III KK 216/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuKasacja obrońcy M.A. dotyczyła wyroku Sądu Okręgowego w O., który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w G. w zakresie kwalifikacji prawnej czynów i kary pozbawienia wolności. Głównym zarzutem było rażące naruszenie prawa karnego procesowego, w szczególności art. 450 § 3 k.p.k. w zw. z art. 117 § 2 k.p.k. i art. 453 § 2 k.p.k., poprzez niepowiadomienie oskarżonego o terminie rozprawy apelacyjnej, co uniemożliwiło mu realizację prawa do obrony. Sąd Najwyższy, analizując akta sprawy, stwierdził, że Sąd Okręgowy rozpoznał sprawę w obecności obrońcy, mimo że zawiadomienia o rozprawie wysłane na adres zamieszkania skazanego nie zostały przez niego odebrane. Sąd odwoławczy uznał, że doręczenie było prawidłowe na podstawie art. 139 § 1 k.p.k. Jednakże, z dokumentów dołączonych do kasacji wynikało, że skazany od dnia 29 maja 2012 r. przebywał w areszcie śledczym, co oznaczało, że nie mógł odebrać zawiadomień. Sąd Najwyższy podkreślił, że doręczenie przesyłki skazanemu przebywającemu w areszcie powinno nastąpić w trybie art. 134 § 2 k.p.k., a skutek prawidłowego zawiadomienia nie został osiągnięty. Sąd Najwyższy przywołał ugruntowany pogląd, że obowiązek informowania sądu o zmianie miejsca pobytu nie obejmuje niedobrowolnego umieszczenia w areszcie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał, że doszło do rażącego naruszenia prawa do obrony, które mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku, i uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że prawidłowe zawiadomienie o rozprawie skazanego przebywającego w areszcie wymaga zastosowania szczególnych trybów doręczeń i że obowiązek informowania sądu o zmianie miejsca pobytu nie dotyczy sytuacji aresztowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia prawa do obrony w postępowaniu odwoławczym w kontekście przebywania oskarżonego w areszcie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy niepowiadomienie oskarżonego o terminie rozprawy apelacyjnej, gdy przebywa on w areszcie, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego i prawa do obrony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niepowiadomienie oskarżonego o terminie rozprawy apelacyjnej, gdy przebywa on w areszcie, stanowi rażące naruszenie przepisów k.p.k. i prawa do obrony, nawet jeśli zawiadomienie zostało wysłane na adres zamieszkania i nie zostało odebrane.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że doręczenie zawiadomienia o rozprawie skazanemu przebywającemu w areszcie powinno nastąpić w trybie art. 134 § 2 k.p.k., a skutek prawidłowego zawiadomienia nie został osiągnięty. Obowiązek informowania sądu o zmianie miejsca pobytu nie obejmuje niedobrowolnego umieszczenia w areszcie. Naruszenie to miało rażący charakter i mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.A. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (13)
Główne
k.p.k. art. 450 § 3
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie sprawy przez sąd odwoławczy w razie nieobecności oskarżonego na rozprawie nie tamuje wyłącznie prawidłowe zawiadomienie go o terminie tejże rozprawy. Doręczenie przesyłki zawierającej zawiadomienie o rozprawie oskarżonemu przebywającemu w areszcie następuje w myśl unormowania art. 134 § 2 k.p.k. i tylko w tym trybie może wywołać skutek w postaci prawidłowego o niej zawiadomienia.
k.p.k. art. 117 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 453 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 134 § 2
Kodeks postępowania karnego
Doręczenie przesyłki zawierającej zawiadomienie o rozprawie oskarżonemu przebywającemu w areszcie następuje w tym trybie.
Pomocnicze
k.p.k. art. 438 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 454 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 139 § 1
Kodeks postępowania karnego
Ciążący na oskarżonym obowiązek informowania sądu o zmianie miejsca zamieszkania lub pobytu nie obejmuje niedobrowolnego umieszczenia oskarżonego w areszcie śledczym lub zakładzie karnym.
k.p.k. art. 133 § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy sytuacji, gdy nieobecność adresata w miejscu zamieszkania jest na tyle niedługo trwająca, że pozwala mu przesyłkę odebrać w okresie jej awizowania.
k.p.k. art. 453 § 3
Kodeks postępowania karnego
Gwarantuje oskarżonemu prawo do złożenia wyjaśnień, oświadczeń lub wniosków dowodowych.
k.p.k. art. 451
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia oskarżonemu złożenie wniosku o doprowadzenie go na rozprawę z aresztu śledczego.
k.k. art. 18 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 18 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 189 § 2
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące naruszenie prawa karnego procesowego, w tym art. 450 § 3 k.p.k. w powiązaniu z art. 117 § 2 k.p.k. oraz art. 453 § 2 k.p.k. poprzez niepowiadomienie oskarżonego o terminie rozprawy apelacyjnej, co uniemożliwiło realizację jego prawa do obrony, wynikające z faktu przebywania w areszcie tymczasowym.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowy przepisów art. 438 pkt 2 k.p.k. oraz art. 454 § 2 k.p.k. (w części, w której podniesiono).
Godne uwagi sformułowania
rażące naruszenie prawa karnego procesowego • niepowiadomienie oskarżonego o terminie rozprawy apelacyjnej • uniemożliwiło oskarżonemu realizację jego prawa do obrony • zatrzymania i zastosowania tymczasowego aresztowania • w sposób obiektywny – do rażącego naruszenia wskazanego w kasacji przepisu art. 450 § 3 k.p.k. • ciężący na oskarżonym obowiązek informowania sądu o zmianie miejsca zamieszkania lub pobytu nie obejmuje (niedobrowolnego) umieszczenia oskarżonego w areszcie śledczym lub zakładzie karnym
Skład orzekający
Dorota Rysińska
przewodniczący, sprawozdawca
Andrzej Ryński
członek
Józef Szewczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że prawidłowe zawiadomienie o rozprawie skazanego przebywającego w areszcie wymaga zastosowania szczególnych trybów doręczeń i że obowiązek informowania sądu o zmianie miejsca pobytu nie dotyczy sytuacji aresztowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia prawa do obrony w postępowaniu odwoławczym w kontekście przebywania oskarżonego w areszcie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie prawa do obrony i prawidłowego powiadamiania o rozprawach, szczególnie w sytuacjach, gdy strona jest pozbawiona wolności. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy koryguje błędy sądów niższych instancji w zakresie procedury.
“Aresztowany skazany nie wiedział o rozprawie apelacyjnej – Sąd Najwyższy uchyla wyrok!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.