III KK 211/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego H. A. w przedmiocie zmiany orzeczonej kary pozbawienia wolności. Skazany został pierwotnie prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z 2008 r. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności za kradzież mienia o wartości 311,49 zł, popełnioną w warunkach recydywy (art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.). Po wejściu w życie ustawy z dnia 27 września 2013 r. nowelizującej Kodeks postępowania karnego oraz inne ustawy, która zmieniła kwalifikację czynów zabronionych w zależności od wartości mienia (poprzez odniesienie do 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę), skazany złożył wniosek o zamianę kary. Sądy obu instancji (Rejonowy i Okręgowy) odmówiły zamiany, uznając, że czyn nadal stanowił przestępstwo, ponieważ wartość mienia była niska według stanu prawnego z daty popełnienia czynu. Prokurator Generalny zarzucił w kasacji rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, wskazując, że sądy błędnie zinterpretowały art. 50 ustawy nowelizującej, nie stosując przepisów dotyczących minimalnego wynagrodzenia obowiązujących w dacie wejścia w życie tej ustawy. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego. Stwierdził, że zgodnie z art. 50 ustawy nowelizującej, sądy miały obowiązek zbadać, czy czyny objęte prawomocnymi wyrokami skazującymi za przestępstwa nie stanowią obecnie wykroczeń. Kluczowe było zastosowanie przepisów obowiązujących w dacie wejścia w życie ustawy nowelizującej, a nie w dacie popełnienia czynu. Wartość 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2013 r. wynosiła 400 zł. Ponieważ wartość skradzionego mienia (311,49 zł) była niższa niż ta kwota, czyn ten powinien być zakwalifikowany jako wykroczenie. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienia i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, nakazując uwzględnienie przedstawionych zapatrywań prawnych dotyczących kontrawencjonalizacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących kontrawencjonalizacji czynów po nowelizacji Kodeksu postępowania karnego z 2013 r., zwłaszcza w kontekście ustalania wartości granicznych na podstawie minimalnego wynagrodzenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją z 2013 r. i stosowaniem art. 50 tej ustawy do prawomocnych wyroków.
Zagadnienia prawne (2)
Jak należy interpretować przepisy nowelizacji Kodeksu postępowania karnego z 2013 r. (art. 50) w odniesieniu do czynów objętych prawomocnymi wyrokami skazującymi, w szczególności w zakresie ustalania wartości granicznej mienia dla kontrawencjonalizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przy stosowaniu art. 50 ustawy nowelizującej do czynów objętych prawomocnymi wyrokami, należy odnosić się do wartości granicznych (np. 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę) obowiązujących w dacie wejścia w życie ustawy nowelizującej, a nie w dacie popełnienia czynu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 50 ustawy nowelizującej zawiera autonomiczne zasady przekształcania orzeczonych kar za przestępstwa, które stały się wykroczeniami, i nie stosuje się do niego ogólnych reguł intertemporalnych z art. 4 k.k. Kluczowe jest odniesienie do stanu prawnego obowiązującego w dacie wejścia w życie ustawy nowelizującej, w tym przepisów dotyczących minimalnego wynagrodzenia.
Czy naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. (nienależyta kontrola odwoławcza) miało miejsce, gdy sąd odwoławczy rozpoznał zarzuty, ale oparł się na błędnym poglądzie prawnym?
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. nie miało miejsca, ponieważ sąd odwoławczy rozpoznał zarzuty i odpowiedział na nie, mimo że jego argumentacja opierała się na błędnym poglądzie prawnym.
Uzasadnienie
Obraza art. 433 § 2 k.p.k. zachodzi, gdy sąd w ogóle nie rozważa wniosków i zarzutów środka odwoławczego. W tej sprawie sąd odwoławczy rozpoznał zarzuty, choć jego argumentacja była wadliwa prawnie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. A. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca (kasacja) |
| W. P. | osoba_fizyczna | współoskarżony (w sprawie pierwotnej) |
Przepisy (26)
Główne
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 537 § 2
Kodeks postępowania karnego
u.n. art. 50 § 1
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
Nakazuje sądom badanie, czy czyny objęte prawomocnymi wyrokami skazującymi za przestępstwo, według nowej ustawy, nie stanowią wykroczenia i dokonywanie zamiany kary. Wartość graniczną należy ustalać według stanu prawnego z daty wejścia w życie ustawy nowelizującej.
k.k. art. 278 § 1
Kodeks karny
k.w. art. 119 § 1
Kodeks wykroczeń
Zmieniony przez ustawę nowelizującą, odnosi wartość graniczną szkody do 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Pomocnicze
k.p.k. art. 523 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 526 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 537 § 1
Kodeks postępowania karnego
u.n. art. 50 § 2
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
u.n. art. 50 § 4
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
k.k. art. 64 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 33
Kodeks karny
k.p.k. art. 230 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.w. art. 47 § 9
Kodeks wykroczeń
Precyzuje pojęcie minimalnego wynagrodzenia użyte w art. 119 k.w.
k.k. art. 4 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 4 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 4 § 3
Kodeks karny
k.k. art. 115 § 5
Kodeks karny
k.k. art. 115 § 6
Kodeks karny
k.k. art. 15 § 4
Kodeks karny
k.k.w. art. 15 § 4
Kodeks karny wykonawczy
u.m.w.p. art. 2 § 5
Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
u.m.w.p. art. 10
Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 436
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie przez sądy niższych instancji art. 50 ustawy nowelizującej z 2013 r. poprzez nieuwzględnienie minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dacie wejścia w życie tej ustawy przy ocenie kontrawencjonalizacji czynu. • Czyn skazanego, ze względu na wartość mienia, powinien być zakwalifikowany jako wykroczenie, a nie przestępstwo, co uzasadnia zamianę kary pozbawienia wolności na areszt.
Odrzucone argumenty
Argumentacja sądów niższych instancji oparta na błędnym poglądzie prawnym, że przy ocenie kontrawencjonalizacji należy stosować przepisy z daty popełnienia czynu.
Godne uwagi sformułowania
przepis art. 50 u.n. nakazuje sądom w odniesieniu do czynów objętych prawomocnymi wyrokami skazującymi za przestępstwo badać, czy według tej ustawy nie stanowią one wykroczenia i w przypadku pozytywnej weryfikacji dokonywać zamiany orzeczonej kary • analizę wartości granicznej mienia stanowiącego przedmiot kradzieży dla celów kontrawencjonalizacji, w myśl art. 119 § 1 k.w, w brzmieniu nadanym tą ustawą, należy odnosić do ¼ minimalnego wynagrodzenia, jednak nie z chwili popełnienia czynu zabronionego, jako to przyjęły Sądy obu instancji, a z daty wejścia w życie ustawy z dnia 27 września 2013 r. • Pojęcie „ustawa” w rozumieniu art. 50 u.n. obejmuje wszystkie przepisy obowiązujące w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 27 września 2013 r. [...] od których zależy ocena, czy czyn objęty prawomocnym wyrokiem skazującym za przestępstwo na karę pozbawienia wolności stanowi obecnie przestępstwo czy wykroczenie.
Skład orzekający
Michał Laskowski
przewodniczący
Zbigniew Puszkarski
członek
Andrzej Ryński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących kontrawencjonalizacji czynów po nowelizacji Kodeksu postępowania karnego z 2013 r., zwłaszcza w kontekście ustalania wartości granicznych na podstawie minimalnego wynagrodzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją z 2013 r. i stosowaniem art. 50 tej ustawy do prawomocnych wyroków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów przejściowych i nowelizacji, a także jak mogą one wpływać na losy skazanych. Jest to przykład złożonej interpretacji prawa karnego materialnego i procesowego.
“Czy nowa ustawa może zmienić wyrok sprzed lat? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady kontrawencjonalizacji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.