III KK 213/12

Sąd Najwyższy2013-01-30
SNKarnewykroczeniaŚrednianajwyższy
wykroczenieniepokojeniedługkasacjaSąd Najwyższyprawo karneart. 107 kw.

Sąd Najwyższy uniewinnił A. L. K. od zarzutu złośliwego niepokojenia, stwierdzając rażące naruszenie prawa materialnego przez sąd niższej instancji.

Sąd Rejonowy skazał A. L. K. za złośliwe niepokojenie w celu odzyskania długu. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację, zarzucając błędną interpretację art. 107 kw. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając brak znamion wykroczenia i uchylając wyrok, uniewinniając obwinionego.

Sąd Rejonowy w W. wyrokiem nakazowym z dnia 11 kwietnia 2011 r. uznał A. L. K. winnym popełnienia wykroczenia z art. 107 kw., polegającego na złośliwym niepokojeniu A. P. w celu odzyskania długu. Wyrok uprawomocnił się bez zaskarżenia. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, w tym brak znamion wykroczenia. Sąd Najwyższy, podzielając argumentację Rzecznika, stwierdził, że w działaniu obwinionego brak było zamiaru złośliwego niepokojenia, który jest kluczowym znamieniem tego wykroczenia. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił A. L. K., obciążając kosztami postępowania Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli brak jest zamiaru złośliwego niepokojenia i chęci dokuczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że znamię złośliwości w art. 107 kw. wymaga szczególnego nastawienia sprawcy, przejawiającego się w chęci dokuczenia lub zrobienia przykrości. Samo dochodzenie zwrotu długu, nawet poprzez pukanie do drzwi, nie wypełnia znamion tego wykroczenia, jeśli brak jest zamiaru kierunkowego złośliwego niepokojenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i uniewinnienie

Strona wygrywająca

A. L. K.

Strony

NazwaTypRola
A. L. K.osoba_fizycznaskazany
A. P.osoba_fizycznapokrzywdzony
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowywnioskodawca
Prokuratura Generalnaorgan_państwowyprokurator

Przepisy (1)

Główne

kw art. 107

Kodeks wykroczeń

Znamię złośliwości oznacza szczególne nastawienie sprawcy przejawiające się w chęci dokuczenia, zrobienia przykrości, wyprowadzenia z równowagi. Złośliwe niepokojenie to wzbudzanie niepokoju, obawy, lęku, polegające na zakłóceniu spokoju lub innych zachowaniach wyprowadzających pokrzywdzonego z równowagi psychicznej. Wykroczenie można popełnić tylko umyślnie w zamiarze bezpośrednim kierunkowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak znamion wykroczenia z art. 107 kw. w działaniu obwinionego. Brak zamiaru bezpośredniego kierunkowego złośliwego niepokojenia. Rażące naruszenie prawa materialnego przez sąd niższej instancji.

Godne uwagi sformułowania

strona przedmiotowa tego czynu polega na złośliwym wprowadzeniu w błąd lub innym złośliwym niepokojeniu w celu dokuczenia innej osobie. Znamię złośliwości oznacza szczególne nastawienie sprawcy przejawiające się w chęci dokuczenia, zrobienia przykrości, wyprowadzenia z równowagi. Złośliwe niepokojenie w rozumieniu art. 107 kw. to wzbudzanie niepokoju, obawy, lęku, polegające na zakłóceniu spokoju lub innych zachowaniach wyprowadzających pokrzywdzonego z równowagi psychicznej. Tymczasem w przypisanym A. L. K. zachowaniu, czego niestety nie dostrzegł Sąd Rejonowy, próżno szukać elementów nieodzownych i charakteryzujących omawiane wykroczenie.

Skład orzekający

Jacek Sobczak

przewodniczący-sprawozdawca

Włodzimierz Wróbel

członek

Jacek Błaszczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion wykroczenia z art. 107 kw., w szczególności wymogu złośliwości i zamiaru bezpośredniego kierunkowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie dochodzenie długu było podstawą działań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie zamiaru sprawcy w kontekście wykroczeń, nawet w pozornie prostych sytuacjach jak dochodzenie długu.

Czy dochodzenie długu to już wykroczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy pukanie do drzwi staje się przestępstwem.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 213/12
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 stycznia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Sobczak (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Włodzimierz Wróbel
‎
SSA del. do SN Jacek Błaszczyk
Protokolant Jolanta Włostowska
przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Małgorzaty Wilkosz-Śliwy
‎
w sprawie A. L. K.
‎
skazanego z art. 107 kw
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 30 stycznia 2013 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich
‎
od wyrok Sądu Rejonowego w W.
‎
z dnia 11 kwietnia 2011 r.,
1) uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia A. L. K.,
2) kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w W.  wyrokiem nakazowym z dnia 11 kwietnia 2011 r., uznał obwinionego
A. L. K.
winnym tego, że: w okresie od 1 marca 2010 r. do 22 lutego 2011 r. przy ul. W. 5A w C. stukając do drzwi i upominając się zwrotu zadłużenia złośliwie niepokoił A. P., tj. popełnienia czynu z art. 107 kw. i wymierzył mu karę nagany, orzeczono także o kosztach postępowania.
Przedmiotowe orzeczenie uprawomocniło się 26 kwietnia 2011 r., nie będąc skarżone przez strony.
Rzecznik Praw Obywatelskich wywiódł od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego kasację na korzyść A. L. K. zarzucając rażące i mające wpływ na treść tego orzeczenia naruszenie prawa materialnego, tj. art. 107 kw., polegające na przypisaniu obwinionemu popełnienia czynu opisanego w tym przepisie, pomimo braku w jego działaniu znamion tego wykroczenia.
Skarżący wniósł o uchylenie wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w i uniewinnienie ww. od popełnienia tego czynu.
Obecny w dniu rozprawy kasacyjnej prokurator Prokuratury Generalnej przychylił się do kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym.
Na wstępie niniejszych rozważań poczynić trzeba kilka uwag ogólnych odnoszących się do wykroczenia stypizowanego w art. 107 kw. Przede wszystkim wskazać należy, że strona przedmiotowa tego czynu polega na złośliwym wprowadzeniu w błąd lub innym złośliwym niepokojeniu w celu dokuczenia innej osobie.
Znamię
złośliwości
oznacza szczególne nastawienie sprawcy przejawiające się w chęci dokuczenia, zrobienia przykrości, wyprowadzenia z równowagi.
Złośliwe niepokojenie
w rozumieniu art. 107 kw. to wzbudzanie niepokoju, obawy, lęku, polegające na zakłóceniu spokoju lub innych zachowaniach wyprowadzających pokrzywdzonego z równowagi psychicznej
(np. wysyłanie przykrych listów, głuche telefony, pukanie do drzwi i uciekanie). Zawarte w tym przepisie sformułowanie
w celu dokuczenia
oznacza, że owo wykroczenie można popełnić tylko umyślnie w zamiarze bezpośrednim kierunkowym.
Tymczasem w przypisanym A. L. K. zachowaniu, czego niestety nie dostrzegł Sąd Rejonowy, próżno szukać elementów nieodzownych i charakteryzujących omawiane wykroczenie. Kontekst sytuacyjny polegający na pukaniu do drzwi i upominaniu się zwrotu zadłużenia nie dawał podstaw do przyjęcia, że zamiarem obwinionego było złośliwie niepokojenie pokrzywdzonej.
Jak trafnie podniósł skarżący synteza opisu czynu przypisanego obwinionemu w przedmiotowej sprawie nie dowiodła ustalenia o działaniu ww. z zamiarem bezpośrednim kierunkowym, co było przecież niezbędne dla kwestii jego odpowiedzialności.
W tej sytuacji stwierdzić należy, że doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 107 kw. poprzez jego zastosowanie w sytuacji braku podstaw uzasadniających taką decyzję Sądu Rejonowego. Uchybienie powyższe niewątpliwie miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia.
Podzielając zasadność zarzutu kasacji należało uchylić zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego i uniewinnić A. L. K. od popełnienia przypisanego mu czynu.
Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI