III KK 218/22

SN
PAGE   \* MERGEFORMAT 2
Sygn. akt III KK 218/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 czerwca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Barbara Skoczkowska
‎
SSN Paweł Wiliński
Protokolant Katarzyna Gajewska
w sprawie
T. S.
skazanego wyrokiem łącznym,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 7 czerwca 2022 r.,
kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich,
w zakresie rozstrzygnięcia o karze łącznej pozbawienia wolności, na korzyść skazanego,
od prawomocnego wyroku łącznego Sądu Rejonowego
w
Ropczycach
z dnia 29 października 2019 r.,
sygn. akt II K 133/19
uchyla pkt I zaskarżonego wyroku w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze łącznej pozbawienia wolności orzeczonej wobec skazanego i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Ropczycach do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Ropczycach z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt II K 133/19, połączono kary pozbawienia wolności wymierzone skazanemu T. S. wyrokami: Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 5 września 2016 r., sygn. akt. II K 351/16, w wysokości 5 miesięcy pozbawienia wolności oraz Sądu Rejonowego w Ropczycach z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt. II K 144/17
,
w wysokości
3 lat pozbawienia wolności i w pkt. I wyroku łącznego orzeczono wobec skazanego karę łączną w wymiarze 3 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności, zwalniając T. S. od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania (pkt II wyroku).
Wobec niezaskarżenia przez żadną ze stron wyrok łączny uprawomocnił się w dniu 6 listopada 2019 r.
Od wskazanego wyżej orzeczenia Sądu Rejonowego w Ropczycach kasację „w części, dotyczącej rozstrzygnięcia o karze łącznej pozbawienia wolności, orzeczonej wobec T. S.” – w trybie art. 521 k.p.k., na korzyść skazanego T. S. – wniósł w dniu 29 kwietnia 2022 r. Rzecznik Praw Obywatelskich.
Autor kasacji zarzucił temu wyrokowi „rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, to jest art. 86 § 1 k.k., polegające na orzeczeniu, na podstawie tego przepisu, wobec T. S. w pkt. I części dyspozytywnej wyroku łącznego, w wyniku połączenia kar 5 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Dębicy o sygn. II K 351/16 oraz 3 lat pozbawienia wolności orzeczonej na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Ropczycach o sygn. II K 144/17, przy czym Sąd Okręgowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt III Ka 29/19, obniżył orzeczoną wobec oskarżonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Ropczycach karę pozbawienia wolności do 2 lat i 4 miesięcy, kary łącznej pozbawienia wolności w wymiarze 3 lat i 3 miesięcy, to jest w rozmiarze wyższym od sumy podlegających łączeniu kar jednostkowych”.
Mając powyższe na względzie Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o:
1.
dopuszczenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy Sądu Rejonowego w Ropczycach o sygn. II K 144/17 na okoliczność, że Sąd Okręgowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt III Ka 29/19, obniżył orzeczoną wobec skazanego T. S. wyrokiem Sądu Rejonowego w Ropczycach, o sygn. II K 144/17, karę pozbawienia wolności do 2 lat i 4 miesięcy;
2.
uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Ropczycach w tym zakresie do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
.
Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich, wniesiona na korzyść skazanego, jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej uwzględnienia na posiedzeniu bez udziału stron w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Wprawdzie w pierwszym rzędzie zaskarżonemu orzeczeniu powinien zostać postawiony zarzut naruszenia prawa procesowego (art. 366 § 1 k.p.k. i art. 410 k.p.k.), nie ulega jednak wątpliwości, że skutkiem takich naruszeń było również naruszenie i to rażące przepisu prawa materialnego wskazanego w zarzucie, co wobec kierunku kasacji i jej interpretacji, z uwzględnieniem regulacji art. 118 § 1 i 2 k.p.k., pozwalało na jej uwzględnienie w całości.
Jak trafnie podnosi skarżący, będący przedmiotem kasacji wyrok został wydany z rażącym naruszeniem prawa materialnego, które miało istotny wpływ na jego treść, to jest art. 86 § 1 k.k., odnoszącym się do orzeczonego w pkt. I części dyspozytywnej wyroku, wymiaru kary łącznej pozbawienia wolności. Stosownie bowiem do brzmienia art. 86 § 1 k.k. obowiązującego w dacie wydania analizowanego wyroku łącznego, sąd wymierzał karę łączną w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności.
Tymczasem, jak dalej słusznie wywodzi Rzecznik Praw Obywatelskich, uwadze Sądu Rejonowego w Ropczycach uszedł fakt, że Sąd Okręgowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 31 stycznia 2019 r. zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Ropczycach z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II K 144/17, w ten sposób, że orzeczoną wobec oskarżonego T. S. karę pozbawienia wolności w wysokości 3 lat obniżył do 2 lat i 4 miesięcy (k. 606 akt o sygn. II K 144/17).
Gruntowana analiza akt sprawy o sygn. II K 133/19 Sądu Rejonowego w Ropczycach nie pozostawia wątpliwości, że Sąd ten procedujący w przedmiocie wydania wyroku łącznego nie dysponował w dniu wydawania tego wyroku aktami Sądu Rejonowego w Ropczycach o sygn. II K 144/17. W aktach sprawy o sygn. II K 133/19 znajduje się jedynie kopia wyroku Sądu pierwszej instancji wydanego w sprawie o sygn. II K 144/17, nie zawierająca informacji o wydanym w tej sprawie wyroku Sądu drugiej instancji (k. 11-15). Jednocześnie
meriti
zignorował wskazanie zawarte w Informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego, z której wynika, że wydany w sprawie o sygn. II K 144/17 wyrok Sądu Rejonowego w Ropczycach został skorygowany w instancji odwoławczej o czym świadczą zapisy o dacie uprawomocnienia się wyroku sądu
a quo
i wysokości orzeczonej nim kary (k. 9-9v, poz. 5).
Wobec takiego stanu rzeczy Sąd Rejonowy w Ropczycach orzekając w wyroku łącznym o połączeniu kar pozbawienia wolności orzeczonych: wyrokiem Sądu Rejonowego w Dębicy o sygn. akt. II K 351/16 w wymiarze 5 miesięcy pozbawienia wolności oraz Sądu Rejonowego w Ropczycach sygn. akt. II K 144/17, którym T. S. skazany został – po korekcie dokonanej przez Sąd Okręgowy w Rzeszowie w wyroku z dnia 31 stycznia 2019 r sygn. akt. III Ka 29/19 – na karę 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności, mógł orzec wobec T. S. karę łączną w wymiarze od 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności do 2 lat i 9 miesięcy pozbawienia wolności.
Wymierzając skazanemu, przy zastosowaniu art. 86 § 1 k.k., karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze 3 lat i 3 miesięcy, Sąd dopuścił się rażącego naruszenia wskazanego przepisu prawa materialnego, gdyż nie zastosował się do zawartego w jego treści ograniczenia co do wymiaru kary łącznej pozbawienia wolności i orzekł tę karę w rozmiarze wyższym niż określony w tym przepisie. Opisane naruszenie miało zatem istotny wpływ na treść wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Ropczycach, ponieważ doprowadziło do orzeczenia kary wyższej niż ta, którą, przy uwzględnieniu prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego, należało orzec.
Wobec powyższego brak wątpliwości, że doszło do obrazy art. 86 § 1 k.k., która to obraza stanowi rażące naruszenie prawa i ma istotny wpływ na treść orzeczenia, gdyż skutkuje poniesieniem przez skazanego T. S. dolegliwość przekraczającej górny pułap możliwej do orzeczenia kary łącznej.
Omówione zaszłości implikowały zatem konieczność uchylenia wyroku łącznego w zaskarżonej części.
Procedując ponownie w sprawie Sąd Rejonowy w Ropczycach, uwzględniając zapatrywania prawne Sądu Najwyższego, rozstrzygnie w zakresie, w którym nastąpiło uchylenie, stosując – przy wymierzaniu kary łącznej pozbawienia wolności w ramach wyroku łącznego – przepis w art. 86 § 1 k.k.
Z tych względów orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku.
(r.g.)
[ms]