III KK 185/25

SN
III KK 185/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 stycznia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)
‎
SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca)
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz
w sprawie
P. D.
skazanego za przestępstwo z art. 156§2 k.k. w zw. z art. 156§1 pkt 2 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 7 stycznia 2026r.
na posiedzeniu w trybie art. 535§5 k.p.k.
kasacji prokuratora Prokuratury Rejonowej Kielce-Wschód w Kielcach
wniesionej na korzyść skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 12 grudnia 2024r., sygn. akt IX Ka 1280/24, zmieniającego w części wyrok Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 21 maja 2023r., sygn. akt II K 1084/23
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Kielcach do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Jerzy Grubba                                Waldemar Płóciennik                                     Kazimierz Klugiewicz
UZASADNIENIE
P. D.
stanął pod zarzutem tego, że w dniu 10 maja 2023r., w K., nieumyślnie – na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach – poprzez rzucenie patykiem trafił pokrzywdzonego J. J. w okolice prawego oka, czym spowodował u ww. pokrzywdzonego obrażenia ciała w postaci sińca z obrzękiem i ran na twarzy, rany gałki ocznej prawej, wylewu krwawego podspojówkowego oraz wylewu dosiatkówkowego oka prawego, pęknięcia naczyniówki oka prawego z osłabieniem ostrości wzroku oka prawego, co doprowadziło do blizny powieki górnej i dolnej z uszkodzeniem kanalika łzowego w powiece dolnej, blizny rogówki w tym blizny po ranie nieprzebijającej oraz blizny centralnej siatkówki po wylewie krwi do siatkówki i pęknięciu naczyniówki, co spowodowało u ww. ślepotę oka prawego, które to obrażenia spowodowały ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci innego ciężkiego kalectwa, mimo że możliwość popełnienia tego czynu mógł przewidzieć,
tj. popełnienia przestępstwa z art. 156§2 k.k. w zw. z art. 156§1 pkt 2 k.k.
Wyrokiem z dnia 21 maja 2023r., wydanym w sprawie o sygn. akt II K 1084/23, Sąd Rejonowy w Kielcach uznał P. D. winnym popełnienia zarzucanego mu w akcie oskarżenia czynu, z tą zmianą, że sformułowanie „ślepotę oko prawego" zastąpił frazą „praktyczną ślepotę oka prawego", tj. popełnienia przestępstwa z art. 156§2 k.k. w zw. z art. 156§1 pkt 2 k.k. i za to, przy zastosowaniu dyspozycji art. 37a§1 k.k. w zw. z art. 33§1 i 3 k.k. i art. 4§1 k.k. wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 30 złotych.
Jednocześnie Sąd orzekł od P. D. na rzecz pokrzywdzonego nawiązkę w kwocie 20.000 złotych oraz orzekł o kosztach postępowania.
Apelację od powyższego orzeczenia, w zakresie orzeczenia o karze i środkach kompensacyjnych, złożył pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, zarzucając rażącą niewspółmierność orzeczonej kary oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej nawiązki, a ponadto naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania w postaci art. 627 k.p.k. poprzez nie zasądzenie na rzecz oskarżyciela posiłkowego zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika, podczas gdy wniosek w tym zakresie został złożony na rozprawie.
Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2024r., wydanym w sprawie o sygn. akt IX Ka 1280/24, Sąd Okręgowy w Kielcach zmienił zaskarżony wyrok w części, tj. orzeczoną na rzecz oskarżyciela posiłkowego nawiązkę podwyższył do kwoty 40.000 złotych oraz zasądził od oskarżonego P. D. na jego rzecz kwotę 3.000 złotych tytułem zastępstwa procesowego w sprawie. W pozostałym zakresie Sąd Odwoławczy utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy, orzekając ponadto o kosztach postępowania.
Obecnie kasację
od tego wyroku, na korzyść skazanego, wniósł prokurator Prokuratury Rejonowej Kielce-Wschód w Kielcach, zaskarżając orzeczenie na podstawie art. 523§1 k.p.k., art. 526§1 k.p.k. i art. 439§1 pkt 1 k.p.k. i zarzucając wyrokowi jego wydanie przez osobę nieuprawnioną do orzekania w osobie sędziego Sądu Okręgowego w Kielcach - X.Y., w sytuacji, gdy z dniem ukończenia 65 roku życia, tj. w dniu 12 czerwca 2021r., wyżej wymieniony sędzia przeszedł w stan spoczynku i z tą chwilą utracił możliwość orzekania.
Stawiając tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Kielcach.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja prokuratora okazała się oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art. 535§5 k.p.k., co umożliwiło jej rozpoznanie na posiedzeniu.
Trafnie wskazał skarżący, że w postępowaniu odwoławczym przed Sądem Okręgowym w Kielcach zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza określona w art. 439§1 pkt 1 k.p.k.
Nie sposób nie dostrzegać, że problematyka związana z udziałem w orzekaniu w składach tego Sądu sędziego X.Y. była już wielokrotnie przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, m.in. w sprawach o sygn. akt III KK 183/25, III KK 196/25, czy III KK 212/25. W sprawach tych Sąd Najwyższy każdorazowo potwierdzał argumentację prawną dotyczącą statusu sędziego X.Y., zaprezentowaną w motywach pisemnych wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2024r., sygn. akt III KK 111/24, a odnoszącą się do faktu, że sędzia X.Y. z racji nie wyrażenia w nieprzywracanym terminie (wskazanym w art. 69§1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r - Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. z 2024r., poz. 334) woli dalszego zajmowania stanowiska sędziego, przeszedł z mocy prawa w stan spoczynku z dniem ukończenia 65 roku życia, tj. 12 czerwca 2021r., i w tej materii dalsze inicjowane przez niego postępowanie, związane z zaskarżeniem uchwały Krajowej Rady Sądownictwa oraz postępowaniem przed Izbą Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego (niezależnie od statusu tej Izby, która to zgodnie z orzecznictwem trybunałów międzynarodowych nie jest sądem przewidzianym przez ustawę), nie mogło mieć jakiegokolwiek znaczenia.
W dacie wydania wyroku w niniejszym postępowaniu przez Sąd Okręgowy w Kielcach, a zatem w dniu 12 grudnia 2024r. sędzia X.Y. nie był już zatem osobą uprawnioną do orzekania.
Z tych powodów koniecznym było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Okręgowemu w Kielcach, co też Sąd Najwyższy uczynił.
[J.J.]
[a.ł]
Jerzy Grubba      Waldemar Płóciennik     Kazimierz Klugiewicz