III KK 192/11

Sąd Najwyższy2012-01-11
SNKarneprzestępstwa przeciwko funkcjonariuszom publicznymWysokanajwyższy
art. 223 k.k.niebezpieczny przedmiotsamochódnapaść na policjantakasacjaSąd Najwyższyprawo karneorzecznictwo

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego w części dotyczącej skazania za czyn z art. 223 k.k. (czynna napaść na policjanta) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozważenia przez sąd odwoławczy odmiennych poglądów prawnych w kwestii uznania samochodu za niebezpieczny przedmiot.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego Pawła L. od wyroku sądu okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok sądu rejonowego skazujący go m.in. za czyn z art. 223 k.k. (czynna napaść na policjanta przez potrącenie samochodem). Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną jedynie w części dotyczącej art. 223 k.k., wskazując, że sąd odwoławczy nie odniósł się do odmiennych poglądów prawnych w orzecznictwie i doktrynie dotyczących uznania samochodu za niebezpieczny przedmiot w rozumieniu tego przepisu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w tej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę Pawła L., skazanego za przestępstwa narkotykowe, prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu i czynną napaść na funkcjonariusza policji (art. 223 k.k.). Sąd pierwszej instancji skazał oskarżonego za te czyny, a sąd okręgowy utrzymał wyrok w mocy, z wyjątkiem części dotyczącej wykroczenia, które umorzono z powodu przedawnienia. Kasacja obrońcy dotyczyła głównie kwestii związanych ze skazaniem za czyn z art. 223 k.k., zarzucając obrazę przepisów procesowych i rażącą niesprawiedliwość. Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut dotyczący sprzeczności wyroku w części dotyczącej przestępstw narkotykowych jest bezzasadny. Jednakże, uznał za zasadny zarzut dotyczący nierozważenia przez sąd odwoławczy rozbieżności w orzecznictwie i doktrynie co do tego, czy użycie samochodu do potrącenia policjanta stanowi użycie niebezpiecznego przedmiotu w rozumieniu art. 223 k.k. Sąd odwoławczy ograniczył się do stwierdzenia zgodności z poglądem sądu pierwszej instancji, nie odnosząc się do odmiennych stanowisk i argumentacji przedstawionych w apelacji. Sąd Najwyższy podkreślił, że w przypadku rozbieżności poglądów, sąd powinien rozważyć argumenty obu stron i przekonująco uzasadnić swoje stanowisko. Z tego powodu, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej skazania za czyn z art. 223 k.k. oraz kary łącznej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi okręgowemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy wskazał na rozbieżność poglądów w orzecznictwie i doktrynie w tej kwestii, uchylając wyrok sądu odwoławczego z powodu nierozważenia tej rozbieżności.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy nie odniósł się do odmiennych stanowisk w orzecznictwie i doktrynie dotyczących uznania samochodu za niebezpieczny przedmiot w rozumieniu art. 223 k.k., mimo że takie stanowiska zostały przedstawione w apelacji. Sąd Najwyższy podkreślił, że w przypadku rozbieżności poglądów, sąd powinien rozważyć argumenty obu stron i przekonująco uzasadnić swoje stanowisko.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżony (w części dotyczącej art. 223 k.k.)

Strony

NazwaTypRola
Paweł L.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 223

Kodeks karny

u.p.n. art. 62 § 1

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

k.w. art. 87 § 1

Kodeks wykroczeń

k.k. art. 178a § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k.w. art. 13 § 1

Kodeks karny wykonawczy

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 118 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nierozważenie przez sąd odwoławczy rozbieżności w orzecznictwie i doktrynie co do uznania samochodu za niebezpieczny przedmiot w rozumieniu art. 223 k.k.

Odrzucone argumenty

Sprzeczność wyroku w części dotyczącej skazania za ciąg czynów z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii uniemożliwiająca jego wykonanie.

Godne uwagi sformułowania

Jeżeli przy rozbieżności poglądów w doktrynie i orzecznictwie, sąd decyduje się podzielić określone stanowisko, to powinien, nie tylko przez samo odwołanie się do niego, ale także przez rozważenie argumentów wyrażanych przez zwolenników innego poglądu, wskazać w sposób przekonujący powody trafności aprobowanego poglądu i niezasadności jego przeciwieństwa.

Skład orzekający

T. Artymiuk

przewodniczący

T. Grzegorczyk

sprawozdawca

J. Szewczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnianie konieczności rozważenia wszystkich istotnych poglądów prawnych przez sąd odwoławczy, zwłaszcza w przypadku rozbieżności w orzecznictwie i doktrynie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji art. 223 k.k. w kontekście użycia pojazdu mechanicznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisu karnego (art. 223 k.k.) i podkreśla znaczenie rzetelnego uzasadniania orzeczeń przez sądy, zwłaszcza w obliczu rozbieżności prawnych. Pokazuje, jak istotne jest uwzględnianie różnych stanowisk doktryny i orzecznictwa.

Czy samochód może być 'niebezpiecznym przedmiotem' w rękach przestępcy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK  Z  DNIA  11  STYCZNIA  2012 R. 
III  KK  192/11 
 
Jeżeli przy rozbieżności poglądów w doktrynie i orzecznictwie, sąd 
decyduje się podzielić określone stanowisko, to powinien, nie tylko przez 
samo odwołanie się do niego, ale także przez rozważenie argumentów 
wyrażanych przez zwolenników innego poglądu, wskazać w sposób 
przekonujący powody trafności aprobowanego poglądu i niezasadności 
jego przeciwieństwa. 
 
Przewodniczący: sędzia SN T. Artymiuk. 
Sędziowie SN: T. Grzegorczyk (sprawozdawca), J. Szewczyk. 
Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Engelking. 
 
Sąd Najwyższy w sprawie Pawła L., skazanego z art. 62 ust. 1 ustawy 
o przeciwdziałaniu narkomanii z 2005 r. oraz z art. 178a § 1 i art. 223 k.k., 
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012 r., 
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego 
w G. z dnia 3 lutego 2011 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w G. 
z dnia 24 maja 2010 r., 
 
u c h y l i ł  zaskarżony wyrok w części dotyczącej utrzymania w mocy 
wyroku Sądu Rejonowego odnośnie do skazania oskarżonego za czyn 
zakwalifikowany z art. 223 k.k. oraz kary łącznej i w tym zakresie 
p r z e k a z a ł  
sprawę Sądowi Okręgowemu w G. do ponownego 
rozpoznania w instancji odwoławczej. 

 
 
2
U z a s a d n i e n i e  
 
Paweł L., wyrokiem Sądu Rejonowego w G., został uznany za 
winnego: a) dwóch występków z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu 
narkomanii z dnia 29 lipca 2005 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 124), popełnionych 
odpowiednio w dniu 29 października i 28 listopada 2008 r., przy uznaniu, że 
stanowią one ciąg przestępstw i skazany za to na rok pozbawienia 
wolności, a nadto b) popełnionego w dniu 29 października 2008 r. 
wykroczenia z art. 87 § 1 k.w., kwalifikowanego przez oskarżyciela jako 
czyn z art. 178a § 1 k.k., za co orzeczono karę 30 dni aresztu oraz zakaz 
prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres roku oraz c) popełnionego 
w dniu 28 listopada 2008 r. czynu z art. 178a § 1 k.k., skazując go za to na 
karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, orzekając też zakaz prowadzenia 
wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat i świadczenie pieniężne 
w kwocie 1 000 zł na rzecz fundacji Bezpieczni w życiu drogowym i d) 
popełnionego w dniu 28 listopada 2008 r. przestępstwa zakwalifikowanego 
z art. 223 k.k., polegającego na dopuszczeniu się czynnej napaści na 
funkcjonariusza Policji w trakcie pełnienia przez niego obowiązków 
służbowych, wiedząc, iż jest on takim funkcjonariuszem, przez kierowanie 
na niego prowadzonego przez siebie samochodu osobowego, w wyniku 
czego doprowadził do potrącenia tego funkcjonariusza, za co wymierzono 
mu karę 2 lat pozbawienia wolności, orzekając jako karę łączną za 
przypisane przestępstwa – karę 3 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności. Po 
rozpoznaniu apelacji prokuratora na niekorzyść oskarżonego w zakresie 
czynu uznanego za wykroczenie oraz apelacji obrońcy odnośnie całego 
wyroku z zarzutem obrazy art. 223 k.k. oraz rażącej niewspółmierności 
orzeczonych wobec oskarżonego kar jednostkowych, Sąd Okręgowy w G., 
wyrokiem z dnia 3 lutego 2011 r., zmienił zaskarżony wyrok w ten tylko 
sposób, że uchylił go w częściach dotyczących skazania oskarżonego za 

 
 
3
wykroczenie i związanych z tym rozstrzygnięć, umarzając postępowanie w 
tym zakresie z uwagi na przedawnienie karalności, i zaliczając na poczet 
kary łącznej pozbawienia wolności także okres zatrzymania w sprawie o to 
wykroczenie, zaliczony uprzednio na poczet kary aresztu, a w pozostałej 
części utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, uznając obie apelacje za 
oczywiście bezzasadne. 
Od prawomocnego orzeczenia Sądu odwoławczego kasację na 
korzyść oskarżonego wywiódł jego obrońca, zarzucając obrazę art. 439 § 1 
pkt 7 k.p.k., polegającą na utrzymaniu w mocy wyroku Sądu meriti, mimo że 
zawiera on w rozstrzygnięciu dotyczącym skazania za ciąg czynów z 
ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii sprzeczność uniemożliwiającą jego 
wykonanie oraz rażące naruszenie art. 440 k.p.k., polegające na 
utrzymaniu w mocy wyroku Sądu pierwszej instancji, mimo że nosi on 
cechę rażącej niesprawiedliwości. Z uzasadnienia tej skargi wynika jednak, 
iż obrońcy chodzi tu tylko o kwestie związane ze skazaniem oskarżonego 
za przestępstwo z art. 223 k.k., przez przyjęcie, że najechanie 
samochodem na policjanta jest użyciem niebezpiecznego przedmiotu, o 
jakim mowa w tym przepisie Kodeksu karnego z pominięciem wskazanego 
w apelacji odmiennego poglądu w tej kwestii i przywołanych tam judykatów. 
Wywodząc w ten sposób skarżący wniósł o uchylenie obu wydanych w 
sprawie wyroków i przekazanie jej do ponownego rozpoznania w pierwszej 
instancji. W odpowiedzi na tę kasację, prokurator Prokuratury Okręgowej w 
G. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Prokurator 
Prokuratury Generalnej na rozprawie kasacyjnej potrzymał to stanowisko. 
Rozpoznając tę skargę Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Kasacja ta jest zasadna jedynie częściowo. Nie ma bowiem racji 
skarżący, gdy chodzi o pierwszy z podniesionych w niej zarzutów. 
Wprawdzie rzeczywiście w rozstrzygnięciu dotyczącym skazania Pawła L. 
za ciąg przestępstw z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, 

 
 
4
Sąd Rejonowy orzekł, że: „skazuje oskarżonego roku pozbawienia 
wolności”, a więc nie zawarto tu zwrotu „na karę”, ale stwierdzenie 
„pozbawienia wolności” oraz użycie słowa „roku” wyraźnie wskazują, że 
chodzi o karę we wskazanym rozmiarze, a nie środek karny czy 
zabezpieczający, a przy tym została ona tymże wyrokiem, wraz z dwoma 
karami za czyny z art. 178a § 1 k.k. (8 miesięcy pozbawienia wolności) i z 
art. 223 k.k. (2 lata pozbawienia wolności), połączona w karę łączną 3 lat i 3 
miesięcy pozbawienia wolności, a w świetle prawomocnego orzeczenia to 
ta ostatnia kara podlega wykonaniu. Nie ma zatem mowy o sprzeczności 
uniemożliwiającej wykonanie wyroku, o jakiej mowa w art. 439 § 1 pkt 7 
k.p.k., a gdyby zaistniały w tej materii wątpliwości, to można je rozstrzygnąć 
w trybie przewidzianym w art. 13 § 1 k.k.w. 
Nieco inaczej spojrzeć należy na kwestię drugiego z podniesionych w 
tej kasacji zarzutów. Od razu stwierdzić należy, że jest to zarzut wadliwie 
sformułowany, gdyż skarżący wysuwa rzekomą obrazę art. 440 k.p.k., który 
w tym zakresie nie mógł mieć zastosowania. Z samego uzasadnienia 
kasacji wynika – jak już wspomniano – że jest to związane z poglądem 
przyjętym przez Sądy orzekające na gruncie art. 223 k.k. Zarzut dotyczący 
tej kwestii był jednak, na co też już wskazano, podnoszony w apelacji, a art. 
440 k.p.k. dotyczy możliwości orzekania przez sąd odwoławczy niezależnie 
od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, czyli gdy w granicach 
zaskarżenia lub wśród podniesionych zarzutów nie ma wskazania na 
uchybienie, które w ocenie sądu odwoławczego czyni utrzymanie 
orzeczenia w mocy rażąco niesprawiedliwym. 
Ma jednak rację autor kasacji, kiedy wywodzi, że odnośnie do kwestii 
potraktowania użycia pojazdu jako niebezpiecznego przedmiotu w 
rozumieniu art. 223 k.k., istnieje w orzecznictwie także odmienne 
stanowisko, niż zaprezentowane w tej sprawie, czego Sądy orzekające nie 
wzięły pod uwagę. Nota bene rozbieżności te istnieją także w doktrynie. To 

 
 
5
zaś w istocie oznacza podniesienie obrazy art. 457 § 3 k.p.k. Rzecz 
bowiem w tym, że w kwestii tej Sąd Rejonowy ogólnikowo tylko stwierdził, 
że: „Zgodnie z orzecznictwem i poglądami doktryny, które Sąd w całej 
rozciągłości aprobuje, za niebezpieczny przedmiot uznaje się w 
szczególności samochód, którym sprawca usiłował potrącić policjanta”, 
przywołując w tym miejscu stanowisko wyrażone przez A. Marka w jego 
Komentarzu do art. 223 k.k., cytowanym za LEX 2007 i wskazanego tam 
wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 31 października 2000 r., II AKa 
273/00, przywołując samodzielnie jeszcze wyrok Sądu Apelacyjnego w 
Poznaniu z dnia 25 stycznia 2001 r., II AKa 574/00, OSA 2002, z. 7, (poz. 
53), który nota bene dotyczy rzucenia butelką w kierunku funkcjonariusza 
Policji, a nie najeżdżania nań samochodem. Sąd Okręgowy zaś, przy 
rozpoznawaniu zarzutu apelacyjnego, ograniczył się do stwierdzenia, że: 
„Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu Rejonowego, popartym 
orzecznictwem, iż za niebezpieczny przedmiot uznaje się także samochód 
służący do potrącenia policjanta” i przywołania Komentarza A. Marka, tyle 
że z roku 2010 oraz wyroków Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 12 
lutego 2004, II AKa 12/04, LEX nr 142857 i Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 
dnia 13 czerwca 2005 r., II AKa 124/05, LEX nr 165998, w których 
rzeczywiście 
przyjęto, 
że 
najechanie 
na 
policjanta 
prowadzonym 
samochodem osobowym jest użyciem niebezpiecznego przedmiotu w 
rozumieniu art. 223 k.k. 
W apelacji wyraźnie jednak przywołano orzeczenia, w których zajęto 
inne stanowisko i to ze stosowną argumentacją, a to wyrok Sądu 
Apelacyjnego w Krakowie z dnia 17 lipca 2003 r., II AKa 161/03, KZS 2003, 
z. 9, poz. 20 oraz Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2003 r., V KK 
148/02, OSPriPr 2003, z. 9, poz. 4, wskazujące, że użycie samochodu w 
sposób 
stanowiący 
poważne 
zagrożenie 
dla 
życia 
lub 
zdrowia 
funkcjonariusza przez najechanie na niego samochodem nie wypełnia 

 
 
6
znamion użycia niebezpiecznego przedmiotu, o jakim mowa w art. 223 k.k. 
Pogląd ten zaaprobowano także np. w Komentarzu do Kodeksu karnego 
pod red. A. Zolla, Kraków 2006, uwaga 16. do art. 223 k.k. Sąd odwoławczy 
ani słowem nie odniósł się do tego stanowiska, jak również do wskazanych 
na jego poparcie argumentacji. Tymczasem, jeżeli przy rozbieżności 
poglądów w doktrynie i orzecznictwie, sąd decyduje się podzielić określone 
stanowisko, to powinien, nie tylko przez samo odwołanie się do niego, ale 
także przez rozważenie argumentów wyrażanych przez zwolenników 
innego podejścia do danej kwestii, wskazać w sposób przekonujący 
powody 
trafności 
aprobowanej 
koncepcji 
i 
niezasadności 
jej 
przeciwieństwa. Wymaga tego bowiem rzetelność procesu i prawidłowe 
wywiązywanie się z wymogów wynikających z art. 457 § 3 k.p.k. Tym 
zadaniom niestety Sąd odwoławczy w sprawie niniejszej nie sprostał.  
Dlatego też Sąd Najwyższy, odczytując tę kasację także przez 
pryzmat art. 118 § 1 k.p.k., uwzględniając zarzut podniesiony w jej 
uzasadnieniu, uchylił zaskarżony wyrok, ale tylko w części dotyczącej 
utrzymania w mocy wyroku w zakresie przypisania oskarżonemu 
przestępstwa z art. 223 k.k. i skazania za nie, oraz kary łącznej, w ramach 
której mieści się również kara orzeczona za to przestępstwo. Jak już 
bowiem wskazano, choć obrońca zaskarżył go w całości, to jednak 
podniesiony zarzut, zasadny w aspekcie wskazanym w uzasadnieniu tej 
kasacji, dotyczył jedynie owego przestępstwa. Uchylając ten wyrok, 
przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji, 
który rozważając teraz przedmiotowy zarzut apelacji, powinien odnieść się 
do niego merytorycznie w sposób wcześniej wskazany. 
Mając to wszystko na względzie orzeczono jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI