Orzeczenie · 2026-06-24

III KK 199/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-06-24
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
art. 207 k.k.art. 31 § 2 k.k.ograniczona poczytalnośćkasacjanienależyta obsada sąduniezawisłość sąduniezależność sąduKRSTKETPC

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację obrońcy skazanego J. S., który został uznany za winnego popełnienia występku z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. przez Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu, a następnie utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu. Kasacja opierała się na dwóch zarzutach: nienależytej obsady sądu odwoławczego z powodu wadliwej procedury powołania sędzi X. Y. oraz rażącego naruszenia prawa procesowego poprzez bezzasadne oddalenie wniosku dowodowego obrońcy. Sąd Najwyższy uznał pierwszy zarzut za zasadny, stwierdzając, że udział sędzi X. Y., powołanej na urząd w procedurze ukształtowanej ustawą z 2017 r. o zmianie ustawy o KRS, narusza standard niezawisłości i bezstronności sądu. Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały trzech izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r., która stanowi zasadę prawną, a także do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Podkreślono, że wadliwość procesu powoływania sędziów, w tym podpisanie przez sędzię X. Y. listy poparcia dla kandydata do KRS w 2018 r. oraz objęcie stanowiska prezesa sądu w okresie kwestionowania niezależności sądownictwa, skutkuje koniecznością oceny jej bezstronności i niezawisłości. W związku z zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Tarnobrzegu do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie zasady prawnej dotyczącej nienależytej obsady sądu w kontekście wadliwej procedury powoływania sędziów oraz wpływu orzecznictwa ETPC i TSUE na polski system prawny.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z procedurą powoływania sędziów w Polsce po 2017 roku.

Zagadnienia prawne (2)

Czy udział w składzie sądu sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z powodu nienależytej obsady sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, udział sędziego powołanego w wadliwej konstytucyjnie procedurze, naruszającej standard niezawisłości i bezstronności, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na uchwałę trzech izb SN z 2020 r. oraz orzecznictwo ETPC i TSUE, stwierdził, że wadliwość procesu powoływania sędziów, w tym udział w nim organów nie spełniających wymogów konstytucyjnych, skutkuje naruszeniem standardu niezawisłości i bezstronności. Podpisanie przez sędzię X. Y. listy poparcia dla kandydata do KRS w 2018 r. oraz objęcie stanowiska prezesa sądu w okresie kwestionowania niezależności sądownictwa, potwierdza tę wadliwość.

Czy bezzasadne oddalenie wniosku dowodowego obrońcy miało istotny wpływ na treść orzeczenia i stanowi rażące naruszenie prawa procesowego?

Odpowiedź sądu

Nie udzielono odpowiedzi, ponieważ sprawa została uchylona z powodu pierwszej kwestii prawnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał pierwszy zarzut kasacji za zasadny i z uwagi na jego wagę (bezwzględna przyczyna odwoławcza) uznał za zbyteczne odnoszenie się do drugiego zarzutu kasacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J. S.osoba_fizycznaskazany
M. S.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (20)

Główne

k.k. art. 207 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 31 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 186 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 187 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

k.k. art. 41a § § 1, § 3a, § 4, § 5 i § 6

Kodeks karny

k.k. art. 43 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 93a § § 1 pkt 3

Kodeks karny

k.k. art. 93b § § 1 i § 3

Kodeks karny

k.k. art. 93c § pkt 2

Kodeks karny

k.k. art. 93f § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 170 § § 1 pkt 2 i 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 452 § § 2 i 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 436

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

u.KRS

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

u.SN art. 88 § ust. 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Konstytucja RP art. 179

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nienależyta obsada sądu odwoławczego z powodu wadliwej procedury powołania sędziego X. Y., naruszającej standard niezawisłości i bezstronności.

Odrzucone argumenty

Rażące naruszenie prawa procesowego poprzez bezzasadne oddalenie wniosku dowodowego obrońcy.

Godne uwagi sformułowania

wadliwość procesu powoływania doprowadziła do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności • uchwała trzech izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. [...] uzyskała moc zasady prawnej i wiąże każdy skład Sądu Najwyższego • nie sposób oceniać tych działań inaczej jak forma poparcia pani sędzi dla ówczesnej władzy wykonawczej w ataku na niezawiłość sędziów i niezależność sądów

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący

Waldemar Płóciennik

członek

Jarosław Matras

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady prawnej dotyczącej nienależytej obsady sądu w kontekście wadliwej procedury powoływania sędziów oraz wpływu orzecznictwa ETPC i TSUE na polski system prawny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z procedurą powoływania sędziów w Polsce po 2017 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sędziowskiej i wpływu polityki na sądownictwo, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawniczym.

Sąd Najwyższy: Wadliwie powołany sędzia to nienależyta obsada sądu. Sprawa wraca do okręgu.

Sektor

prawo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst