III KK 216/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę Ireneusza M., Krzysztofa K. i Andrzeja B. od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 21 grudnia 2009 r., który z kolei zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 21 kwietnia 2009 r. W sprawie tej zapadły wyroki skazujące za przestępstwa z art. 300 § 1 k.h., art. 284 § 1 k.k. oraz art. 578 § 1 k.s.h. Obrońca w kasacji zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., wskazując na prowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonego Krzysztofa K. mimo braku należytego zawiadomienia. Sąd Najwyższy, analizując zarzuty, uznał, że choć doszło do uchybienia procesowego z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., to w złożonym procesie (zarówno podmiotowo, jak i przedmiotowo) uchybienie to ma indywidualny charakter i nie powinno powodować skutków procesowych wobec innych oskarżonych ani dla całego procesu. Sąd stwierdził, że uchybienie dotyczyło jedynie tej części procesu, która zakończyła się uniewinnieniem Krzysztofa K. od jednego z zarzutów, a przenoszenie tych skutków na inne części procesu byłoby niedopuszczalną interpretacją. W związku z tym, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków uchybień procesowych w złożonych sprawach karnych, zwłaszcza dotyczących nieobecności oskarżonego na rozprawie.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. w kontekście złożonego procesu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchybienie procesowe polegające na prowadzeniu rozprawy pod nieobecność oskarżonego, w złożonym procesie przedmiotowo, powinno skutkować uchyleniem wyroku w całości, czy tylko w odniesieniu do tej części procesu, której dotyczyła nieobecność?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uchybienie z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. ma indywidualny charakter i nie powoduje skutków procesowych wobec innych oskarżonych w sprawach złożonych podmiotowo. Powinno być podobnie oceniane w sprawach złożonych przedmiotowo i powodować skutek przewidziany w art. 439 § 1 k.p.k. jedynie w odniesieniu do tej przedmiotowej części procesu, której dotyczyła prowadzona pod nieobecność oskarżonego część rozprawy, pod warunkiem, że realia konkretnego procesu na takie wyodrębnienie pozwalają.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że modelowe rozumienie skutków uchybień procesowych, przewidziane dla prostych spraw, nie powinno być stosowane w złożonych procesach. W przypadku prowadzenia rozprawy pod nieobecność oskarżonego, skutki te powinny być ograniczone do tej części procesu, której dotyczyła nieobecność, jeśli takie wyodrębnienie jest możliwe.
Czy skazanie za czyn, który nie był objęty aktem oskarżenia, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przekroczenie granic skargi uprawnionego oskarżyciela nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej w sytuacji, gdy zdarzenie faktyczne stanowiące przedmiot oskarżenia jest to samo, a następuje jedynie zmiana kwalifikacji prawnej czynu lub dodanie elementów przedmiotowych umowy, które nie wprowadzają nowych okoliczności faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że granice oskarżenia zakreśla zdarzenie faktyczne, a nie opis czynu czy kwalifikacja prawna. W analizowanej sprawie, mimo zmiany kwalifikacji z art. 296 § 3 k.k. na art. 300 § 1 k.h., zdarzenie faktyczne (zawarcie umowy pośrednictwa) pozostało to samo, a sąd pierwszej instancji nie wprowadził nowych okoliczności faktycznych.
Czy prowadzenie rozprawy pod nieobecność obrońcy, który został powiadomiony, ale kwestionuje sposób zawiadomienia, stanowi uchybienie procesowe z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., jeśli oskarżeni wyrazili zgodę na kontynuowanie rozprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli obrona nie miała charakteru obowiązkowej, a oskarżeni wyrazili zgodę na kontynuowanie rozprawy w nieobecności obrońcy, sposób procedowania nie stanowi uchybienia procesowego mającego wpływ na treść wyroku.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy trafnie ocenił, że w sytuacji, gdy obrona nie była obowiązkowa, a oskarżeni wyrazili zgodę na kontynuowanie rozprawy bez obrońcy, nie doszło do naruszenia prawa do obrony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ireneusz M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Krzysztof K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Andrzej B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. Spółki z o.o. | spółka | pokrzywdzony |
| A. T. Spółkę Akcyjną | spółka | kontrahent |
| K. | spółka | firma |
| I. | spółka | firma |
Przepisy (53)
Główne
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Uchybienie z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. ma indywidualny charakter i nie powoduje skutków procesowych wobec innych oskarżonych w sprawach złożonych podmiotowo. Powinno być podobnie oceniane w sprawach złożonych przedmiotowo i powodować skutek przewidziany w art. 439 § 1 k.p.k. jedynie w odniesieniu do tej przedmiotowej części procesu, której dotyczyła prowadzona pod nieobecność oskarżonego część rozprawy, pod warunkiem, że realia konkretnego procesu na takie wyodrębnienie pozwalają.
k.h. art. 300 § § 1
Kodeks handlowy
k.k. art. 284 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 9 i pkt 10
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 10
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 11
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania karnego
k.s.h. art. 578
Kodeks spółek handlowych
k.k. art. 296 § § 3
Kodeks karny
k.p.k. art. 427 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 414 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 170 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § § 1 pkt. 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 1 § § 1 l
Kodeks karny
k.k. art. 1 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 115 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 8
Kodeks karny
k.k. art. 9
Kodeks karny
k.k. art. 26 § § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 29
Kodeks karny
k.k. art. 30
Kodeks karny
k.k. art. 33 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 101 § § 1 pkt 4
Kodeks karny
k.p.k. art. 2 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § § 2 oraz 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 3, 6 i 9
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 25 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 397 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 2 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 406
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 408
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 374 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 117 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 376
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 377
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 376 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 377 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 139 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 69 § § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 70 § § 1 pkt 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchybienie z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. ma charakter indywidualny i nie powinno skutkować uchyleniem wyroku w całości w złożonym procesie przedmiotowo. • Granice oskarżenia zakreśla zdarzenie faktyczne, a nie opis czynu czy kwalifikacja prawna.
Odrzucone argumenty
Skazanie za czyn nieobjęty aktem oskarżenia (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.). • Prowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonego lub jego obrońcy bez należytego zawiadomienia (art. 439 § 1 pkt 10 i 11 k.p.k.).
Godne uwagi sformułowania
Uchybienie określone w art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. ma indywidualny charakter i nie powoduje skutków procesowych wobec innych oskarżonych, w sprawach złożonych podmiotowo. • Uchybienie to powinno być podobnie oceniane w sprawach złożonych przedmiotowo i powodować skutek przewidziany w art. 439 § 1 k.p.k. jedynie w odniesieniu do tej przedmiotowej części procesu, której dotyczyła prowadzona pod nieobecność oskarżonego część rozprawy, pod warunkiem, że realia konkretnego procesu na takie wyodrębnienie pozwalają. • Granice oskarżenia zakreśla zdarzenie faktyczne, stanowiące jego przedmiot, a nie – jak to wywodzi autor kasacji – opis czynu zarzuconego wraz ze wskazanymi w nim czynnościami sprawczymi oraz kwalifikacją prawną.
Skład orzekający
J. Żywolewska-Ławniczak
przewodniczący-sprawozdawca
T. Grzegorczyk
członek
J. B. Rychlicki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków uchybień procesowych w złożonych sprawach karnych, zwłaszcza dotyczących nieobecności oskarżonego na rozprawie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. w kontekście złożonego procesu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie porusza ważną kwestię proceduralną dotyczącą skutków uchybień procesowych w złożonych sprawach karnych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Czy nieobecność na rozprawie zawsze unieważnia wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady w złożonych sprawach karnych.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.