III KK 221/15

Sąd Najwyższy2015-12-17
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
znęcanie siękasacjaśrodki karnenakaz opuszczenia lokaluprawo karneSąd Najwyższyobrona prawnaalimenty

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego Z.B. od wyroku utrzymującego w mocy karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i środki karne, uznając ją za oczywiście bezzasadną.

Obrońca skazanego Z.B. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący go za art. 207 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzekający środki karne. Zarzuty dotyczyły naruszenia prawa materialnego (art. 3 k.k., art. 41a § 1 k.k., art. 53 § 1 i 2 k.k.) i procesowego (art. 7 k.p.k.). Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, wskazując, że zarzuty naruszenia prawa materialnego nie spełniają wymogów kasacji, a zarzut naruszenia art. 7 k.p.k. jest nieuzasadniony, gdyż sąd odwoławczy nie poczynił odmiennych ustaleń faktycznych.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego Z.B. od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Inowrocławiu. Sąd Rejonowy skazał Z.B. za przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. (znęcanie się) na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzekając jednocześnie środki karne w postaci nakazu opuszczenia lokalu, zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonymi oraz obowiązku zgłaszania się na policję. Apelacja obrońcy została uznana za oczywiście bezzasadną. W kasacji obrońca zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego (art. 3 k.k., art. 41a § 1 k.k., art. 53 § 1 i 2 k.k.) oraz prawa procesowego (art. 7 k.p.k.), argumentując, że orzeczone środki karne uniemożliwiają skazanemu prowadzenie działalności rolniczej i wywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że zarzuty naruszenia prawa materialnego nie spełniają wymogów kasacji, gdyż dotyczą fakultatywnych możliwości zastosowania przepisów lub norm o charakterze ogólnym. Zarzut naruszenia art. 7 k.p.k. uznano za nieuzasadniony, ponieważ sąd odwoławczy nie poczynił odmiennych ustaleń faktycznych od sądu pierwszej instancji i w pełni zaaprobował jego ocenę dowodów. Sąd Najwyższy obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenie środka karnego w postaci nakazu opuszczenia lokalu nie stanowi rażącego naruszenia prawa materialnego w okolicznościach opisanych w kasacji, a zarzuty w tym zakresie są bezzasadne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty naruszenia art. 3 k.k. i art. 41a § 1 k.k. nie spełniają wymogów kasacji. Art. 3 k.k. ma charakter ogólny, a art. 41a § 1 k.k. stwarza fakultatywną możliwość zastosowania przepisu, a jego niestosowanie nie stanowi obrazy prawa materialnego. Sąd odwoławczy nie poczynił odmiennych ustaleń faktycznych, a zarzuty dotyczące niewspółmierności kary są niedopuszczalne w kasacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić kasację

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
Z. B.osoba_fizycznaskazany
A. B.osoba_fizycznapokrzywdzony
. B.osoba_fizycznapokrzywdzony
P. B.1osoba_fizycznapokrzywdzony
P. B.2osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 207 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 41a § § 1

Kodeks karny

Przepis stwarza fakultatywną możliwość zastosowania środka karnego, a jego niestosowanie nie stanowi obrazy prawa materialnego.

k.k. art. 3

Kodeks karny

Przepis statuuje normę o charakterze ogólnym, nie może stanowić podstawy samodzielnego zarzutu kasacji.

k.k. art. 53 § § 1 i 2

Kodeks karny

Formułuje dyrektywy sędziowskiego wymiaru kary, nie może stanowić podstawy samodzielnego zarzutu kasacji.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Obraza przepisu możliwa, gdy sąd odwoławczy poczynił własne, odmienne ustalenia faktyczne. W tej sprawie sąd odwoławczy zaaprobował ustalenia sądu I instancji.

k.p.k. art. 433 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego (art. 3 k.k., art. 41a § 1 k.k., art. 53 § 1 i 2 k.k.) poprzez orzeczenie środka karnego wbrew zasadom. Zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego (art. 7 k.p.k.) poprzez orzeczenie środka karnego wbrew zasadom.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jako oczywiście bezzasadna zarzuty pozostają na granicy dopuszczalności nie może stanowić podstawy samodzielnego zarzutu kasacji nie poczynił odmiennych ustaleń faktycznych

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności zarzutów kasacyjnych dotyczących naruszenia prawa materialnego i procesowego, w szczególności w kontekście środków karnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale zawiera ogólne wytyczne dotyczące wymogów formalnych kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności kasacji w sprawach karnych, co jest ważne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć prawnych ani nietypowych faktów.

Kiedy kasacja jest 'oczywiście bezzasadna'? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice dopuszczalności.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 221/15
POSTANOWIENIE
Dnia 17 grudnia 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 17 grudnia 2015 r.,
sprawy
Z. B.
skazanego z art. 207 § 1 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy
z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt IV Ka 37/15,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Inowrocławiu VIII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w M.
z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt VIII K 147/14,
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 16 października 2014 r. Sąd Rejonowy w Inowrocławiu VIII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w M. uznał oskarżonego Z. B.  za
winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 207 § 1 k.k. i skazał go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 41a § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego:
1.
nakaz opuszczenia lokalu w D. , gmina M., zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi A. B. , . B., P. B.1 i P. B.2,
2.
zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonymi A. B. i P. B.,
3.
połączone z obowiązkiem zgłaszania się przez oskarżonego raz w miesiącu w Komendzie Powiatowej Policji w M.
na okres 3 lat.
Od powyższego wyroku apelację złożył oskarżony Z. B. Nie formułując zarzutów odwoławczych stwierdził, że zaskarżony wyrok jest błędny, bo został oparty na fałszywym oskarżeniu jego żony, która w ten sposób usiłuje pozbawić go odziedziczonego po rodzicach majątku. W konkluzji skarżący wniósł o wnikliwe „przejrzenie i zweryfikowanie” sprawy.
Wyrokiem z dnia 19 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy zaskarżony wyrok
utrzymał w mocy, uznając apelację za oczywiście bezzasadną.
Od powyższego wyroku kasację wniósł obrońca oskarżonego Z.B.  zarzucając:
I.
rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1.
art.
3 k.k., po
przez orzeczenie środka karnego wobec skazanego wbrew zasadom wyrażonym w tym przepisie, poprzez uniemożliwienie oskarżonemu po odbyciu kary pozbawienia wolności przez okres trzech lat prowadzenia gospodarstwa rolnego, działalności rolniczej i pozarolniczej, a w konsekwencji wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego wobec trójki małoletnich dzieci;
2.
art. 41 a § 1 k.k., po
przez orzeczenie nakazu opuszczenia lokalu w D., gmina M., gdy tymczasem w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia tylko z lokalem, lecz z gospodarstwem rolnym, w skład którego wchodzą budynki oraz ziemia (12,17
ha);
3.
art. 53 § 1 i 2 k.k., po
przez orzeczenie środka karnego wbrew zasadom wyrażonym w tym przepisie;
II.
rażące naruszenie prawa procesowego, polegającego na obrazie przepisu art. 7 k.p.k., poprzez orzeczenie środka karnego wbrew zasadom wyrażonym w tym przepisie.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu apelacyjnym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja obrońcy skazanego Z. B. nie zasługuje na uwzględnienie. Oba s
formułowane w tym nadzwyczajnym środku zaskarżenia zarzuty są bezzasadne w stopniu oczywistym i w zasadzie pozostają na granicy dopuszczalności. Mimo że autor kasacji pierwszy z nich nazwał rażącym naruszeniem prawa materialnego, drugi - rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego, oba w istocie kryją niedopuszczalny w kasacji zarzut rażącej niewspółmierności kary.
W licznych orzeczeniach Sąd Najwyższy zawarł jednolite stanowisko co do charakteru normy prawnej, której naruszenie może stanowić podstawę zarzutu obrazy prawa materialnego, wskazując, że winna to być norma
zobowiązującego sąd do jej bezwzględnego respektowania,
zawierająca niezrealizowany w zaskarżonym orzeczeniu nakaz lub pominięty zakaz.
Jeżeli natomiast ustawa
stwarza tylko fakultatywną możliwość zastosowania określonego przepisu prawa materialnego
–
a tak jest właśnie na gruncie art.
41a § 1 k.k. – to
przez niestosowanie tego przepisu sąd nie dopuszcza się „obrazy” przepisu prawa materialnego
(por. wyrok
Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1977 r. I KR 65/77,
OSNPG 1977/10/90, po
stanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 2002 r. V KKN 298/01,
LEX nr 53335).
Takiego charakteru nie ma przepis art. 53 k.k., formułujący dyrektywy sędziowskiego wymiaru kary (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 24 kwietnia 2007 r., II KK 50/07, Biuletyn PK 2007, nr 16, s. 14, z dnia 26 lutego 2007 r., IV KK 41/07, OSPriPr 2007, nr 9, poz. 14,
z dnia 16 stycznia 2013 r., II KK 56/12,
LEX nr 1288663;
z dnia 29 sierpnia 2012 r., II KK 181/12,
LEX nr 1220789;
z dnia 26 września 2007 r., IV KK 265/07,
OSNwSK 2007/1/2102).
Podkreślić także należy, że nie może stanowić podstawy
samodzielnego zarzutu
kasacji art. 3 k.k. Przepis ten statuuje bowiem normę o charakterze ogólnym, gdy tymczasem zarzut naruszenia prawa powinien opierać się na naruszeniu norm tworzących konkretne zakazy i nakazy (por. W. Zaleski (w:) M. Królikowski (red.), R. Zawłocki (red.), Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz do art. 3 k.k., Legalis 2015).
Oczywiście bezzasadny jest także podnoszony przez skarżącego zarzut rażącej obrazy art. 7 k.p.k. Argumentacja kasacji wskazuje, że skarżący w istocie upatruje obrazy tego przepisu w orzeczeniu wobec oskarżonego Z. B.  środka karnego w postaci nakazu opuszczenia lokalu w D., gmina M. zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi. Jedynie celem przypomnienia, wskazać należy, że skuteczne podniesienie pod adresem sądu odwoławczego zarzutu naruszenia art. 7 k.p.k. możliwe jest, co do zasady wówczas, gdy sąd ten poczynił własne ustalenia faktyczne, odmienne od tych, które stanowiły podstawę orzeczenia sądu I instancji lub też nowe ustalenia faktyczne, naruszając przy tym określoną w powołanej normie zasadę swobodnej oceny dowodów (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 sierpnia 2003 r., III KK 11/03, LEX nr 80301; z dnia 4 maja 2005 r., II KK 399/04, LEX nr 199795; z dnia 6 marca 2007 r., IV KK 362/06, LEX nr 467527). W rozpoznawanej sprawie Sąd odwoławczy nie poczynił odmiennych ustaleń faktycznych, a w pełni zaaprobował ocenę dowodów, a w konsekwencji ustalenia faktyczne, poczynione przez sąd a quo, także w zakresie orzeczonej wobec oskarżonego Z. B. kary. Zauważyć ponadto należy, że w sytuacji, gdy Sąd odwoławczy nie poczynił odmiennych od Sądu I instancji ustaleń faktycznych, a przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów naruszała, zdaniem skarżącego, przepis art. 7 k.p.k., to treścią skargi kasacyjnej, w tym zakresie, winno być jednoczesne wskazanie na naruszenie przepisów art. 433 § 1 k.p.k i art. 457 § 3 k.p.k., czego jednak we wniesionej kasacji nie podniesiono. Zgodnie zaś z przepisem art. 536 k.p.k., Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a w zakresie szerszym tylko w wypadkach określonych w art. 435, 439 i 455 k.p.k., których w omawianej sprawie nie sposób się doszukać.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy z mocy art. 535 § 3 k.p.k. orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI