62 § 2a k.k.s. do zdarzeń, które miały miejsce w czasie, gdy przepis ten nie obowiązywał.
W związku z tymi zarzutami obrońca wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie temu Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na kasację Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście bezzasadna.
Na wstępie przede wszystkim zauważyć należy , że zaistniały w sprawie układ procesowy determinowany faktem wymierzenia skazanemu jedynie kary grzywny , sprawia , iż – zgodnie z treścią art. 523 § 2 i § 4 pkt 1 k.p.k. – mógł on wnieść kasację wyłącznie z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. Stąd też , drugi z podniesionych w kasacji obrońcy skazanego A. K. zarzutów jest niedopuszczalny z mocy prawa i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Sam bowiem fakt sformułowania w kasacji, od wyroku nieskazującego oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, zarzutu przywołującego uchybienie z art. 439 k.p.k. nie niweczy owej ustawowej regulacji dotyczącej ograniczeń we wnoszeniu kasacji, wskazanych w przywołanym przepisie art. 523 § 2 k.p.k.
Odnosząc się natomiast do pierwszego zarzutu kasacyjnego, to wbrew twierdzeniom obrońcy niniejsze postępowanie karne nie dotyczy tego samego czynu, który był przedmiotem rozpoznania w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w E. z dnia 4 lipca 2019 r., sygn. akt VI Ka (…). Nie doszło tym samym do naruszenia art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., gdyż czyn polegający na posłużeniu się nierzetelnymi fakturami ma charakter odrębny od czynu polegającego na zaniechaniu wykonania obowiązku zapłaty podatku akcyzowego z tytułu zakupy paliwa. Kluczowe znaczenie miało stwierdzenie, że faktura dotycząca zakupu paliwa, była fakturą nierzetelną. Z samym faktem zakupu paliwa łączył się obowiązek zapłaty akcyzy i właśnie czynu polegającego na zaniechaniu realizacji tego obowiązku dotyczyło postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w E. z dnia 4 lipca 2019 r., sygn. akt VI Ka (…). Nadto w sytuacji w której ten zakup został udokumentowany nierzetelną fakturą, bo dotyczącą transakcji z innym podmiotem niż rzeczywisty zbywca paliwa, to dodatkowo możliwe jest pociągnięcie sprawcy takiego czynu do odpowiedzialności karnej z tytułu wystawienia nierzetelnej faktury albo też i innej osoby z tytułu posłużenia się taką fakturą. Zachowanie polegające na wystawieniu nierzetelnej faktury albo na posłużeniu się taką fakturą stanowi odrębne zachowanie od zaniechania realizacji obowiązku polegającego na zapłacie podatku akcyzowego z tytułu zakupu paliwa.
Niezależnie od zaprezentowanych na wstępie uwag dotyczących niedopuszczalności drugiego zarzutu kasacji to nawet
gdyby podniesienie w niej zarzutu naruszenia prawa materialnego było dopuszczalne, należałoby stwierdzić jego oczywistą bezzasadność. Nadmieniony w tym zarzucie przepis art. 62 § 2a k.k.s. został dodany ustawą z dnia 1 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2016 poz. 2024). Nowelizacja weszła w życie w dniu 1 stycznia 2017 r. jako przepis zawierający znamiona uprzywilejowanego typu przestępstwa w stosunku do typu ogólnego z art. 62 § 2 k.k.s. Tym samym, czyn zabroniony opisany obecnie w art. 62 § 2a k.k.s. mieścił się wcześniej w zakresie art. 62 § 2 k.k.s., czyli obecnego typu ogólnego. Z kolei zgodnie z art. 2 § 2 k.k.s., jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, sąd z zasady powinien stosować ustawę nową, chyba że obowiązująca poprzednio jest względniejsza dla sprawcy. Stosując art. 62 § 2a k.k.s. Sąd postąpił zgodnie z art. 2 § 2 k.k.s., co było dla A. K. korzystniejsze.
Dodać również należy, że zarzuty kasacyjne pokrywają z zarzutami apelacyjnymi, które Sąd II instancji rozpoznał w prawidłowy sposób i wyczerpująco odniósł się do nich w uzasadnieniu wyroku.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. Sąd Najwyższy obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
Z tych wszystkich względów orzeczono jak wyżej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI