III KK 184/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanych R. K. i Ł. K. w sprawie dotyczącej posiadania amfetaminy. Kasacja w zakresie zarzutu dotyczącego obrazy art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k., który dotyczył nieprawidłowej kontroli odwoławczej przez Sąd Okręgowy w Szczecinie, została pozostawiona bez rozpoznania. Powodem było stwierdzenie przez Sąd Najwyższy sprzeczności interesów procesowych obu skazanych, bronionych przez tego samego obrońcę. Po wyznaczeniu terminu na ustanowienie nowych obrońców, skazani tego nie uczynili, co skutkowało niedopuszczalnością orzekania w tym zakresie z mocy ustawy. W pozostałym zakresie kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna. Sąd Najwyższy obciążył skazanych R. K. i Ł. K. kosztami postępowania kasacyjnego w częściach równych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaProceduralne aspekty obrony w sprawach karnych, w szczególności dotyczące kolizji interesów obrońcy i konsekwencji braku ustanowienia nowych obrońców.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu kasacyjnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy kasacja wniesiona przez obrońcę, który reprezentuje strony o sprzecznych interesach, może zostać rozpoznana?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kasacja w zakresie zarzutu dotyczącego kolizji interesów obrońcy nie może zostać rozpoznana z mocy ustawy, jeśli strony nie ustanowiły nowych obrońców.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził sprzeczność interesów procesowych skazanych R. K. i Ł. K., bronionych przez tego samego obrońcę. Po wyznaczeniu terminu na ustanowienie nowych obrońców, czego skazani nie uczynili, kasacja w tym zakresie stała się niedopuszczalna z mocy ustawy.
Czy zarzut obrazy art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. dotyczący nieprawidłowej kontroli odwoławczej przez Sąd Okręgowy jest zasadny?
Odpowiedź sądu
Kasacja w tym zakresie została oddalona jako oczywiście bezzasadna.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną w pozostałym zakresie, nie podając szczegółowego uzasadnienia w udostępnionym fragmencie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| Ł. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca | inne | obrońca |
Przepisy (15)
Główne
k.p.k. art. 531 § 1
Kodeks postępowania karnego
Pozostawienie kasacji bez rozpoznania w przypadku niedopuszczalności z mocy ustawy.
Pomocnicze
k.p.k. art. 85 § 1
Kodeks postępowania karnego
Stwierdzenie istnienia stanu sprzeczności interesów reprezentowanych przez tego samego obrońcę.
k.p.k. art. 85 § 2
Kodeks postępowania karnego
Konsekwencje stwierdzenia sprzeczności interesów, w tym konieczność ustanowienia nowych obrońców.
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek rozpoznania zarzutów apelacji przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasady oceny dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek uwzględnienia wszystkich okoliczności ujawnionych w postępowaniu.
k.k. art. 13 § 1
Kodeks karny
Uszczegółowienie odpowiedzialności za usiłowanie przestępstwa.
k.k. art. 282
Kodeks karny
Przestępstwo oszustwa.
u.p.n. art. 62 § 1
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Przestępstwo posiadania środków odurzających lub psychotropowych.
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
Możliwość rozpoznania kasacji bez udziału stron.
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie kosztami postępowania kasacyjnego.
k.p.k. art. 637 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zasady obciążania kosztami postępowania.
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie kosztami w przypadku oddalenia środka zaskarżenia.
k.p.k. art. 530 § 2
Kodeks postępowania karnego
Wymogi formalne kasacji.
k.p.k. art. 429 § 1
Kodeks postępowania karnego
Niedopuszczalność kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja w zakresie zarzutu kolizji interesów obrońcy jest niedopuszczalna z mocy ustawy z uwagi na brak ustanowienia nowych obrońców po stwierdzeniu sprzeczności interesów.
Odrzucone argumenty
Zarzut obrazy art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. dotyczący nieprawidłowej kontroli odwoławczej przez Sąd Okręgowy.
Godne uwagi sformułowania
kasację w zakresie zarzutu z pkt. 1 tiret pierwsze pozostawić bez rozpoznania • w pozostałym zakresie oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną • obciążyć skazanych R. K. i Ł. K. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego w częściach równych • doszło więc do zmaterializowania się na etapie postępowania apelacyjnego układu procesowego o którym mowa w przepisie art. 85 § 1 k.p.k. • kasacja w tym zakresie nie odpowiada przepisom wymienionym w art. 530 § 2 k.p.k., co, w efekcie, musiało skutkować jej pozostawieniem bez rozpoznania
Skład orzekający
Antoni Bojańczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty obrony w sprawach karnych, w szczególności dotyczące kolizji interesów obrońcy i konsekwencji braku ustanowienia nowych obrońców."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu kasacyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożone kwestie proceduralne związane z obroną w sprawach karnych, w szczególności problematykę kolizji interesów obrońcy i jej konsekwencji dla postępowania.
“Kiedy obrońca reprezentuje dwie strony – Sąd Najwyższy wyjaśnia konsekwencje procesowe.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III KK 184/22 POSTANOWIENIE Dnia 5 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2023 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.), sprawy R. K. i Ł. K. , skazanych z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. i in., z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 19 października 2021 r., sygn. IV Ka 1786/20, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Gryfinie z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. II K 316/19, p o s t a n o w i ł: 1. na podstawie art. 531 § 1 zd. pierwsze k.p.k. kasację w zakresie zarzutu z pkt. 1 tiret pierwsze pozostawić bez rozpoznania; 2. w pozostałym zakresie oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 3. obciążyć skazanych R. K. i Ł. K. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego w częściach równych. UZASADNIENIE Kasację obrońcy skazanych R. K. i Ł. K. adw. P. G. w zakresie zarzutu z pkt. 1 tiret pierwszy należało pozostawić bez rozpoznania jako niedopuszczalną z mocy ustawy. W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że R. K. przypisano sprawstwo czynu polegającego na tym, że w dniu 6 marca 2019 r. w G. w mieszkaniu przy ul. […] wbrew przepisom ustawy posiadał środki psychotropowe w postaci amfetaminy znajdującej się w foliowym woreczku z zapięciem strunowym o wadze 5,38 gramów netto (co Sąd Rejonowy w Gryfinie zakwalifikował jako przestępstwo z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii), z kolei Ł. K. przypisano popełnienie czynu polegającego na tym, że w dniu 6 marca 2019 r. w S. posiadał wbrew przepisom ustawy środki psychotropowe w postaci amfetaminy znajdującej się w foliowym woreczku owiniętym niebieską taśmą o wadze 5,52 gramów netto (co zakwalifikowano jako przestępstwo art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii). W apelacji wniesionej od wyroku Sądu Rejonowego w Gryfinie z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. II K 319/19, obrońca oskarżonych K. wyartykułował zarzut cyt.: „obrazy przepisów prawa postępowania, która miała istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego poprzez: uznanie za niewiarygodne wyjaśnień złożonych przez R. K. w postępowaniu sądowym, z których wynika, iż substancje psychotropowe w postaci 5,38 gramów amfetaminy należały do jego brata, w sytuacji gdy wyjaśnienia te znajdują potwierdzenie w wyjaśnieniach złożonych przez oskarżonego Ł. K.”. Zarzut ten zmierzał do zakwestionowania dokonanej przez sąd meriti oceny wyjaśnień R. K. i jako taki był wyrazem działania na korzyść oskarżonego R. K. (zmierzał bowiem do zrewidowania ustaleń faktycznych, które pozwoliły instancji merytorycznej na przypisanie temu podsądnemu czynu opisanego w pkt. 2 części wstępnej wyroku Sądu Rejonowego w Gryfinie). Jednocześnie to działanie procesowe przedsięwzięte przez obrońcę na etapie postępowania odwoławczego pozostawało w jaskrawej sprzeczności z ochroną interesów prawnych i procesowych drugiego z reprezentowanych przez adw. P. G. mandatów, tj. oskarżonego Ł. K. i obowiązkami obrończymi (art. 86 § 1 k.p.k.). Wszak ewentualne wykazanie, że narkotyki opisane w pkt. 2 części wstępnej wyroku Sądu Rejonowego w Gryfinie nie należały do R. K. byłoby in concreto działaniem niekorzystnym dla Ł. K.. Doszło więc do zmaterializowania się na etapie postępowania apelacyjnego układu procesowego o którym mowa w przepisie art. 85 § 1 k.p.k. Naświetlenie tej zaszłości procesowej z postępowania odwoławczego jest nieodzowne, bowiem w kasacji wniesionej w imieniu obu skazanych ich obrońca adw. P. G. ponownie wraca do zarzutu postawionego na etapie postępowania odwoławczego, tylko że tym razem stawia zarzut kasacyjny nieprawidłowego przeprowadzenia kontroli odwoławczej przez Sąd Okręgowy w Szczecinie. W pkt. 1 tiret pierwszy nadzwyczajnego środka zaskarżenia postawiony został bowiem zarzut cyt.: „rażącej obrazy art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., która miała wpływ na treść skarżonego orzeczenia, poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli odwoławczej na skutek zaakceptowania powierzchownej, jednostronnej i sprzecznej z zasadami prawidłowego rozumowania, oceny dowodów dokonanej przez Sąd I Instancji, która nie była ona wynikiem wszechstronnego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, a co za tym idzie, nie spełniała wymogów art. 7 k.p.k. i 410 k.p.k. [ ] polegającej na [ ] uznaniu za niewiarygodne wyjaśnień złożonych przez R. K. w postępowaniu sądowym, z których wynika, że substancje psychotropowe w postaci 5,38 g amfetaminy należały do jego brata, w sytuacji gdy wyjaśnienia te znajdują potwierdzenie w wyjaśnieniach złożonych przez oskarżonego Ł. K.”. Postawienie tak sformułowanego zarzutu oznaczało, że obrońca ponownie znalazł się w sytuacji, w której interesy bronionych przez niego mandantów pozostawały w sprzeczności: w interesie procesowym R. K. było bowiem ewentualne uznanie tego zarzutu za trafny. Tyle tylko, że ewentualne uznanie zasadności tego zarzutu godziłoby w interes procesowy oskarżonego Ł. K., bowiem oznaczałoby konieczność ponownego rozpoznania apelacji w zakresie, w którym kwestionuje się prawidłowość ustaleń faktycznych odnoszących się do posiadania przez każdego z braci K. środków psychotropowych w postaci amfetaminy w kierunku zmierzającym finalnie do wykazania, że R. K. nie posiadał żadnych środków psychotropowych, zaś jego brat Ł. posiadał dwukrotnie większą niż przypisana mu w prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w Gryfinie (5,38 gramów netto + 5,52 gramów netto). Skupienie obrony obu skazanych (braci K. R. i Ł.) w ręku jednego obrońcy adw. P. G. w związku z treścią dowodów zgromadzonych w sprawie oraz postawieniem określonej treści zarzutów kasacyjnych, doprowadziło do powstania sytuacji, w której interesy skazanych obecnie pozostają ze sobą w sprzeczności. Implikowało to konieczność wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w przepisie 85 § 2 zd. pierwsze k.p.k., tj. postanowienia stwierdzającego istnienie stanu sprzeczności interesów reprezentowanych przez tego samego obrońcę. Jednocześnie Sąd Najwyższy zakreślił R. K. i Ł. K . trzydziestodniowy termin (liczony od dnia doręczenia niniejszego postanowienia) na ustanowienie innych obrońców w postępowaniu kasacyjnym (zob. postanowienie z dnia 31 marca 2023 r. k. 33-35). Postanowienie to zostało doręczone R. K. i Ł. K. kolejno w dniach: 13 kwietnia 2023 r. (k. 47) i 25 kwietnia 2023 r. (korespondencja uznana za doręczoną w trybie art. 133 § 2 k.p.k. w dniu 8 maja 2023 r. k. 45), zatem trzydziestodniowy termin na ustanowienie innych obrońców w postępowaniu kasacyjnym upłynął w dniach: 13 maja 2023 r. i 25 maja 2023 r. Zarówno we wskazanym terminie, jak i do czasu wydania przedmiotowego postanowienia, skazani nie ustanowili innych obrońców. Powyższe okoliczności skutkować więc musiały wydaniem przez Sąd Najwyższy postanowienia w trybie art. 531 § 1 zd. pierwsze k.p.k., ponieważ orzekanie w zakresie zarzutu z pkt. 1 tiret pierwsze kasacji obrońcy wskazującego na kolizję interesów skazanych bronionych przez tego samego obrońcę jest niedopuszczalne z mocy ustawy. Nieustanowienie przez skazanych innych obrońców w postępowaniu kasacyjnym w terminie zakreślonym przez Sąd Najwyższy i w konsekwencji brak autonomicznego zaskarżenia kasacyjnego opartego na tego rodzaju zarzucie powoduje, że kasacja w tym zakresie nie odpowiada przepisom wymienionym w art. 530 § 2 k.p.k., co, w efekcie, musiało skutkować jej pozostawieniem bez rozpoznania w oparciu o przepisy art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 in fine k.p.k. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w części dyspozytywnej (pkt 1), obciążając jednocześnie na zasadzie art. 637a k.p.k. w zw. art. 637 § 1 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. kosztami postępowania kasacyjnego skazanych w częściach równych (pkt 3). AG [ł.n]