Orzeczenie · 2025-09-09

III KK 209/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-09-09
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
kasacjapostępowanie wykroczeniowekonwersja procesowalegitymacja procesowaSąd NajwyższyprokuratorKodeks postępowania karnegoKodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Rejonowego wniesioną na korzyść skazanej A. P. od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Kielcach. Sąd Najwyższy postanowił pozostawić kasację bez rozpoznania z powodu jej niedopuszczalności z mocy ustawy. Uzasadnienie opiera się na fakcie, że postępowanie, mimo początkowej kwalifikacji czynu jako przestępstwa, zostało przekształcone na postępowanie w sprawach o wykroczenia na podstawie przepisów Kodeksu wykroczeń (art. 119 § 1 k.w.). Ta konwersja procesowa następuje z mocy prawa, gdy czyn objęty aktem oskarżenia okaże się wykroczeniem. Sąd Najwyższy podkreślił, że skoro postępowanie toczyło się na podstawie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, to również kasacja powinna być oparta na tych przepisach. Zgodnie z art. 110 § 1 k.p.s.w., uprawnionymi do wniesienia kasacji w sprawach o wykroczenia są jedynie Rzecznik Praw Obywatelskich lub Prokurator Generalny, a nie prokurator działający jako oskarżyciel publiczny w postępowaniu. W związku z tym prokurator wnoszący kasację nie posiadał wymaganej legitymacji procesowej, co skutkowało jej pozostawieniem bez rozpoznania. Kosztami postępowania kasacyjnego obciążono Skarb Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie zasad dopuszczalności kasacji w sprawach z konwersją procedury karnej na wykroczeniową oraz zakresu legitymacji procesowej prokuratora w takich przypadkach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji konwersji procedury karnej na wykroczeniową i wniesienia kasacji przez Prokuratora Rejonowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy kasacja wniesiona przez Prokuratora Rejonowego, oparta na przepisach Kodeksu postępowania karnego, jest dopuszczalna w sprawie, w której postępowanie zostało przekształcone na postępowanie w sprawach o wykroczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja taka jest niedopuszczalna z mocy ustawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że skoro postępowanie pierwotnie karne zostało przekształcone na postępowanie wykroczeniowe, to kasacja powinna być oparta na przepisach Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Zgodnie z tymi przepisami, legitymację do wniesienia kasacji posiada jedynie Rzecznik Praw Obywatelskich lub Prokurator Generalny, a nie Prokurator Rejonowy.

Jaki jest status prawny konwersji postępowania z karnego na wykroczeniowe w toku postępowania sądowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Konwersja procesowa następuje z mocy ustawy w razie ujawnienia się w toku postępowania, że czyn objęty aktem oskarżenia stanowi wykroczenie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przejście z procedury karnej na wykroczeniową następuje automatycznie, gdy sąd orzekający stwierdzi, że czyn ma charakter wykroczenia, a nie przestępstwa. Nie wymaga to wydania odrębnego postanowienia o zmianie podstawy prawnej, choć wymaga uprzedzenia stron o możliwości takiej zmiany kwalifikacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawić kasację bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznaskazana
Prokurator Rejonowy Kielce-Wschód w Kielcachorgan_państwowywnioskodawca kasacji

Przepisy (20)

Główne

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia kasacji bez rozpoznania.

k.p.s.w. art. 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Podstawa prawna postępowania w sprawach o wykroczenia.

k.p.s.w. art. 110 § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Określa podmioty uprawnione do wniesienia kasacji w sprawach o wykroczenia (Rzecznik Praw Obywatelskich, Prokurator Generalny).

k.w. art. 119 § 1

Kodeks wykroczeń

Czyn zakwalifikowany jako wykroczenie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 400

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy korespondencji procedury do przedmiotu postępowania, w tym konwersji podstawy procesowej.

k.p.k. art. 399 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy uprzedzenia o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze.

k.p.k. art. 526

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek podania przez autora kasacji pogwałconego przepisu prawa.

k.p.k. art. 104 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek uwzględnienia uchybienia niezależnie od granic zaskarżenia, podniesionych zarzutów i wpływu uchybienia na treść orzeczenia.

k.p.s.w. art. 400

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Dotyczy korespondencji procedury do przedmiotu postępowania.

k.p.s.w. art. 109 § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Przepis dotyczący apelacji w sprawach o wykroczenia.

k.p.s.w. art. 111

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Dotyczy zarzutu zmaterializowania się bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postępowaniu wykroczeniowym.

k.p.s.w. art. 112

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.k. w postępowaniu kasacyjnym w sprawach o wykroczenia.

k.p.s.w. art. 104 § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Bezwzględna przyczyna odwoławcza.

k.p.s.w. art. 121 § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Podstawa do orzekania o kosztach sądowych w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów sądowych w sprawach o wykroczenia.

k.p.k. art. 637 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów sądowych w sprawach o wykroczenia.

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów sądowych.

k.k. art. 278 § 1

Kodeks karny

Pierwotna kwalifikacja czynu jako kradzieży.

k.k. art. 12 § 2

Kodeks karny

Czyn ciągły.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja oparta na przepisach k.p.k. jest niedopuszczalna, gdy postępowanie toczyło się na podstawie k.p.s.w. • Prokurator Rejonowy nie posiada legitymacji do wniesienia kasacji w sprawach o wykroczenia.

Godne uwagi sformułowania

konwersja podstawy procesowej orzekania (przejścia z procedury karnej na procedurę wykroczeniową) • konwersja procesowa następuje z mocy ustawy w razie ujawnienia się w toku postępowania, że czyn(y) objęty(e) aktem oskarżenia stanowi(ą) wykroczenie • prokurator, który w niniejszym układzie procesowym działał jako oskarżyciel publiczny w postępowaniu, w trakcie którego doszło do konwersji przepisów procesowych (...) nie posiada legitymacji do wniesienia kasacji w sprawie.

Skład orzekający

Antoni Bojańczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zasad dopuszczalności kasacji w sprawach z konwersją procedury karnej na wykroczeniową oraz zakresu legitymacji procesowej prokuratora w takich przypadkach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konwersji procedury karnej na wykroczeniową i wniesienia kasacji przez Prokuratora Rejonowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje subtelne, ale kluczowe różnice między procedurą karną a wykroczeniową oraz ich wpływ na możliwość zaskarżenia orzeczeń. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa.

Kiedy kasacja staje się nieważna? Sąd Najwyższy wyjaśnia pułapki procedury karnej i wykroczeniowej.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst