Orzeczenie · 2026-01-07

III KK 185/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-01-07
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
kasacjasędziastan spoczynkunieprawidłowość proceduralnaciężki uszczerbek na zdrowiuobrażenia ciałaprawo karneSąd NajwyższySąd Okręgowy

Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez prokuratora na korzyść skazanego P.D. od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 12 grudnia 2024 r. (sygn. akt IX Ka 1280/24), który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 21 maja 2023 r. (sygn. akt II K 1084/23). Głównym zarzutem kasacji było to, że wyrok Sądu Okręgowego został wydany przez sędziego X.Y., który z dniem ukończenia 65 roku życia, tj. 12 czerwca 2021 r., przeszedł w stan spoczynku i tym samym utracił możliwość orzekania. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdzono, że w postępowaniu odwoławczym przed Sądem Okręgowym w Kielcach zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., związana z udziałem w orzekaniu osoby nieuprawnionej. Sąd Najwyższy powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, potwierdzające, że sędzia X.Y. z mocy prawa przeszedł w stan spoczynku z dniem 12 czerwca 2021 r. W związku z tym, w dacie wydania wyroku przez Sąd Okręgowy (12 grudnia 2024 r.), sędzia X.Y. nie był już osobą uprawnioną do orzekania. Z tych powodów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Kielcach do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Nieważność orzeczenia z powodu udziału w składzie sędziego, który przeszedł w stan spoczynku.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy sędzia nie podjął czynności w określonym terminie po ukończeniu 65 roku życia.

Zagadnienia prawne (1)

Czy wyrok sądu odwoławczego jest ważny, jeśli został wydany przez sędziego, który z dniem ukończenia 65 roku życia przeszedł w stan spoczynku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok wydany przez sędziego, który przeszedł w stan spoczynku, jest nieważny.

Uzasadnienie

Sędzia X.Y. z dniem ukończenia 65 roku życia (12 czerwca 2021 r.) przeszedł w stan spoczynku z mocy prawa, co oznacza, że w dacie wydania wyroku przez Sąd Okręgowy (12 grudnia 2024 r.) nie był już osobą uprawnioną do orzekania. Udział takiej osoby w składzie orzekającym stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator (w zakresie zarzutu proceduralnego)

Strony

NazwaTypRola
P. D.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Prokuratury Rejonowej Kielce-Wschód w Kielcachorgan_państwowyskarżący
J. J.osoba_fizycznapokrzywdzony
Oskarżyciel posiłkowyinneoskarżyciel posiłkowy

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 156 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 156 § 1

Kodeks karny

w zw. z pkt 2

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 526 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

pkt 1

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 37a § 1

Kodeks postępowania karnego

w zw. z art. 33§1 i 3 k.k. i art. 4§1 k.k.

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

u.p.u.s. art. 69 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Udział w składzie orzekającym sędziego, który przeszedł w stan spoczynku, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza określona w art. 439§1 pkt 1 k.p.k. • sędzia X.Y. z racji nie wyrażenia w nieprzywracanym terminie (...) woli dalszego zajmowania stanowiska sędziego, przeszedł z mocy prawa w stan spoczynku z dniem ukończenia 65 roku życia, tj. 12 czerwca 2021r.

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Jerzy Grubba

sprawozdawca

Kazimierz Klugiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Nieważność orzeczenia z powodu udziału w składzie sędziego, który przeszedł w stan spoczynku."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy sędzia nie podjął czynności w określonym terminie po ukończeniu 65 roku życia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii prawidłowości składu sądu i statusu sędziego, co ma znaczenie dla pewności prawa. Pokazuje, jak istotne są formalne wymogi proceduralne.

Wyrok uchylony, bo orzekał sędzia, który... już nie powinien!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst