II KK 328/16

Sąd Najwyższy2016-11-24
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
oszustwoart. 286 k.k.kasacjaSąd Najwyższybrak zamiaruocena dowodówpostępowanie karne

Sąd Najwyższy oddalił kasację oskarżyciela subsydiarnego od wyroku uniewinniającego oskarżoną od zarzutu oszustwa, uznając ją za oczywiście bezzasadną.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela subsydiarnego od wyroku Sądu Okręgowego, który uniewinnił oskarżoną M. A. od zarzutu oszustwa z art. 286 § 1 k.k. Kasacja zarzucała obrazę prawa materialnego. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, wskazując, że zarzuty sprowadzały się do odmiennej oceny materiału dowodowego, a sąd odwoławczy prawidłowo ustalił brak oszukańczego zamiaru po stronie oskarżonej.

Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 24 listopada 2016 r. oddalił kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela subsydiarnego od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 stycznia 2016 r., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w W. i uniewinnił oskarżoną M. A. od popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. Kasacja zarzucała obrazę prawa materialnego, w szczególności art. 286 § 1 k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że jej uzasadnienie opierało się na próbie przedstawienia odmiennej oceny materiału dowodowego, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd odwoławczy prawidłowo ustalił brak oszukańczego zamiaru po stronie oskarżonej, analizując treść umowy z dnia 14 listopada 2005 r. i uznając, że nie gwarantowała ona udzielenia kredytu, a jedynie stanowiła umowę starannego działania. Sąd Najwyższy podkreślił, że kwestionowanie ustaleń faktycznych sądu odwoławczego nie może stanowić podstawy skutecznego zarzutu kasacyjnego, chyba że wykazano rażące naruszenie przepisów prawa procesowego. W związku z tym kasacja została oddalona, a kosztami postępowania obciążono oskarżyciela subsydiarnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut obrazy prawa materialnego, który sprowadza się wyłącznie do zaprezentowania odmiennego stanowiska co do oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych, nie może zasługiwać na uwzględnienie w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie kasacyjne nie jest instancją do ponownej oceny dowodów. Skarżący musi wykazać wadliwość stanowiska sądu odwoławczego w sposób merytoryczny, a nie poprzez przedstawianie własnej interpretacji faktów. Dopiero wykazanie rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, które doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych, może stanowić podstawę do uwzględnienia kasacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

oskarżona M. A.

Strony

NazwaTypRola
M. A.osoba_fizycznaoskarżona
M. N.osoba_fizycznaoskarżyciel subsydiarny

Przepisy (4)

Główne

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczy oszustwa, które polega na wprowadzeniu kogoś w błąd lub wyzyskaniu błędu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Kluczowe jest wykazanie oszukańczego zamiaru po stronie sprawcy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia oddalenie kasacji w trybie posiedzenia, gdy jest ona oczywiście bezzasadna.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy oceny dowodów przez sąd według zasad doświadczenia życiowego, wskazówek i praw nauki.

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

Określa zasadę rozpoznawania kasacji w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił brak oszukańczego zamiaru po stronie oskarżonej. Ocena dowodów przez sąd odwoławczy nie była dowolna i mieściła się w granicach art. 7 k.p.k. Umowa pośrednictwa kredytowego była umową starannego działania, a nie rezultatu.

Odrzucone argumenty

Zarzut obrazy prawa materialnego tj. art. 286 § 1 k.k. oparty na odmiennej ocenie materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym zarzut obrazy prawa materialnego tj. art. 286 § 1 k.k. nie może zasługiwać na uwzględnienie, albowiem jego uzasadnienie sprowadza się wyłącznie do zaprezentowania odmiennego stanowiska, co do oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych nie jest niczym szczególnym, iż przedstawicielowi firmy zajmującej się za wynagrodzeniem załatwianiem kredytów bankowych zależy na zaprezentowaniu się w jak najlepszym świetle (s. 6 uzasadnienia), co jednak nie jest tożsame z popełnieniem przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. chęć uzyskania wynagrodzenia z tytułu usług pośrednictwa kredytowego – jak słusznie wskazał Sąd Okręgowy – nie jest tożsama z konstatacją, iż oskarżona z góry wiedziała o niemożliwości uzyskania kredytu.

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sprawodawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że odmienna ocena materiału dowodowego nie jest podstawą kasacji oraz że brak oszukańczego zamiaru wyklucza odpowiedzialność za oszustwo."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umową pośrednictwa kredytowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową różnicę między zwykłą oceną dowodów a zarzutem naruszenia prawa materialnego w postępowaniu kasacyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Kasacja oddalona: Sąd Najwyższy przypomina o granicach kontroli w postępowaniu kasacyjnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 328/16
POSTANOWIENIE
Dnia 24 listopada 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 24 listopada 2016 r.,
sprawy
M. A.,
oskarżonej z art. 286 § 1 k.k.,
z powodu kasacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela subsydiarnego,
od wyroku Sądu Okręgowego w W.,
z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt IX Ka (…),
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w W.,
z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt III K (…),
p o s t a n o w i ł:
1.  oddalić kasację, jako oczywiście bezzasadną;
2. kosztami procesu w postępowaniu kasacyjnym obciążyć oskarżyciela subsydiarnego M. N.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w W.  z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt III K (…), M. A. została uznana za winną popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., za które wymierzono jej karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby.
Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 26 stycznia 2016 roku, sygn. akt IX Ka (…), po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez prokuratora, oskarżyciela subsydiarnego i obrońcę oskarżonej, zaskarżony wyrok zmienił w ten sposób, że M.A.  uniewinnił od popełnienia przypisanego jej czynu.
Kasację od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w W. wniósł pełnomocnik oskarżyciela subsydiarnego M.N., zarzucając obrazę prawa materialnego tj. art. 286 § 1 k.k.
W konkluzji pełnomocnik oskarżyciela subsydiarnego wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w W. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w W.  w pisemnej odpowiedzi na kasację pełnomocnika oskarżyciela subsydiarnego wniósł o jej oddalenie, jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja pełnomocnika oskarżyciela subsydiarnego jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym, uzasadniającym jej oddalenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Zarzut obrazy prawa materialnego tj. art. 286 § 1 k.k. nie może zasługiwać na uwzględnienie, albowiem jego uzasadnienie sprowadza się wyłącznie do zaprezentowania odmiennego stanowiska, co do oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych. Należy podkreślić, że przyczyną zmiany wyroku Sądu Rejonowego i w konsekwencji uniewinnienia oskarżonej M. A.  od popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. było ustalenie o braku oszukańczego zamiaru po stronie oskarżonej. Pełnomocnik oskarżyciela subsydiarnego nie wykazał wadliwości stanowiska Sądu odwoławczego w tym zakresie, a tylko taka argumentacja mogłaby stanowić merytoryczną podstawę skutecznego zarzutu kasacyjnego.
Lektura uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego prowadzi do wniosku, że dokonana przez ten Sąd ocena nie była dowolna i mieściła się w granicach wyznaczonych przez treść art. 7 k.p.k., a argumentacja w tym zakresie została szczegółowo zaprezentowana w uzasadnieniu wyroku. W szczególności Sąd
ad quem
odwołał się do treści umowy z dnia 14 listopada 2005 r., w której nie zawarto zobowiązania kancelarii G.  do udzielenia kredytu, a postanowienia dotyczące wpłacenia kaucji przewidywały, iż stanowi ona zabezpieczenie roszczeń kancelarii z tytułu poniesionych przez nią kosztów w przypadku nieuzyskania kredytu. Tym samym za trafną należy uznać konkluzję Sądu Okręgowego, że zawarcie umowy i wpłacenie kaucji wiązało się z ryzykiem, że jej cel w postaci znalezienia banku kredytującego nie zostanie osiągnięty, a mimo to oskarżyciel będzie zobowiązany do poniesienia kosztów działania pośrednika tj. kancelarii G. Wskazana umowa nie była bowiem umową rezultatu, ale umową starannego działania, a tym samym nie mogła zapewnić udzielenia kredytu.
Powyższych ustaleń pełnomocnik w kasacji w zasadzie nie podważa, a na poparcie swego zarzutu kontestuje jedynie przyjęty brak zamiaru bezpośredniego kierunkowego u oskarżonej. W szczególności podnoszone okoliczności, związane z promowaniem przez M. A. wizerunku firmy, czy też pobieraniem kaucji nie umknęły uwadze Sądu odwoławczego, który wskazał chociażby, że nie jest niczym szczególnym, iż przedstawicielowi firmy zajmującej się za wynagrodzeniem załatwianiem kredytów bankowych zależy na zaprezentowaniu się w jak najlepszym świetle (s. 6 uzasadnienia), co jednak nie jest tożsame z popełnieniem przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. Podobnie, chęć uzyskania wynagrodzenia z tytułu usług pośrednictwa kredytowego – jak słusznie wskazał Sąd Okręgowy – nie jest tożsama z konstatacją, iż oskarżona z góry wiedziała o niemożliwości uzyskania kredytu.
Skoro zatem Sąd Okręgowy ustalił, że M.A.  swoim zachowaniem nie wyczerpała znamion oszustwa z art. 286 § 1 kk, to tym samym o obrazie powyższego przepisu mowy być nie może. Skarżący w istocie rzeczy kwestionuje właśnie to ustalenie faktyczne, ale tego rodzaju zarzut jest w postępowaniu kasacyjnym niedopuszczalny. Co najwyżej, skarżący musiałby  wykazać rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia sądu odwoławczego naruszenie przepisów prawa procesowego, które w konsekwencji doprowadziło do takich błędnych ustaleń faktycznych, ale takiej obrazy przepisów w kasacji nie wskazano. Sąd Najwyższy natomiast rozpoznaje kasację – co do zasady – w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów (art. 536 k.p.k.).
Z powyższych względów Sąd Najwyższy uznał zarzut skarżącego za bezzasadny w stopniu oczywistym, przy czym kosztami procesu w postępowaniu kasacyjnych obciążył oskarżyciela subsydiarnego M. N.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI