III KK 20/24

Sąd Najwyższy2024-02-19
SNKarnewykonanie karŚrednianajwyższy
kasacjawstrzymanie wykonaniaSąd Najwyższyprawo karneskazanyobrońcaskutki psychicznebezwzględna przyczyna odwoławcza

Sąd Najwyższy nie wstrzymał wykonania prawomocnego wyroku skazującego pomimo wniosku obrońcy opartego na zarzutach rażącego naruszenia prawa i potencjalnych negatywnych skutkach psychicznych dla skazanego.

Obrońca skazanego S.B. złożył kasację od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, zarzucając rażące naruszenia prawa procesowego i materialnego, w tym bezwzględną przyczynę odwoławczą. Wniósł również o wstrzymanie wykonania kary, argumentując, że jej odbywanie może wywołać nieodwracalne skutki psychiczne dla skazanego, a uwzględnienie kasacji mogłoby prowadzić do uniewinnienia lub zastosowania środka wolnościowego. Prokurator wniósł o oddalenie kasacji. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wstrzymanie wykonania, uznając, że nie zachodzą wystarczające podstawy, a zarzuty kasacyjne nie są oczywiste, a dolegliwości związane z odbywaniem kary są nieodłącznym elementem pozbawienia wolności.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego S.B. o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim. Obrońca wniósł kasację, podnosząc zarzuty rażącego naruszenia prawa procesowego i materialnego, w tym wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Wniosek o wstrzymanie wykonania uzasadniał wysokim prawdopodobieństwem uwzględnienia kasacji oraz potencjalnymi nieodwracalnymi skutkami psychicznymi dla skazanego, wynikającymi z odbywania kary izolacyjnej w zakładzie karnym. Argumentował również, że uwzględnienie zarzutów mogłoby skutkować uniewinnieniem, warunkowym zawieszeniem kary lub zastosowaniem dozoru elektronicznego. Prokurator wniósł o oddalenie kasacji jako bezzasadnej. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 532 § 1 k.p.k., uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślił, że instytucja ta ma charakter wyjątkowy i wymaga spełnienia dwóch warunków: znacznego prawdopodobieństwa zasadności zarzutów kasacyjnych oraz wykazania, że dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki. Sąd stwierdził, że nawet pomimo podniesienia zarzutu bezwzględnej przyczyny odwoławczej, nie zachodzi oczywistość i jednoznaczność uchybień sygnalizowanych przez obrońcę. Wskazał, że argumentacja prokuratora w odpowiedzi na kasację przemawia za wstępną oceną braku oczywistości zarzutów. Sąd dodał, że dolegliwości emocjonalne są nieodłącznym elementem kary pozbawienia wolności i nie mogą stanowić podstawy do zastosowania art. 532 k.p.k. W konsekwencji, Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wstrzymanie wykonania nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że instytucja wstrzymania wykonania wyroku w przypadku wniesienia kasacji ma charakter wyjątkowy i wymaga spełnienia dwóch przesłanek: znacznego prawdopodobieństwa zasadności zarzutów kasacyjnych oraz wykazania, że dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki. W tej sprawie nie stwierdzono oczywistości i jednoznaczności uchybień sygnalizowanych przez obrońcę, a dolegliwości psychiczne związane z odbywaniem kary są nieodłącznym elementem pozbawienia wolności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
S. B.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 532 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy.

Pomocnicze

k.k.w. art. 9 § § 3

Kodeks karny wykonawczy

Zasada natychmiastowej wykonalności prawomocnych wyroków.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Wymieniona bezwzględna przyczyna odwoławcza, podniesiona przez obrońcę jako zarzut w kasacji.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 9

Kodeks postępowania karnego

Wymieniona bezwzględna przyczyna odwoławcza, wskazana przez Sąd Najwyższy jako podniesiona przez skarżącego.

k.k. art. 258 § § 1

Kodeks karny

Przepis, z którego skazany został skazany (wspomniany w kontekście sprawy).

Argumenty

Odrzucone argumenty

Wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji. Wystąpienie oczywistych i rażących naruszeń przepisów prawa. Wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Potencjalne nieodwracalne skutki psychiczne odbywania kary izolacyjnej. Możliwość zastosowania instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary lub dozoru elektronicznego.

Godne uwagi sformułowania

rozwiązanie ujęte w art. 532 § 1 k.p.k. ... ma charakter wyjątkowy dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki nie zachodzi ... oczywistość i jednoznaczność uchybień sygnalizowanych przez obrońcę z wykonaniem wyroku skazującego i pozbawieniem wolności w sposób nieodłączny związane są konkretne dolegliwości, w tym właśnie na płaszczyźnie emocjonalnej

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania wyroku przez Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym, zwłaszcza w kontekście zarzutów dotyczących naruszenia prawa i skutków dla skazanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania, a nie merytorycznego rozpoznania kasacji. Ocena prawdopodobieństwa zasadności zarzutów jest wstępna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej procedury w postępowaniu karnym - możliwości wstrzymania wykonania kary. Pokazuje, jakie kryteria musi spełnić obrońca, aby taki wniosek został uwzględniony przez Sąd Najwyższy.

Czy można wstrzymać wykonanie wyroku skazującego? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe warunki.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KK 20/24
POSTANOWIENIE
Dnia 19 lutego 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie
S. B.
skazanego z art. 258 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 19 lutego 2024 r.
wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania
prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z dnia 30 czerwca 2023 r., sygn. akt II AKa 280/22,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim
z dnia 8 kwietnia 2022 r., sygn. akt II K 43/20,
na podstawie art. 532 § 1
a contrario
k.p.k.
p o s t a n o w i ł
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Obrońca skazanego S.B. wniósł kasację, w której zostały podniesione zarzuty rażącego
naruszenia prawa procesowego oraz materialnego, które miały istotny wpływ na treść orzeczenia wydanego w odniesieniu do tego skazanego oraz zarzut wystąpienia uchybienia określonego w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
We wniesionej skardze obrońca zawarł także wniosek o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim. W ocenie wnioskodawcy za uwzględnieniem tego wniosku przemawia wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji wynikające ze sformułowanych w treści nadzwyczajnego środka zaskarżenia zarzutów, w tym wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej oraz oczywistych i rażących zarzutów naruszenia przepisów prawa zaistniałych zarówno w toku postępowania przed sądami tak pierwszej, jak i drugiej instancji. Co więcej za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia, jak dalej argumentował obrońca skazanego, przemawiają w stosunku do S. B. skutki w jego sferze psychicznej. Wykonywanie kary izolacyjnej mogłoby bowiem wywołać w tej sferze nieodwracalne konsekwencje, albowiem skazany musiałby odbyć ją w zakładzie karnym i subkulturze więziennej. W ocenie autora kasacji uwzględnienie natomiast wszystkich zarzutów podnoszonych również na etapie apelacji prowadziłoby do jego uniewinnienia ewentualnie dałoby skazanemu szansę na zastosowanie wobec niego instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary lub też szansę na wykonywanie kary w systemie dozoru elektronicznego.
W odpowiedzi na tą kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
.
Wniosek obrońcy skazanego nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji.
Sąd Najwyższy wielokrotnie przypominał w swoich orzeczeniach, że rozwiązanie ujęte w art. 532 § 1 k.p.k., stanowiące odstępstwo od zasady natychmiastowej wykonalności prawomocnych wyroków (art. 9 § 3 k.k.w.) ma charakter wyjątkowy, a skorzystanie z niego jest możliwe dopiero przy jednoczesnym spełnieniu dwóch warunków, to jest wystąpienia znacznego stopnia prawdopodobieństwa zasadności zarzutów kasacyjnych oraz wykazania przez wnioskodawcę, że dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki.
Nie przesądzając w tym miejscu o zasadności zarzutów sformułowanych we wniesionej kasacji, ale dokonując ich badania tylko z punktu widzenia ustalenia przesłanek wstrzymania wykonania orzeczenia, należy stwierdzić, że w tej sprawie nie zachodzi, nawet pomimo podniesienia przez skarżącego zrzutu wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., oczywistość i jednoznaczność uchybień sygnalizowanych przez obrońcę w nadzwyczajnym środku zaskarżenia. Za taką wstępną oceną przemawia chociażby argumentacja zawarta w pisemnej odpowiedzi na kasację sporządzona przez oskarżyciela publicznego. Ewentualne stwierdzenie zasadności zarzutów kasacji wymagać będzie dalszej analizy, która nastąpi na etapie merytorycznego jej rozpoznania w toku rozprawy. Na chwilę obecną nie można natomiast uznać ich oczywistości, a tym samym błędności zapadłego w tym postępowaniu zaskarżonego kasacją wyroku sądu odwoławczego.
W związku z tym, wyłącznie na marginesie, w odniesieniu do części uzasadnienia odnoszącej się do potencjalnych skutków, które izolacja penitencjarna może przynieść w sferze psychicznej skazanego, należy przypomnieć wnioskodawcy, że z wykonaniem wyroku skazującego i pozbawieniem wolności w sposób nieodłączny związane są konkretne dolegliwości, w tym właśnie na płaszczyźnie emocjonalnej, a więc uwagi o ewentualnych dolegliwościach, które mogą wystąpić w tej sferze życia skazanego, nie mogły zaważyć na zastosowaniu dobrodziejstwa instytucji z art. 532 k.p.k.
Uwzględniając powyższe, uznać należało, że nie zachodzą w tej sprawie wystarczające podstawy do zastosowania nadzwyczajnej instytucji w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia.
‎
[PGW]
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI