III KK 195/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w G. z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt II K …/14. Sąd Rejonowy uznał oskarżonego M. M. za winnego popełnienia czynu z art. 244a § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k. i skazał go na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby, pod dozorem kuratora sądowego. Dodatkowo zobowiązano go do uiszczenia świadczenia pieniężnego w kwocie 1000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, a także zasądzono od niego koszty postępowania i opłatę. Wyrok ten uprawomocnił się. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego (art. 6 k.p.k., art. 139 § 1 k.p.k., art. 479 § 1 k.p.k.) polegające na błędnym uznaniu, że oskarżony został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy, mimo że w tym czasie był pozbawiony wolności, co pozbawiło go prawa do obrony. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając rażące naruszenie prawa M. M. do obrony. Podkreślono, że orzekanie wyrokiem zaocznym było wykluczone, gdy oskarżony nie został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy. W sytuacji, gdy oskarżony M. M. od 1 marca 2014 r. przebywał w Areszcie Śledczym w W., wysłanie zawiadomienia na adres zamieszkania i uznanie go za doręczone po dwukrotnym awizowaniu było nieprawidłowe i nie spełniało wymogu należytego powiadomienia. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok zaoczny i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w G. do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie prawa do obrony w przypadku wydawania wyroków zaocznych wobec osób pozbawionych wolności.
Dotyczy specyficznej sytuacji wydania wyroku zaocznego w postępowaniu karnym, gdy oskarżony jest pozbawiony wolności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dwukrotne awizowanie wezwania na rozprawę, które nie zostało podjęte przez oskarżonego przebywającego w tym czasie w zakładzie karnym, stanowi prawidłowe doręczenie i uzasadnia wydanie wyroku zaocznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dwukrotne awizowanie wezwania na rozprawę, które nie zostało podjęte przez oskarżonego przebywającego w tym czasie w zakładzie karnym, nie stanowi prawidłowego doręczenia i nie uzasadnia wydania wyroku zaocznego, gdyż narusza to prawo oskarżonego do obrony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że pozbawienie wolności oskarżonego uniemożliwia uznanie doręczenia za prawidłowe, nawet jeśli wezwanie zostało wysłane na adres zamieszkania i dwukrotnie awizowane. Brak możliwości osobistego udziału w rozprawie stanowi rażące naruszenie prawa do obrony.
Czy sąd może orzekać wyrokiem zaocznym w sytuacji, gdy oskarżony nie miał obrońcy i nie został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy z powodu przebywania w zakładzie karnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może orzekać wyrokiem zaocznym w sytuacji, gdy oskarżony nie miał obrońcy i nie został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy z powodu przebywania w zakładzie karnym, ponieważ nie są spełnione przesłanki z art. 479 § 1 k.p.k.
Uzasadnienie
Przepis art. 479 § 1 k.p.k. dopuszcza wydanie wyroku zaocznego w przypadku nieusprawiedliwionego niestawiennictwa oskarżonego, ale tylko pod warunkiem prawidłowego powiadomienia go o terminie rozprawy. Pozbawienie wolności uniemożliwia prawidłowe powiadomienie i tym samym wyklucza możliwość wydania wyroku zaocznego bez obrońcy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (9)
Główne
k.p.k. art. 479 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Warunki wydania wyroku zaocznego w postępowaniu uproszczonym.
k.k. art. 244a § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo z art. 244a § 1 k.k.
k.k. art. 91 § § 1
Kodeks karny
Zastosowanie art. 91 § 1 k.k.
Pomocnicze
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
Naruszenie prawa do obrony.
k.p.k. art. 139 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Doręczenie pisma osobie pozbawionej wolności.
k.k. art. 72 § § 2
Kodeks karny
Zobowiązanie do świadczenia pieniężnego.
k.k. art. 49 § § 1
Kodeks karny
Świadczenie pieniężne.
Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 2 § ust. 1 pkt 3
Opłata na rzecz Skarbu Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozbawienie wolności oskarżonego uniemożliwia prawidłowe doręczenie wezwania na rozprawę, nawet po dwukrotnym awizowaniu. • Wydanie wyroku zaocznego bez obrońcy i bez prawidłowego powiadomienia oskarżonego o terminie rozprawy stanowi rażące naruszenie prawa do obrony. • Naruszenie prawa do obrony miało istotny wpływ na treść orzeczenia.
Godne uwagi sformułowania
rażące naruszenie prawa karnego procesowego • pozbawienie go prawa do obrony • nie spełniało wymogu należytego powiadomienia o terminie czynności procesowej • nie dawało dostatecznych podstaw do zastosowania instytucji przewidzianej w art. 139 § 1 k.p.k.
Skład orzekający
Józef Dołhy
przewodniczący
Józef Szewczyk
sprawozdawca
Dariusz Świecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie prawa do obrony w przypadku wydawania wyroków zaocznych wobec osób pozbawionych wolności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydania wyroku zaocznego w postępowaniu karnym, gdy oskarżony jest pozbawiony wolności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur i prawa do obrony, nawet w przypadku osób skazanych. Ilustruje, że pozbawienie wolności musi być uwzględnione przy doręczeniach.
“Wyrok zaoczny wydany na osadzonego? Sąd Najwyższy: to naruszenie prawa do obrony!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.