III KK 193/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasacje wniesione przez obrońców skazanych Z. C. i M. R. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 16 stycznia 2020 r., który z kolei zmieniał wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 23 kwietnia 2019 r. Głównym zarzutem podniesionym w kasacjach była kwestia nienależytej obsady sądu odwoławczego, wynikająca z udziału sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Sąd Najwyższy, analizując tę kwestię w kontekście uchwał własnych i orzecznictwa międzynarodowego, uznał, że ze względu na datę wydania wyroku przez Sąd Apelacyjny (16 stycznia 2020 r.), zarzut nienależytej obsady nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej w tym konkretnym przypadku. Niemniej jednak, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej czynów przypisanych M. R., Z. C. i A. M. z art. 297 § 1 k.k., przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Lublinie. Uzasadnieniem tej decyzji była nierzetelna kontrola apelacyjna przeprowadzona przez Sąd Apelacyjny, który nie odniósł się w sposób należyty do wszystkich zarzutów apelacji, w szczególności dotyczących błędów w ustaleniach faktycznych i obrazy przepisów postępowania. Sąd Najwyższy wskazał na konieczność ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem uwag zawartych w uzasadnieniu, w tym rozważenia uzupełnienia materiału dowodowego. Kasacja obrońcy Z. C. została pozostawiona bez rozpoznania z uwagi na jej cofnięcie. Kasacja obrońcy M. R. została częściowo uwzględniona w zakresie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, natomiast w pozostałej części (dotyczącej czynu z pkt XII aktu oskarżenia) została pozostawiona bez rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kontroli apelacyjnej, wymogów rzetelności uzasadnienia wyroku, a także kwestii nienależytej obsady sądu i jej wpływu na postępowanie.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji czasowej związanej z uchwałami Sądu Najwyższego dotyczącymi nienależytej obsady sądu.
Zagadnienia prawne (4)
Czy udział sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. w składzie sądu odwoławczego stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku wyroku Sądu Apelacyjnego wydanego przed datą uchwały połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r., zarzut nienależytej obsady sądu nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na uchwale połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r., która stanowi, że wykładnia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. przyjęta w tej uchwale nie ma zastosowania do orzeczeń wydanych przed dniem jej podjęcia.
Czy kontrola apelacyjna przeprowadzona przez Sąd Apelacyjny spełnia wymogi rzetelności i wszechstronności, w szczególności w odniesieniu do zarzutów dotyczących błędów w ustaleniach faktycznych i obrazy przepisów postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kontrola apelacyjna była nierzetelna i nie spełniała wymogów art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny nie odniósł się w sposób należyty do wszystkich zarzutów apelacji, część z nich pominął, a część rozpoznał jedynie deklaratoryjnie, bez wgłębienia się w ich meritum. Uzasadnienie było zbyt zwięzłe i nie zawierało konkretnej argumentacji.
Czy spółka w likwidacji może występować w charakterze oskarżyciela posiłkowego w sprawie dotyczącej przestępstw gospodarczych?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta nie została jednoznacznie rozstrzygnięta, ale zarzut naruszenia art. 49 § 1 k.p.k. okazał się nieskuteczny z uwagi na uwzględnienie apelacji prokuratora.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że problematyka uprawnień spółki w likwidacji do występowania jako oskarżyciel posiłkowy nie jest jednoznaczna, jednakże zarzut ten nie znalazł potwierdzenia w świetle dokumentacji procesowej, gdyż wyrok został zmieniony na skutek apelacji prokuratora, a nie wyłącznie pełnomocnika spółki.
Czy art. 332 § 2 k.p.k. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego, w zakresie w jakim umożliwiał złożenie aktu oskarżenia bez uzasadnienia w sprawach o przestępstwa gospodarcze, jest zgodny z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego jest niemożliwe, ponieważ przepis ten utracił moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 332 § 2 k.p.k. został zmieniony ustawą z dnia 11 marca 2016 r., co skutkuje umorzeniem postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 4 ustawy o TK.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. C. | osoba_fizyczna | skazany |
| M. R. | osoba_fizyczna | skazany |
| A. M. | osoba_fizyczna | skazana |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
| Prokurator Okręgowy w Lublinie | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
| E. Sp. z o.o. w likwidacji | spółka | oskarżyciel posiłkowy |
Przepisy (50)
Główne
k.p.k. art. 531 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 432
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 435
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 296 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 284 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
u.o.r. art. 77 § pkt 1
Ustawa o rachunkowości
k.k. art. 297 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 91 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 41 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 91 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 86 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 41 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
KPP UE art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
EKPCz art. 6 § ust. 1
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
k.p.k. art. 425 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 429 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 49 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 54 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 332 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Przepis w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 września 2013 r. utracił moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny.
u.o.t.p.TK art. 59 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 366 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 193 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 527 § § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 431 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 170 § § 1 pkt 2, 3 i 4
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 15 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 1 i pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 413 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 321
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 174
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 115 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 53 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nierzetelna kontrola apelacyjna ze strony Sądu Apelacyjnego. • Potencjalna nienależyta obsada sądu odwoławczego (choć ostatecznie nie stanowiła bezwzględnej przyczyny odwoławczej w tym przypadku).
Odrzucone argumenty
Zarzut nienależytej obsady sądu odwoławczego jako bezwzględnej przyczyny odwoławczej (nieuznany ze względu na datę wyroku).
Godne uwagi sformułowania
kontrola odwoławcza nie odpowiada wymogom jakie przewidziane są w przepisach procedury karnej • rażące naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. miało istotny wpływ na treść zaskarżanego kasacją obrońcy wyroku • zaniechanie bowiem jakiegokolwiek ustosunkowania się do zarzutów i argumentacji zawartej w skardze apelacyjnej jest nie tylko naruszeniem wymagań wskazanych w wymienionych wyżej przepisach, ale wprost podważa konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności postepowania karnego
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Siuchniński
członek
Marek Pietruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kontroli apelacyjnej, wymogów rzetelności uzasadnienia wyroku, a także kwestii nienależytej obsady sądu i jej wpływu na postępowanie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji czasowej związanej z uchwałami Sądu Najwyższego dotyczącymi nienależytej obsady sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy poważnych oszustw finansowych na dużą skalę oraz kluczowych kwestii proceduralnych związanych z prawem do rzetelnego procesu i niezależnością sądownictwa, co czyni ją interesującą zarówno dla prawników, jak i dla szerszej publiczności.
“Sąd Najwyższy uchyla wyrok w sprawie oszustw kredytowych z powodu nierzetelnej kontroli apelacyjnej.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.