III KK 183/18

Sąd Najwyższy2019-06-06
SNKarnewykroczeniaŚrednianajwyższy
wykroczeniekodeks wykroczeństan nietrzeźwościkara ograniczenia wolnościsąd najwyższykasacjauchylenie wyrokuprowadzenie roweru

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w C. w części dotyczącej kary za prowadzenie roweru w stanie nietrzeźwości, uznając, że orzeczono karę nieprzewidzianą w ustawie.

Sąd Rejonowy w C. wydał wyrok nakazowy wobec R. A. za prowadzenie roweru w stanie nietrzeźwości, wymierzając karę ograniczenia wolności. Kasacja Prokuratora Generalnego wykazała, że kara ta nie była przewidziana w sankcji art. 87 § 1a Kodeksu wykroczeń, który dopuszcza jedynie karę aresztu lub grzywny. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił wyrok w części dotyczącej kary i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść obwinionego R. A. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w C. z dnia 5 grudnia 2017 r. Sąd Rejonowy uznał obwinionego za winnego popełnienia wykroczenia z art. 87 § 1a Kodeksu wykroczeń (prowadzenie roweru w stanie nietrzeźwości) i wymierzył mu karę jednego miesiąca ograniczenia wolności oraz zobowiązał do wykonania nieodpłatnej pracy na cele społeczne. Wyrok ten uprawomocnił się. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że kara ograniczenia wolności nie mieści się w sankcji art. 87 § 1a k.w., który przewiduje karę aresztu albo grzywny. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji sięgnął po karę nieprzewidzianą w ustawie. Podkreślono, że nawet nadzwyczajne złagodzenie kary nie pozwalałoby na orzeczenie kary ograniczenia wolności w tym przypadku. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kara ograniczenia wolności nie jest przewidziana w sankcji art. 87 § 1a Kodeksu wykroczeń.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy orzekł karę ograniczenia wolności, podczas gdy przepis art. 87 § 1a k.w. przewiduje jedynie karę aresztu albo grzywny. Nawet nadzwyczajne złagodzenie kary nie pozwala na orzeczenie kary ograniczenia wolności w tym przypadku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części dotyczącej kary i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

obwiniony (w części dotyczącej kary)

Strony

NazwaTypRola
R. A.osoba_fizycznaobwiniony

Przepisy (6)

Główne

k.w. art. 87 § § 1a

Kodeks wykroczeń

Przepis ten stanowi, że karze podlega ten, kto prowadzi na drodze publicznej inny pojazd niż określony w § 1 (rower) w stanie nietrzeźwości. Sankcja przewiduje karę aresztu albo grzywny nie niższej niż 50 zł.

Pomocnicze

k.w. art. 87 § § 1

Kodeks wykroczeń

Przepis ten określa karę za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu.

k.w. art. 33 § § 1

Kodeks wykroczeń

Organ orzekający wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę.

k.w. art. 39 § § 1

Kodeks wykroczeń

Dotyczy nadzwyczajnego złagodzenia kary, ale nie pozwala na orzeczenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 87 § 1a k.w.

k.w. art. 24 § § 1

Kodeks wykroczeń

Określa dolną granicę grzywny w przypadku nadzwyczajnego złagodzenia kary.

k.w. art. 18

Kodeks wykroczeń

Określa karę nagany jako najłagodniejszy rodzaj kary.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara ograniczenia wolności nie jest przewidziana w sankcji art. 87 § 1a k.w.

Godne uwagi sformułowania

wymierzenie kary nie przewidzianej w sankcji przepisu opisującego przypisane obwinionemu wykroczenie powyższe uchybienie miało niewątpliwie charakter rażący i jednoczesnie miało ono istotny wpływ na treść zaskarżonego kasacją wyroku nakazowego

Skład orzekający

Rafał Malarski

przewodniczący

Jerzy Grubba

członek

Kazimierz Klugiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja sankcji art. 87 § 1a Kodeksu wykroczeń i dopuszczalnych kar za to wykroczenie."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego wykroczenia i rodzaju kary.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego wykroczenia drogowego, ale pokazuje istotny błąd proceduralny sądu niższej instancji w zakresie wymiaru kary, co jest interesujące dla praktyków prawa.

Sąd Najwyższy uchyla wyrok: czy można było orzec taką karę za jazdę rowerem po alkoholu?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 183/18
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 czerwca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Rafał Malarski (przewodniczący)
‎
SSN Jerzy Grubba
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca)
Protokolant Anna Korzeniecka-Plewka
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Józefa Gemry,
‎
w sprawie
R. A.
‎
obwinionego z art. 87 § 1a k.w.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 6 czerwca 2019 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego - na niekorzyść
‎
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w C.
‎
z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II W […],
uchyla zaskarżony wyrok nakazowy w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w C. wyrokiem nakazowym z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II W
[…]
, obwinionego
R. A.
uznał za winnego tego, że w dniu 11 czerwca 2017 roku około godz. 17:25 w C. na ul. S. w ruchu lądowym na drodze publicznej prowadził rower w stanie nietrzeźwości z wynikiem przeprowadzonego badania 1,24 mg/l alkoholu etylowego w wydychanym powietrzu, tj. wykroczenia z art. 87 § la k.w. i za to – na podstawie art. 87 § la k.w. – wymierzył mu  karę 1 (jednego) miesiąca ograniczenia wolności, a na podstawie art. 21 § 1 k.w. zobowiązał obwinionego w trakcie odbywania kary do wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 (trzydziestu) godzin.
Żadna ze stron nie wniosła sprzeciwu i wyrok ten uprawomocnił się 11 stycznia 2018 r.
Kasację od powyższego prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w C. z dnia 5 grudnia 2017 r. – w części dotyczącej orzeczenia o karze, na niekorzyść obwinionego - wywiódł Prokurator Generalny, który podosząc zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść tego wyroku naruszenia przepisu prawa materialnego tj. art. 87 § la k.w. poprzez wymierzenie za wykroczenie z art. 87 § la k.w. kary jednego miesiąca ograniczenia wolności, nie ujętej w sankcji tego przepisu, wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna i w całej rozciągłości zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Rejonowy w C. powołanym powyżej wyrokiem nakazowym uznał obwinionego R. A. za winnego popełnienia wykroczenia opisanego w art. 87 § 1a k.w., który stanowi, że tej samej karze, co określonej w art. 87 § 1 k.w. podlega ten, „kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem podobnie działającego środka, prowadzi na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu inny pojazd niż określony w § 1”. Przepis art. 87 § 1 k.w. stanowi z kolei, że „kto, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega karze aresztu albo grzywny nie niższej niż 50 złotych”. Ponadto, z przepisu art. 33 § 1 k.w. wynika, że organ orzekający wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę za dane wykroczenie, oceniając stopień społecznej szkodliwości czynu i biorąc pod uwagę cele kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do ukaranego.
Z powyższego w sposób oczywisty wynika, że wymierzając karę obwinionemu R. A. za wykroczenie określone w art. 87 § la k.w. Sąd Rejonowy sięgnął po karę ograniczenia wolności nie przewidzianą w sankcji tego przepisu, albowiem za powyższe wykroczenie ustawa przewiduje karę aresztu albo karę grzywny nie niższą niż 50 zł. Żaden natomiast przepis Kodeksu wykroczeń nie daje w takiej sytuacji możliwości orzeczenia kary ograniczenia wolności. Gdyby bowiem nawet Sąd Rejonowy chciał skorzystać z instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary w myśl art. art. 39 § 1 k.w., to i tak orzec kary ograniczenia wolności by nie mógł, albowiem co najwyżej mógłby orzec karę grzywny poniżej jej dolnej granicy ustawowego zagrożenia (poniżej 50 zł, ale nie mniej niż 20 zł – zob. art. 24 § 1 k.w.), albo karę łagodniejszego rodzaju, tj. naganę (zob. art. 18 k.w.).
Powyższe uchybienie miało niewątpliwie charakter rażący i jednoczesnie miało ono istotny wpływ na treść zaskarżonego kasacją wyroku nakazowego, skoro skutkowało wymierzeniem kary nie przewidzianej w sankcji przepisu opisującego przypisane obwinionemu wykroczenie.
Mając zatem powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w C. w części dotyczącej wymierzonej obwinionemu R. A. kary za przypisane mu wykroczenie z art. 87 § 1a k.w. i w tym zakresie przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.
a

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI