III KK 419/15

Sąd Najwyższy2015-11-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
prawo karnerecydywajazda po alkoholuzatarcie skazaniakasacjaSąd Najwyższykodeks karnykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za jazdę pod wpływem alkoholu po wcześniejszym skazaniu, stwierdzając, że wcześniejsze skazanie uległo zatarciu, co uniemożliwia przypisanie przestępstwa z art. 178a § 4 k.k.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku skazującego R. M. za jazdę pod wpływem alkoholu w warunkach recydywy (art. 178a § 1 i 4 k.k.). Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, polegające na uwzględnieniu wniosku o skazanie bez rozprawy i wadliwym przyjęciu, że R. M. był uprzednio prawomocnie skazany za czyn z art. 178a § 1 k.k. Sąd Najwyższy stwierdził, że wcześniejsze skazanie z 2007 roku uległo zatarciu zgodnie z art. 76 § 1 k.k., co oznaczało, że R. M. w momencie popełnienia nowego czynu był osobą niekaraną. W związku z tym, przypisanie mu przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. było błędne.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego R. M., który został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 i 4 k.k. przez Sąd Rejonowy w C. Wyrok ten zapadł na podstawie wniosku o skazanie bez rozprawy (art. 335 § 1 k.p.k.), w którym uzgodniono kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, grzywnę oraz zakaz prowadzenia pojazdów. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k.) i materialnego (art. 178a § 4 k.k.). Głównym zarzutem było uwzględnienie wniosku skazującego bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności, w szczególności danych dotyczących karalności oskarżonego. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, wskazując, że sąd rozpoznający wniosek z art. 335 k.p.k. ma obowiązek kompleksowej kontroli poprawności uzgodnień. W niniejszej sprawie, analiza akt wykazała, że wcześniejsze skazanie R. M. z 2007 roku za czyn z art. 178a § 1 k.k. uległo zatarciu z dniem 2 czerwca 2012 r. (6 miesięcy po zakończeniu okresu próby). W związku z tym, w momencie popełnienia czynu objętego zaskarżonym wyrokiem, R. M. był osobą niekaraną, co wykluczało przypisanie mu przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. Sąd Najwyższy uznał, że zaniedbanie Sądu Rejonowego w tym zakresie było rażące i miało istotny wpływ na treść wyroku. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, z zaleceniem zbadania danych dotyczących uprzedniej karalności i prawidłowej kwalifikacji prawnej czynu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli wcześniejsze skazanie uległo zatarciu, osoba taka w świetle prawa jest niekarana i nie można jej przypisać przestępstwa z art. 178a § 4 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że skazanie z 2007 roku za czyn z art. 178a § 1 k.k. uległo zatarciu zgodnie z art. 76 § 1 k.k. po upływie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. W związku z tym, w momencie popełnienia nowego czynu, R. M. był osobą niekaraną, co wykluczało zastosowanie art. 178a § 4 k.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany (pośrednio, poprzez uchylenie wyroku)

Strony

NazwaTypRola
R. M.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.k. art. 178a § § 4

Kodeks karny

Przepis ten wymaga uprzedniego prawomocnego skazania za czyn z art. 178a § 1 k.k. Skazanie, które uległo zatarciu, nie może stanowić podstawy do przypisania przestępstwa z § 4.

Pomocnicze

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 76 § § 1

Kodeks karny

Określa zasady zatarcia skazania, w tym termin po upływie okresu próby.

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 343 § § 7

Kodeks postępowania karnego

Nakłada na sąd obowiązek kontroli wniosku o skazanie bez rozprawy.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wcześniejsze skazanie z 2007 roku uległo zatarciu zgodnie z art. 76 § 1 k.k. Brak prawomocnego skazania za czyn z art. 178a § 1 k.k. uniemożliwia przypisanie przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. Sąd miał obowiązek kompleksowej kontroli wniosku o skazanie bez rozprawy, w tym danych o karalności.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym Sąd rozpoznający wniosek z art. 335 k.p.k. nie jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia kompleksowej kontroli poprawności przedstawionych w nim uzgodnień w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonego kasacją wyroku R. M. był osobą w świetle prawa niekaraną i nie można mu było przypisać przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. Zaniedbanie Sądu Rejonowego polegające na przyjęciu zaproponowanej przez prokuratora kwalifikacji prawnej bez sprawdzenia danych dotyczących wcześniejszej karalności miało charakter rażący i niewątpliwie wpłynęło na treść wyroku.

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący-sprawozdawca

Kazimierz Klugiewicz

członek

Jarosław Matras

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących recydywy (art. 178a § 4 k.k.) w kontekście zatarcia skazania oraz obowiązków sądu przy skazaniu bez rozprawy (art. 335 k.p.k.)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zatarcia skazania i zastosowania art. 178a § 4 k.k. w postępowaniu uproszczonym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest dokładne sprawdzenie karalności nawet w postępowaniu uproszczonym i jak zatarcia skazania mogą wpływać na kwalifikację prawną czynu.

Czy zatarte skazanie nadal ma znaczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia w sprawie jazdy po alkoholu.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 419/15
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 listopada 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Michał Laskowski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz
‎
SSN Jarosław Matras
Protokolant Łukasz Biernacki
w sprawie R. M.
‎
skazanego z art. 178a § 4 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu na podstawie art. 535 § 5 k.p.k.
‎
w dniu 25 listopada 2015 r.,
‎
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w C.
‎
z dnia 24 marca 2015 r.,
1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania,
2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
R. M. oskarżony został o to, że w dniu 27 października 2014 r. w C., będąc w stanie nietrzeźwości (0,60 mg/dm³ alkoholu w wydychanym powietrzu) prowadził po drodze publicznej pojazd mechaniczny marki „Renault”, będąc wcześniej prawomocnie skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia 29 maja 2007 r., za czyn z art. 178a § 1 k.k., to jest o przestępstwo z art. 178a § 1 i 4 k.k.
Prokurator Prokuratury Rejonowej załączył do aktu oskarżenia wniosek z art. 335 § 1 k.p.k. o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy i orzeczenie uzgodnionych z oskarżonym kar – 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby z zobowiązaniem do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu, grzywny w wysokości 70 stawek dziennych po 10 zł oraz środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres roku.
Sąd Rejonowy, wyrokiem z dnia 24 marca 2015 r., uznał R. M. za winnego zarzucanego mu w akcie oskarżenia przestępstwa z art. 178a § 1 i 4 k.k. i uwzględniając wniosek z art. 335 § 1 k.p.k. wymierzył mu uzgodnione kary i środek karny, zaliczając na poczet orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 27 października 2014 r.
Wyrok  ten  nie został zaskarżony i uprawomocnił się z dniem 1 kwietnia 2015 r.
Kasację od tego wyroku na korzyść R. M. wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył wyrok w całości i zarzucił mu rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, tj. art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na uwzględnieniu zawartego w akcie oskarżenia wniosku prokuratora i wydanie wobec R. M., bez przeprowadzenia rozprawy, wyroku skazującego za czyn z art. 178a § 1 i 4 k.k. w sytuacji niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności popełnienia przestępstwa, a w szczególności danych dotyczących karalności oskarżonego, w wyniku czego doszło do rażącej obrazy przepisu prawa karnego materialnego, tj. art. 178a § 4 k.k. poprzez wadliwe przyjęcie, iż R. M. był uprzednio prawomocnie skazany za czyn z art. 178a § 1 k.k., co skutkowało przypisaniem mu czynu z art. 178a § 1 i 4 k.k., podczas gdy prawidłowa subsumpcja winna skutkować przypisaniem sprawstwa występku z art. 178a § 1 k.k.
Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego kasacją wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokurator Generalnego jest zasadna w stopniu oczywistym, co pozwoliło na jej rozpoznanie i uwzględnienie jej wniosku na posiedzeniu wyznaczonym na podstawie art. 535 § 5 k.p.k.
Sąd rozpoznający wniosek z art. 335 k.p.k. nie jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia kompleksowej kontroli poprawności przedstawionych w nim uzgodnień i to zarówno pod względem zgodności ujawnionych dowodów z ustaleniami faktycznymi, jak i prawidłowości zaproponowanej kwalifikacji prawnej, a także wymiaru kary, środków karnych i wszelkich innych uzgodnionych rozstrzygnięć. Obowiązek taki wynika z treści art. 343 § 7 k.p.k. W razie powstania jakichkolwiek wątpliwości sąd zobowiązany jest do skierowania sprawy na rozprawę i wyjaśniania ich w trybie procesowym na zasadach ogólnych.
W aktach sprawy znajdują się dane dotyczące wcześniejszej karalności R. M. (k. 34). Wynika z nich, że był on skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia 29 maja 2007 r., za czyn z art. 178a § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby. Ponadto w wyroku tym zobowiązano oskarżonego do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu, orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres roku, podanie wyroku do publicznej wiadomości i świadczenie pieniężne w kwocie 250 zł. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 2 czerwca 2007 r.
Przedstawione dane skłonić powinny sąd rozpoznający sprawę do zapoznania się z aktami sprawy o sygn. VI K …8/07. Były to
notabene
akta sprawy rozpoznanej przez ten sam Sąd Rejonowy w C. Z akt tych wynika, że R. M. wykonał w całości wszelkie zobowiązania wynikające z wyroku i nie zarządzono wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności. Uznać należało, że wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 29 maja 2007 r., sygn. akt VI K …8/07, wykonany został w całości i zgodnie z dyspozycją art. 76 § 1 k.k. z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby doszło do zatarcia tego skazania. Tym samym, w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonego kasacją wyroku R. M. był osobą w świetle prawa niekaraną i nie można mu było przypisać przestępstwa z art. 178a § 4 k.k.
Zaniedbanie Sądu Rejonowego polegające na przyjęciu zaproponowanej przez prokuratora kwalifikacji prawnej bez sprawdzenia danych dotyczących wcześniejszej karalności miało charakter rażący i niewątpliwie wpłynęło na treść wyroku. Doszło przy tym do naruszenia przepisów wskazanych w kasacji.
W tym stanie rzeczy konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, w toku którego Sąd ten zbadać powinien dane dotyczące uprzedniej karalności R. M. i rozważyć, jaka powinna być kwalifikacja przypisanego mu czynu.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI