III KK 187/24

Sąd Najwyższy2024-05-09
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyprawo karnewłamaniekradzieżpostępowanie karnezarzuty procesoweodczytanie zeznańart. 391 k.p.k.

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego za włamanie i kradzież, uznając ją za oczywiście bezzasadną z powodu błędnego podniesienia zarzutów apelacyjnych w środku kasacyjnym.

Obrońca skazanego P. M. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok skazujący za włamanie i kradzież. Zarzuty dotyczyły naruszenia przepisów procesowych, w tym odczytania zeznań świadków zamiast ich bezpośredniego przesłuchania. Sąd Najwyższy oddalił kasację, wskazując, że zarzuty apelacyjne nie mogą być podnoszone w postępowaniu kasacyjnym, a sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał apelację.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego P. M., który został uznany za winnego włamania do garażu i kradzieży narzędzi. Obrońca zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 391 § 1 k.p.k., polegające na odczytaniu protokołów zeznań świadków zamiast ich bezpośredniego przesłuchania. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Wskazał, że postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji i nie można w nim podnosić zarzutów typowych dla postępowania apelacyjnego. Podkreślono, że Sąd Okręgowy jako sąd odwoławczy nie stosował przepisu art. 391 § 1 k.p.k., a zatem nie mógł go naruszyć. Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy prawidłowo przeprowadził kontrolę apelacyjną, a uzasadnienie wyroku zawierało logiczne argumenty wyjaśniające powody rozstrzygnięcia. Odczytanie zeznań świadków przez sąd pierwszej instancji zostało uznane za dopuszczalne w sytuacji, gdy nie było możliwości ich bezpośredniego przesłuchania, a obrońca nie zgłosił sprzeciwu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie kasacyjne jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia wnoszonym przeciwko orzeczeniu sądu odwoławczego, a nie orzeczeniu pierwszoinstancyjnemu. Nie można w nim podnosić zarzutów typowych dla postępowania apelacyjnego, kwestionujących orzeczenie pierwszoinstancyjne.

Uzasadnienie

Kasacja jest środkiem zaskarżenia od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego. Nie służy do ponownej kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 391 § 1 k.p.k. przez sąd pierwszej instancji nie mogą być skuteczne w postępowaniu kasacyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
P. M.osoba_fizycznaskazany
J. S.osoba_fizycznapokrzywdzony
adw. P. B.inneobrońca z urzędu
Prokuratura Rejonowa w Oświęcimiuorgan_państwowyprokurator

Przepisy (7)

Główne

k.k. art. 279 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zarzut naruszenia tego przepisu przez sąd pierwszej instancji nie może być skutecznie podniesiony w kasacji.

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Określa charakter kasacji jako środka zaskarżenia przeciwko orzeczeniu sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Sąd odwoławczy ma obowiązek rozważenia wszystkich zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki do oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest środkiem nadzwyczajnym i nie służy do ponownej kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego przez sąd pierwszej instancji nie mogą być skuteczne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał apelację i jego uzasadnienie zawierało logiczne argumenty. Odczytanie zeznań świadków przez sąd pierwszej instancji było dopuszczalne w zaistniałych okolicznościach.

Odrzucone argumenty

Obrońca podniósł zarzut rażącego naruszenia art. 391 § 1 k.p.k. przez sąd pierwszej instancji. Obrońca zarzucił niesłuszne uznanie winy w zakresie kradzieży wszystkich przedmiotów.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście bezzasadna, w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k. nie można w niej podnosić zarzutów typowych dla postępowania apelacyjnego, kwestionujących orzeczenie pierwszoinstancyjne Specyfika i wyjątkowość postępowania kasacyjnego nie pozwala na prowadzenie dublującej, „trzecioinstancyjnej” kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji nie pozwala również na kwestionowanie w tym środku poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych Odczytanie zeznań świadków jest dopuszczalne między innymi w sytuacji gdy świadek nie stawił się na rozprawę z powodu niemożności doręczenia mu wezwania, czy niedających się usunąć przeszkód.

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że kasacja nie jest kolejną instancją odwoławczą i nie służy do kwestionowania ustaleń faktycznych ani zarzutów procesowych sądu pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z postępowaniem kasacyjnym, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kasacja jako trzecia instancja? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice postępowania.

Dane finansowe

WPS: 2000 PLN

naprawienie szkody: 1000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KK 187/24
POSTANOWIENIE
Dnia 9 maja 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 9 maja 2024 r.,
sprawy
P. M.
skazanego z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt IV Ka 877/23
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Oświęcimiu
z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt II K 578/21
1) oddala kasację jako oczywiście bezzasadną;
2) zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. B. - Kancelaria
Adwokacka w Z., obrońcę z urzędu skazanego P. M.,
kwotę 885 zł i 60 gr (osiemset osiemdziesiąt pięć złotych i sześćdziesiąt
groszy), w tym 23 % podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za
sporządzenie i wniesienie kasacji;
3) kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża skazanego.
UZASADNIENIE
Po rozpoznaniu apelacji obrońcy P. M., Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt IV Ka 877/23, utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Oświęcimiu z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt II K 578/21, którym uznano P. M. za winnego zarzucanego mu w akcie oskarżenia czynu, tj. że w okresie pomiędzy 15 a 16 maja 2019 r. w O., woj. małopolskiego, przy ul. Ż., po uprzednim zerwaniu kłódek zabezpieczających drzwi wejściowe, dokonał włamania do garażu oznaczonego nr [...]. a następnie kradzieży z jego wnętrza pistoletu lakierniczego m-ki V., kluczy warsztatowych wraz z walizkami oraz maszyny polerskiej wraz z padem polerskim, powodując łączne straty w wysokości 2000 zł na szkodę J. S., przy czym zarzucanego mu czynu dopuścił się przed upływem pięciu lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Oświęcimiu z dnia 28 lipca 2011 r., sygn. akt II K 143/11, którą to karę odbywał w okresie od dnia 12 stycznia 2010 r. do 13 stycznia 2010 r. i od dnia 24 listopada 2010 r. do 11 kwietnia 2013 r. i od 16 czerwca 2015 r. do 27 stycznia 2016 r., i za to na mocy
art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.
wymierzono karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 46 § 1 k.k. obowiązek naprawienia szkody w części poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego J. S. kwoty 1000 złotych.
Od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt IV Ka 877/23, kasację złożył obrońca skazanego P. M., podnosząc zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, mającego istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to obrazę przepisu art. 391 § 1 k.p.k. polegającą na odczytaniu protokołów zeznań świadków Ł. D. oraz J. S., zamiast przeprowadzenia dowodu w sposób bezpośredni poprzez przesłuchanie w/w osób w charakterze świadka na rozprawie głównej w sądzie I instancji, pomimo braku podstaw do takiego odczytania oraz pomimo uprzedniego przesłuchania w/w osób w toku postępowania przygotowawczego i posiadania informacji o ich adresach zamieszkania oraz w konsekwencji powyższych zarzutów niesłuszne uznanie, iż P. M. popełnił zarzucany w akcie oskarżenia czyn, w sytuacji gdy w porozumieniu z osobą trzecią dokonał włamania i kradzieży jedynie pistoletu lakierniczego i dwóch kompletów kluczy, zaś nie dokonał kradzieży pozostałych przedmiotów tj. maszyny polerskiej wraz z padem polerskim. Podnosząc ten zarzut obrońca skazanego P. M. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sadu Okręgowego w Krakowie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji tj. Sądowi Rejonowemu w Oświęcimiu.
G. P. – prokurator Prokuratury Rejonowej w Oświęcimiu, w pisemnej odpowiedzi na kasację wniosła o oddalenie kasacji adwokat P. B. - obrońcy skazanego P. M. jako oczywiście bezzasadnej (por. pismo Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Oświęcimiu z dnia 6 lutego 2024 r.).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasację obrońcy skazanego P. M., jest oczywiście bezzasadna, w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k.
Przede wszystkim Sąd Okręgowy w Krakowie, działający w niniejszej sprawie jako sąd odwoławczy, nie stosował przepisu art. 391 § 1 k.p.k., tym samym nie mógł jego naruszyć. Instytucja ujęta w art. 391 § 1 k.p.k. została zastosowana w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, czyli na rozprawie przed Sądem Rejonowym w Oświęcimiu. Kasacja zaś jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia wnoszonym przeciwko orzeczeniu sądu odwoławczego, a nie orzeczeniu pierwszoinstancyjnemu, co wyraźnie wynika z treści art. 519 k.p.k. Oznacza to, że nie można w niej podnosić zarzutów typowych dla postępowania apelacyjnego, kwestionujących orzeczenie pierwszoinstancyjne. Specyfika i wyjątkowość postępowania kasacyjnego nie pozwala na prowadzenie dublującej, „trzecioinstancyjnej” kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn.. akt IV KK 8/15, LEX nr 1666908). Charakter kasacji, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia wnoszonego od prawomocnego wyroku
sądu odwoławczego
, z powodu rażącego naruszenia przez ten sąd prawa, nie pozwala również na kwestionowanie w tym środku poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. akt V KK 457/15, LEX nr 1991147). Sąd Okręgowy w Krakowie przeprowadził kontrolę odwoławczą wyroku Sądu Rejonowego w Oświęcimiu z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt II K 578/21, w sposób poprawny. Obrońca skazanego nie podnosi zarzutu naruszenia przez ten Sąd przepisu art. 433 § 2 k.p.k. Pisemne uzasadnienie zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt IV Ka 877/23, zawiera powody rozstrzygnięcia oraz argumentację, wyjaśniającą w sposób logiczny i rzeczowy, dlaczego nie podzielił zarzutów i wniosków zawartych w apelacji obrońcy. We właściwy sposób rozważono kwestię oceny dowodów, która została dokonana przez Sąd Rejonowy w Oświęcimiu, dotyczy to w szczególności osobowych źródeł dowodowych. Wskazano bowiem jakie zeznania zostały przez Sąd Rejonowy w Oświęcimiu uznane za wiarygodne oraz dlaczego tę ocenę Sąd Okręgowy w Krakowie podziela, a tym samym czemu innym dowodom, w tym wyjaśnieniom P. M., odmówiono waloru wiarygodności. Dowody z zeznań świadków Ł. D. oraz J. S. zostały przez Sąd Rejonowy w Oświęcimiu prawidłowo wprowadzone do materiału dowodowego będącego podstawą ustaleń faktycznych. Skoro nie powiodły się próby wezwania w/w świadków, Sąd Rejonowy w Oświęcimiu postanowił odczytać ich zeznania, do czego był uprawniony. Obrońca nie zgłosił wówczas sprzeciwu. Trafnie wskazano w odpowiedzi prokuratora na kasację, że odczytanie na rozprawie protokołów zeznań świadka jest dopuszczalne między innymi w sytuacji gdy świadek nie stawił się na rozprawę z powodu niemożności doręczenia mu wezwania, czy niedających się usunąć przeszkód. Przy czym, każda z tych okoliczności stanowi samodzielną podstawę do odczytania zeznań świadka. W orzecznictwie wskazuje się. że ustawa nie uzależnia możliwości odczytania zeznań w trybie art. 391 § 1 k.p.k. od dokonania nieskutecznej próby wezwania świadka na rozprawę, ale racjonalność podjęcia takich czynności zmierzających do bezpośredniego przesłuchania świadka przez sąd wydaje się dość oczywista (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt V KK 369/11, LEX nr 1165301).
Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak w postanowieniu.
[J.J.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI