Orzeczenie · 2026-05-21

III KK 214/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-21
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjaniedopuszczalnośćkodeks karnypostępowanie karnesąd najwyższyobrona prawnaprzedawnieniekontrola instancyjna

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego M.S., który został pierwotnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Rzeszowie za przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., z obowiązkiem naprawienia szkody. Sąd Okręgowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 23 grudnia 2025 r. zmienił wyrok sądu pierwszej instancji jedynie w zakresie określenia podstawy prawnej skazania. Obrońca skazanego zaskarżył wyrok sądu odwoławczego, podnosząc zarzuty rażącej obrazy przepisów prawa procesowego, w tym art. 442 § 3 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., argumentując, że sąd pierwszej instancji nie zastosował się do wiążących zapatrywań prawnych sądu odwoławczego, a kontrola instancyjna była nierzetelna. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k., postanowił pozostawić kasację obrońcy bez rozpoznania. Uzasadniono to tym, że zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k., kasacja na korzyść jest dopuszczalna w przypadku skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, a w innych przypadkach (jak skazanie na grzywnę) konieczne jest podniesienie zarzutu opartego na art. 439 § 1 k.p.k. Sąd uznał, że żaden z podniesionych zarzutów nie spełniał tych wymogów, a zarzuty dotyczyły wadliwości ustaleń faktycznych, a nie bezwzględnych przyczyn odwoławczych. W związku z tym, kasacja została uznana za niedopuszczalną z mocy ustawy. Sąd Najwyższy zwolnił również skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Dopuszczalność kasacji w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście skazania na karę grzywny i wymogów formalnych środka zaskarżenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych wymogów formalnych kasacji w sprawach karnych, nie stanowi przełomowej wykładni prawa materialnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy kasacja wniesiona na korzyść skazanego na karę grzywny jest dopuszczalna, jeśli nie podniesiono zarzutów z art. 439 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja wniesiona na korzyść skazanego na karę grzywny jest niedopuszczalna z mocy ustawy, jeśli nie podniesiono zarzutów z art. 439 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 523 § 2 i § 4 pkt 1 k.p.k. wyjaśnił, że dopuszczalność kasacji na korzyść skazanego na karę inną niż bezwarunkowe pozbawienie wolności wymaga podniesienia zarzutu opartego na art. 439 § 1 k.p.k. Zarzuty podniesione w przedmiotowej kasacji nie dotyczyły uchybień wymienionych w tym przepisie, a jedynie wadliwości ustaleń faktycznych i kontroli instancyjnej.

Czy zarzuty dotyczące wadliwej kontroli instancyjnej i błędnych ustaleń faktycznych mogą stanowić podstawę do uwzględnienia kasacji wniesionej od wyroku skazującego na karę grzywny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie zarzuty nie stanowią podstawy do uwzględnienia kasacji wniesionej od wyroku skazującego na karę grzywny, jeśli nie są powiązane z uchybieniami wymienionymi w art. 439 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że zarzuty obrońcy, choć dotyczyły naruszenia art. 442 § 3 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., w istocie sprowadzały się do kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów, a nie do bezwzględnych przyczyn odwoławczych. W przypadku skazania na grzywnę, takie zarzuty nie uzasadniają dopuszczalności kasacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie kasacji bez rozpoznania
Strona wygrywająca
brak

Strony

NazwaTypRola
M.S.osoba_fizycznaskazany
obrońca skazanegoinneobrońca
pokrzywdzonainnepokrzywdzona
oskarżycielka posiłkowainneoskarżycielka posiłkowa
pełnomocnik oskarżycielki posiłkowejinnepełnomocnik
Prokuratura Rejonowa w Rzeszowieorgan_państwowyprokurator

Przepisy (17)

Główne

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w kwestiach proceduralnych związanych z kasacją.

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w kwestiach proceduralnych związanych z kasacją.

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w kwestiach proceduralnych związanych z kasacją.

k.p.k. art. 442 § 3

Kodeks postępowania karnego

Wiążące zapatrywania prawne sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu odwoławczego do rozważenia zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu odwoławczego do rozważenia zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu do oparcia orzeczenia na ujawnionych okolicznościach.

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności wyłączające postępowanie, w tym przedawnienie.

k.p.k. art. 523 § 2

Kodeks postępowania karnego

Warunki dopuszczalności kasacji na korzyść skazanego na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia.

k.p.k. art. 523 § 4

Kodeks postępowania karnego

Warunki dopuszczalności kasacji na korzyść skazanego na inną karę.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Katalog bezwzględnych przyczyn odwoławczych.

Pomocnicze

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania za oszustwo.

k.k. art. 270 § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania za fałszerstwo dokumentu.

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Zasada kumulacji przepisów.

k.k. art. 12

Kodeks karny

Czyn ciągły.

k.k. art. 46 § 1

Kodeks karny

Obowiązek naprawienia szkody.

k.k. art. 284 § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania za przywłaszczenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja obrońcy jest niedopuszczalna z mocy ustawy, ponieważ nie spełnia wymogów formalnych określonych w k.p.k. dla skazania na karę grzywny, a podniesione zarzuty nie dotyczą bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Zarzuty obrońcy dotyczące rażącej obrazy przepisów prawa procesowego (art. 442 § 3 k.p.k., art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k.) oraz przedawnienia czynu (art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.) uzasadniają uchylenie wyroku sądu odwoławczego lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Godne uwagi sformułowania

kasację obrońcy skazanego jako niedopuszczalną z mocy ustawy należało pozostawić bez rozpoznania • nie spełniała wymogów formalnych dla tego rodzaju środka zaskarżenia w przypadku skazania na karę grzywny • zarzuty podniesione w kasacji, tak w warstwie formalnej jak i merytorycznej, nie wskazywał na zaistnienie któregokolwiek z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k.

Skład orzekający

Jarosław Matras

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność kasacji w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście skazania na karę grzywny i wymogów formalnych środka zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych kasacji w sprawach karnych, nie stanowi przełomowej wykładni prawa materialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością kasacji, co jest istotne dla prawników karnistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy kasacja w sądzie najwyższym jest skazana na porażkę? Kluczowe zasady dopuszczalności.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst