Orzeczenie · 2026-03-03

III KK 19/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-03-03
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
kasacjagranice aktu oskarżeniatożsamość czynukwalifikacja prawnapaserstwoprzywłaszczeniepostępowanie karnesąd najwyższy

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego D. K., który został skazany za przestępstwo z art. 291 § 1 k.k. (paserstwo). Kasacja kwestionowała wyrok Sądu Okręgowego w Nowym Sączu, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Zakopanem. Główny zarzut kasacji dotyczył rażącego naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., polegającego na utrzymaniu wyroku sądu I instancji w mocy mimo zmiany opisu czynu z przywłaszczenia na paserstwo, co miało nastąpić poza granicami aktu oskarżenia. Obrońca argumentowała, że nie zachodziła tożsamość czynu, a różnice czasowe i miejscowe między przywłaszczeniem a paserstwem wykluczały uznanie ich za ten sam czyn. Sąd Najwyższy, odwołując się do dominującego stanowiska judykatury i doktryny, wyjaśnił, że granice czynu wyznacza zdarzenie faktyczne, a zmiana opisu czynu nie przesądza o wyjściu poza granice aktu oskarżenia, jeśli zachodzi wspólny obszar rzeczywistości. Sąd uznał, że Sąd Odwoławczy prawidłowo ocenił, iż przypisany czyn mieścił się w podstawach faktycznych aktu oskarżenia, a zmiana daty i sposobu działania skazanego nie stanowiła wyjścia poza te granice. Drugi zarzut kasacji, dotyczący naruszenia prawa materialnego przez Sąd Okręgowy, został uznany za nietrafiony, ponieważ sąd ten jedynie utrzymał w mocy wyrok sądu I instancji. Kwestie wymiaru kary nie należą do postępowania kasacyjnego. W konsekwencji kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna. Skazanego zwolniono od kosztów sądowych, a obrońcy z urzędu przyznano wynagrodzenie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie granic aktu oskarżenia w kontekście zmiany kwalifikacji prawnej czynu, zwłaszcza w sprawach o przestępstwa przeciwko mieniu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany kwalifikacji z przywłaszczenia na paserstwo, ale zasady ogólne dotyczące tożsamości czynu są szeroko stosowalne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zmiana kwalifikacji prawnej czynu z przywłaszczenia na paserstwo, dokonana przez sąd I instancji, mieści się w granicach aktu oskarżenia, jeśli zachodzi tożsamość zdarzenia faktycznego i wspólny obszar rzeczywistości, mimo różnic czasowych i miejscowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zmiana kwalifikacji prawnej czynu mieści się w granicach aktu oskarżenia, jeśli zachodzi tożsamość zdarzenia faktycznego i wspólny obszar rzeczywistości, nawet przy pewnych różnicach czasowych i miejscowych.

Uzasadnienie

Granice czynu wyznacza zdarzenie faktyczne. Zmiana opisu czynu lub sposobu działania sprawcy nie stanowi wyjścia poza granice aktu oskarżenia, jeśli zachowana zostaje tożsamość daty i miejsca czynu lub gdy istnieje wspólny obszar rzeczywistości wyodrębniony przy pomocy choćby części wspólnych znamion.

Czy sąd odwoławczy, utrzymując w mocy wyrok sądu I instancji, który dokonał zmiany kwalifikacji prawnej czynu, naruszył prawo materialne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie naruszył prawa materialnego, ponieważ jedynie utrzymał w mocy wyrok sądu I instancji, który dokonał kwalifikacji prawnej czynu.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy nie stosował prawa materialnego, a jedynie ocenił prawidłowość zastosowania go przez sąd I instancji. Zarzut naruszenia prawa materialnego mógłby być skierowany co najwyżej pod adresem sądu I instancji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
D. K.osoba_fizycznaskazany
obrońca skazanegoinneobrońca
Sąd Okręgowy w Nowym Sączuinstytucjasąd niższej instancji
Sąd Rejonowy w Zakopaneminstytucjasąd niższej instancji
Skarb Państwaorgan_państwowykoszty postępowania
adw. E. Ł.osoba_fizycznaobrońca z urzędu

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 291 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis określający przestępstwo paserstwa.

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący granic zaskarżenia i utrzymania wyroku w mocy.

k.p.k. art. 433 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący granic zaskarżenia.

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący granic zaskarżenia.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględne przyczyny odwoławcze.

k.p.k. art. 399 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zmiana kwalifikacji prawnej czynu.

Pomocnicze

k.k. art. 284 § 3

Kodeks karny

Przepis określający przestępstwo przywłaszczenia (w kontekście zmiany kwalifikacji).

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący stosowania przepisów o postępowaniu apelacyjnym.

k.p.k. art. 14 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący zakazu orzekania ponad żądanie strony.

k.p.k. art. 17 § 9

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza.

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zakres postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana kwalifikacji prawnej czynu z przywłaszczenia na paserstwo mieści się w granicach aktu oskarżenia, jeśli zachodzi tożsamość zdarzenia faktycznego i wspólny obszar rzeczywistości. • Sąd odwoławczy nie naruszył prawa materialnego, utrzymując w mocy wyrok sądu I instancji.

Odrzucone argumenty

Zmiana kwalifikacji prawnej czynu z przywłaszczenia na paserstwo nastąpiła poza granicami aktu oskarżenia. • Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

granice tożsamości czynu, według dominującego stanowiska judykatury i doktryny, wyznaczane są przez zdarzenie faktyczne (historyczne) opisane w akcie oskarżenia • zachowanie choć części wspólnych znamion w opisie czynu zarzucanego i przypisanego, które powinny się ze sobą pokrywać • wyznaczenie przy pomocy chociażby części znamion wspólnego obszaru rzeczywistości • nie można przyjąć, by D. K. był współsprawcą (zarzuconego mu aktem oskarżenia) przestępstwa przywłaszczenia telefonu komórkowego, mimo że był obecny w czasie, gdy miało to miejsce • sprzedaż telefonu w lombardzie [...] stanowiła fragment wspólnego obszaru ustalonej rzeczywistości czynu • kasację należało uznać za bezzasadną w stopniu oczywistym

Skład orzekający

Jerzy Grubba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie granic aktu oskarżenia w kontekście zmiany kwalifikacji prawnej czynu, zwłaszcza w sprawach o przestępstwa przeciwko mieniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany kwalifikacji z przywłaszczenia na paserstwo, ale zasady ogólne dotyczące tożsamości czynu są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia procesowego – granic aktu oskarżenia i możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu przez sąd. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy sąd może zmienić zarzut z przywłaszczenia na paserstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice aktu oskarżenia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst