III KK 223/08

Sygn. akt III KK 223/08 
 
 
 
P O S T A N O W I E N I E 
Dnia 14 listopada 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
SSN  Jadwiga ŻywolewskaŁawniczak (przewodniczący) 
 
 
SSN  Andrzej Deptuła (sprawozdawca) 
 
 
SSN  Marian Buliński 
 
 
 
 
Protokolant  Małgorzata Żmudka 
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej  Zbigniewa Goszczyńskiego 
 
w sprawie J. C. 
uniewinnionego z art. 233 § 1 k.k. 
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie 
w dniu 14 listopada 2008 r., 
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego  
na niekorzyść J. C. 
od postanowienia Sądu Rejonowego w T. 
z dnia 18 grudnia 2007 r.,  
 
uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi 
Rejonowemu w T. do ponownego rozpoznania. 
 
 
U Z A S A D N I E N I E 
Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2007 r.– Sąd Rejonowy w T. 
zasądził od Skarbu Państwa – Prokuratury Rejonowej w Ś. kwotę 4.136 zł 

 
2
na rzecz J. C. (prawomocnie uniewinnionego od stawianych zarzutów w 
sprawie sygn. II K 199/04) tytułem zwrotu kosztów obrońcy z wyboru. 
Postanowienie to zaskarżył kasacją, wniesioną – jak określono w 
petitum – na niekorzyść J. C., Prokurator Generalny, zarzucając rażące i 
mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa 
procesowego art. 632 pkt 2 k.p.k. polegające na błędnym wskazaniu 
Prokuratury Rejonowej w T., jako organu zobowiązanego w imieniu 
Skarbu Państwa do zwrotu J. C. kosztów ustanowienia obrońcy z wyboru, 
w sytuacji, gdy zgodnie z § 27 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 27 sierpnia 2007 r. – Regulaminu wewnętrznego 
urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz. 
U. Nr 169, poz. 1189) prokuratura rejonowa nie jest statio fisci Skarbu 
Państwa, który posiadałby własny budżet, w związku z czym nie może 
dokonać wypłaty zwrotu kosztów, co czyni orzeczenie niewykonalnym. 
W kasacji sformułowano wniosek o uchylenie postanowienia i 
przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w T. do ponownego rozpoznania 
w tym zakresie. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Kasacja okazała się w pełni zasadną. 
Stosownie do art. 632 pkt 2 k.p.k., do jego nowelizacji ustawą z dnia 
7 marca 2007 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 539), w procesie z oskarżenia 
publicznego, zasadą było, że w razie uniewinnienia oskarżonego lub 
umorzenia postępowania, koszty procesu ponosił Skarb Państwa, z 
wyjątkiem jednak kosztów występowania w sprawie obrońcy lub 
pełnomocnika z wyboru, z tym wszakże, że „w uzasadnionych wypadkach” 
sąd mógł przyznać oskarżonemu zwrot kosztów w całości lub w części w 
zakresie wynagrodzenia jednego obrońcy z wyboru. Przepis ten został 
zakwestionowany w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 lipca 
2006 r. (SK 21/04, Dz. U. Nr 141, poz. 1013). 

 
3
Wskazana nowelizacja z 7 marca 2007 r. zmieniła omawiany przepis 
i nadała mu jego obecną treść. W obecnie obowiązującym stanie prawnym 
zasada zwrotu kosztów związanych z udziałem obrońcy z wyboru, przy 
uniewinnieniu oskarżonego lub umorzeniu postępowania w sprawach z 
oskarżenia publicznego, jest bezdyskusyjna. Koszty te ponosi Skarb 
Państwa (z wyjątkami, o których mowa w pkt 2 ww. przepisu). 
Sąd Rejonowy w T. trafnie „odczytał” treść obecnie obowiązującego 
przepisu art. 632 k.p.k., tyle tylko, że błędnie uznał Prokuraturę Rejonową 
w T. za statio fisci Skarbu Państwa, co zasadnie zarzucone zostało w 
kasacji. 
Sąd Rejonowy najwyraźniej nie dostrzegł zasad organizacyjnych 
jednostek prokuratury, w tym głównie, że jedynie prokuratura okręgowa (a 
nie rejonowa) posiada samodzielność finansową i to do jej zadań należy 
prowadzenie spraw finansowoksięgowych, związanych z wykonywaniem 
budżetu prokuratury okręgowej i podległych jej prokuratur rejonowych. W 
tej materii wskazać trzeba na Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 
dnia 27 sierpnia 2007 r. – Regulaminu wewnętrznego powszechnych 
jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz. U. Nr 169, poz. 1189), ze 
szczególnym uwzględnieniem § 27 ust. 1 pkt 1. 
W konsekwencji Sąd Rejonowy w T. błędnie uznał, że Prokuratura 
Rejonowa w T. posiada własny budżet i jest tym samym statio fisci Skarbu 
Państwa. 
W rzeczywistości to Sąd Rejonowy w T. jest, w zaistniałym układzie 
procesowym, 
statio 
fisci 
Skarbu 
państwa 
albowiem 
w 
myśl 
Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 stycznia 2008 r. w 
sprawie szczegółowych zasad prowadzenia gospodarki finansowej i 
działalności inwestycyjnej sądów powszechnych (Dz. U. Nr 11, poz. 69) to 
prezes sądu rejonowego lub kierownik finansowy sądu jest dysponentem 
budżetu trzeciego stopnia. 

 
4
W tym stanie rzeczy należało orzec jak w części dyspozytywnej 
postanowienia.