III KK 208/22

Sąd Najwyższy2022-12-21
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
koszty postępowaniazwrot kosztówzastępstwo procesoweadwokatSąd Najwyższykasacjauniewinnieniekodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz uniewinnionego M. J. zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu kasacyjnym w kwocie 4020 zł, uwzględniając częściowo wniosek obrońcy.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego dla uniewinnionego M. J. w postępowaniu kasacyjnym. Po analizie przepisów dotyczących kosztów procesu karnego i stawek opłat za czynności adwokackie, Sąd uznał wniosek za zasadny w części. Zasądzono kwotę 4020 zł, która mieści się w przewidzianych limitach, pomniejszoną o już wcześniej przyznaną kwotę.

Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek obrońcy adwokata J. K. o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz uniewinnionego M. J. zwrotu kosztów ustanowienia obrońcy w postępowaniu kasacyjnym. M. J. został uniewinniony od zarzutu z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie, a kasacja Prokuratora Okręgowego w Krakowie została oddalona przez Sąd Najwyższy. Wcześniej zasądzono 300 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego. Obrońca złożył wniosek o uzupełnienie orzeczenia, domagając się zasądzenia pełnej kwoty 6150 zł, udokumentowanej fakturą. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny w części, powołując się na przepisy k.p.k. dotyczące kosztów procesu, w tym zasady ponoszenia kosztów w przypadku uniewinnienia (art. 632 pkt 2 k.p.k.) oraz koszty zastępstwa procesowego (art. 616 § 1 k.p.k.). Zwrócono uwagę, że wynagrodzenie adwokata z wyboru jest limitowane, a wysokość zasądzanych kosztów nie może przekroczyć sześciokrotności stawki minimalnej, uwzględniając nakład pracy. Ostatecznie zasądzono kwotę 4020 zł, która mieści się w granicach stawek minimalnych i maksymalnych, pomniejszoną o kwotę już wcześniej przyznaną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy zasądził zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego na rzecz uniewinnionego oskarżonego, uwzględniając przepisy k.p.k. dotyczące kosztów procesu i limitów wynagrodzenia adwokata.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 626 § 1, art. 632 pkt 2, art. 636 § 1 i art. 637a k.p.k. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie, wskazując, że koszty te ponosi Skarb Państwa w przypadku uniewinnienia, a ich wysokość jest limitowana.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie zwrotu kosztów

Strona wygrywająca

M. J.

Strony

NazwaTypRola
M. J.osoba_fizycznaoskarżony (uniewinniony)
Skarb Państwaorgan_państwowystrona obciążona kosztami

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 632 § 2

Kodeks postępowania karnego

W razie uniewinnienia oskarżonego koszty procesu w sprawach z oskarżenia publicznego ponosi Skarb Państwa.

Pomocnicze

k.p.k. art. 626 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd określa kto, w jakiej części i zakresie ponosi koszty procesu w orzeczeniu kończącym postępowanie.

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

W sprawach z oskarżenia publicznego, w razie nieuwzględnienia środka odwoławczego wniesionego wyłącznie przez oskarżonego lub oskarżyciela posiłkowego, koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi na ogólnych zasadach ten, kto wniósł środek odwoławczy, a jeżeli środek ten pochodzi wyłącznie od oskarżyciela publicznego, koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Do kosztów postępowania kasacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy o kosztach postępowania odwoławczego, chyba że ustawa stanowi inaczej.

k.p.k. art. 616 § 1

Kodeks postępowania karnego

Do kosztów procesu należą nie tylko koszty sądowe, ale i uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy lub pełnomocnika.

Prawo o adwokaturze art. 16 § 1

Ustawa - Prawo o adwokaturze

Wynagrodzenie adwokata ustanowionego z wyboru ustalane jest w granicach dopuszczalnej, szerokiej autonomii.

rozp. Min. Spraw. z 22.10.2015 r. art. 15 § 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Wysokość kosztów procesu związanych z udziałem obrońcy lub pełnomocnika będącego adwokatem, zasądzanych w sprawie karnej od Skarbu Państwa lub przeciwnika procesowego na rzecz strony, której racje zostały w procesie uwzględnione, jest limitowana wysokością rzeczywiście poniesionych kosztów, przy czym nie może przekroczyć sześciokrotności stawki minimalnej.

rozp. Min. Spraw. z 22.10.2015 r. art. 11 § 4

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Określa stawki minimalne dla poszczególnych czynności adwokackich.

rozp. Min. Spraw. z 22.10.2015 r. art. 15 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Określa zasady ustalania wysokości opłat za czynności adwokackie.

rozp. Min. Spraw. z 22.10.2015 r. art. 16

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Określa zasady ustalania wysokości opłat za czynności adwokackie.

k.k. art. 200 § 1

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa seksualnego wobec osoby poniżej lat 15.

k.k. art. 12

Kodeks karny

Dotyczy popełnienia przestępstwa w zbiegu czynności (wieloczynowe).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek Skarbu Państwa do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w przypadku uniewinnienia oskarżonego. Uzasadnione wydatki stron, w tym koszty ustanowienia obrońcy, stanowią koszty procesu. Koszty postępowania kasacyjnego podlegają odpowiednim przepisom o kosztach postępowania odwoławczego. Nakład pracy adwokata w danej sprawie uzasadnia przyznanie określonej kwoty zwrotu kosztów.

Odrzucone argumenty

Pełna kwota wskazana na fakturze (6150 zł) jako zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego.

Godne uwagi sformułowania

zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz M. J. kwotę 4020 zł (cztery tysiące dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu kasacyjnym. wynagrodzenie adwokata ustanowionego z wyboru ustalane jest w granicach dopuszczalnej, szerokiej autonomii podlegają one określonym limitom nie może ona przekroczyć sześciokrotności stawki minimalnej Ocenie sądu podlegają również takie wyznaczniki, jak m.in. nakład pracy adwokata w korelacji względem rodzaju i stopnia zawiłości sprawy oraz obszemości materiału dowodowego.

Skład orzekający

Andrzej Stępka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, w szczególności po uniewinnieniu oskarżonego, oraz stosowanie limitów wynagrodzenia adwokata."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu kosztów po uniewinnieniu w postępowaniu kasacyjnym i stosowania przepisów o opłatach za czynności adwokackie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania karnego – zwrotu kosztów obrony po uniewinnieniu, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o kosztach i limitach wynagrodzenia adwokata.

Zwrot kosztów obrony po uniewinnieniu: Jak Sąd Najwyższy ustala należność adwokata?

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego: 4020 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 208/22
POSTANOWIENIE
Dnia 21 grudnia 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
w sprawie M. J.
uniewinnionego od zarzutu z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.,
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 21 grudnia 2022 r.
wniosku obrońcy adwokata J. K. o zasądzenie na rzecz uniewinnionego
M. J. zwrotu kosztów ustanowienia obrońcy w postępowaniu kasacyjnym,
na podstawie art. 626 § 2 k.p.k., art. 632 pkt 2 k.p.k., art. 636 § 1 k.p.k. i art. 637a k.p.k.
p o s t a n o w i ł
zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz
M. J. kwotę 4020 zł (cztery tysiące dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2021 r., w sprawie IV Ka 1509/19, Sąd Okręgowy w Krakowie po rozpoznaniu apelacji obrońców oskarżonego
M. J., uniewinnił go od zarzutu popełnienia przestępstwa
z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. W dniu 26 października 2022 r. Sąd Najwyższy oddalił jako oczywiście bezzasadną kasację Prokuratora Okręgowego
w Krakowie wniesioną na niekorzyść
M. J., a kosztami postępowania kasacyjnego obciążono Skarb Państwa.
Ponieważ obrońca M. J. złożył odpowiedź na powyższą kasację, zasądzono także od Skarbu Państwa na rzecz M. J. kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.
W dniu 2 grudnia 2022 r. adwokat J. K. złożył wniosek o uzupełnienie w/w orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2022 r. poprzez ustalenie pełnych kosztów ustanowienia obrońcy z wyboru w postępowaniu kasacyjnym i zasądzenie z tego tytułu od Skarbu Państwa na rzecz uniewinnionego M. J. kwoty 6150 złotych, dołączając stosowną fakturę dokumentującą dokonanie takiej wpłaty przez M. J. na rzecz Kancelarii Adwokackiej.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
W ocenie Sądu Najwyższego wniosek obrońcy generalnie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 626 § 1 k.p.k. w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie sąd określa, kto, w jakiej części i zakresie ponosi koszty procesu. Jeżeli natomiast w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie nie zamieszczono rozstrzygnięcia o kosztach, orzeczenie w tym przedmiocie wydaje odpowiednio sąd pierwszej instancji, sąd odwoławczy, a w zakresie dodatkowego ustalenia wysokości kosztów także referendarz sądowy właściwego sądu. Natomiast na mocy art. 637a k.p.k. do kosztów postępowania kasacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy o kosztach postępowania odwoławczego, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Jak stanowi przepis art. 636 § 1 k.p.k., w sprawach z oskarżenia publicznego, w razie nieuwzględnienia środka odwoławczego, wniesionego wyłącznie przez oskarżonego lub oskarżyciela posiłkowego, koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi na ogólnych zasadach ten, kto wniósł środek odwoławczy, a jeżeli środek ten pochodzi wyłącznie od oskarżyciela publicznego, koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa. Do kosztów procesu natomiast należą nie tylko koszty sądowe, ale i uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy lub pełnomocnika (tak art. 616 § 1 k.p.k.). Z kolei jak stanowi art. 632 pkt 2 k.p.k., w razie uniewinnienia oskarżonego koszty procesu w sprawach z oskarżenia publicznego ponosi
Skarb Państwa.
Obrońca M. J. przedstawił kopię umowy, z której wynika, iż M. J. uiścił na rzecz obrońcy tytułem kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu kasacyjnym kwotę 6150 zł. W tym miejscu należy zauważyć, że wynagrodzenie adwokata ustanowionego z wyboru ustalane jest w granicach dopuszczalnej, szerokiej autonomii (art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze). Zasada umowności ustalania opłat za czynności adwokackie, uwzględniająca prawa rynku, obowiązuje jednak tylko między stronami umowy. W przypadku opłat za czynności adwokackie przed organami wymiaru sprawiedliwości, stanowiących podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów obrony, sytuacja przedstawia się inaczej, gdyż podlegają one określonym limitom. Wysokość kosztów procesu związanych z udziałem obrońcy lub pełnomocnika będącego adwokatem, zasądzanych w sprawie karnej od Skarbu Państwa lub przeciwnika procesowego na rzecz strony, której racje zostały w procesie uwzględnione, jest limitowana wysokością rzeczywiście poniesionych kosztów, przy czym zgodnie z § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, nie może ona przekroczyć sześciokrotności stawki minimalnej. Ocenie sądu podlegają również takie wyznaczniki, jak m.in. nakład pracy adwokata w korelacji względem rodzaju i stopnia zawiłości sprawy oraz obszemości materiału dowodowego. Mając zatem na uwadze pewien stopień zawiłości niniejszej sprawy i związany z tym nakład pracy adwokata,
należało zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz M. J. kwotę
4020 zł, która to kwota mieści się w granicach przewidzianych stawkami - minimalną i maksymalną - określonymi przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (§ 11 ust. 4 pkt 3, § 15 ust. 1 i 3 i § 16). Pełna kwota wynosi w tym przypadku 4320 zł, jednakże należało ją pomniejszyć o kwotę już zasądzoną w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2022 r. (tj. o 300 zł).
Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji.
[as]
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI