III KK 18/20

Sąd Najwyższy2020-05-13
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjaprzywłaszczeniesąd najwyższyprawo karnepostępowanie karnedowodyczynności prawne

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił kasację oskarżyciela posiłkowego od wyroku uniewinniającego od zarzutu przywłaszczenia towaru, uznając ją za oczywiście bezzasadną.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego M. S.A. od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego uniewinniający R. S. P. i J. J. Ł. od zarzutu przywłaszczenia towaru o wartości 78 320 zł. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, wskazując na wadliwe skierowanie zarzutów, brak naruszenia samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego, prawidłową ocenę dowodów oraz właściwe zastosowanie prawa materialnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego M. S.A. od wyroku Sądu Okręgowego w Z., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B. uniewinniający R. S. P. i J. J. Ł. od zarzutu przywłaszczenia powierzonego towaru o wartości 78 320 zł. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego (art. 8 § 1 i 2 k.p.k.) oraz materialnego (art. 284 § 2 k.k., art. 286 § 1 k.k., art. 65 § 1 i 2 k.c., art. 58 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 353¹ k.c.). Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że zarzuty skierowano w istocie przeciwko wyrokowi Sądu pierwszej instancji, z naruszeniem art. 519 k.p.k. Stwierdzono brak naruszenia zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego, a nakazy zapłaty z postępowań cywilnych stanowiły dowody podlegające swobodnej ocenie. Sąd Najwyższy wskazał, że obraza prawa materialnego wymaga błędnej subsumpcji niekwestionowanych ustaleń faktycznych, a w tej sprawie ustalono skuteczne przeniesienie własności i brak działań ukierunkowanych na wprowadzenie w błąd, co wykluczało popełnienie przestępstwa. Podobnie, argumenty dotyczące wykładni oświadczeń woli i nieważności czynności prawnych okazały się nie do obrony w świetle prawidłowych ustaleń faktycznych. W konsekwencji kasację oddalono, a oskarżyciela posiłkowego obciążono kosztami postępowania kasacyjnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty skierowane wprost przeciwko wyrokowi Sądu pierwszej instancji, z pominięciem wyroku Sądu odwoławczego, nie mogą przynieść oczekiwanego rezultatu w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Autor kasacji, ignorując regulację art. 519 k.p.k., skierował zarzuty w istocie przeciwko wyrokowi Sądu pierwszej instancji, co samo w sobie sprawiło, że środek zaskarżenia nie mógł być skuteczny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

oskarżeni

Strony

NazwaTypRola
R. S. P.osoba_fizycznaoskarżony
J. J. Ł.osoba_fizycznaoskarżony
M. S.A.spółkaoskarżyciel posiłkowy

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu bez udziału stron.

k.k. art. 284 § § 2

Kodeks karny

Zarzucany czyn przywłaszczenia.

Pomocnicze

k.k. art. 12

Kodeks karny

Wspólne działanie.

k.p.k. art. 8 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Zarzucane naruszenie zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego.

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Zarzucany czyn oszustwa.

k.c. art. 65 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Zarzucana wadliwa wykładnia oświadczeń woli.

k.c. art. 58 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Zarzucana nieważność czynności prawnych.

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Zarzucana wadliwość czynności prawnych.

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Zarzuty kasacji skierowane wprost przeciwko wyrokowi Sądu pierwszej instancji.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Brak danych uzasadniających przypuszczenie wystąpienia uchybień bezwzględnie podstawowych.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie kosztami postępowania.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie kosztami postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja skierowana w istocie przeciwko wyrokowi Sądu pierwszej instancji, z naruszeniem art. 519 k.p.k. Brak naruszenia zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego. Nakazy zapłaty z postępowań cywilnych jako dowody podlegające swobodnej ocenie. Prawidłowe ustalenia faktyczne wykluczające popełnienie przestępstwa przywłaszczenia lub oszustwa. Skuteczne przeniesienie prawa własności towarów na oskarżonych.

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego (art. 8 § 1 i 2 k.p.k.). Zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego (art. 284 § 2 k.k., art. 286 § 1 k.k.). Zarzut wadliwej wykładni oświadczeń woli (art. 65 § 1 i 2 k.c.). Zarzut zaistnienia bezwzględnej nieważności czynności prawnych (art. 58 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 353¹ k.c.).

Godne uwagi sformułowania

kasację jako oczywiście bezzasadną ignorując regulację wyrażoną w art. 519 k.p.k., skierował zarzuty w istocie wprost przeciwko wyrokowi Sądu pierwszej instancji nakazy zapłaty, mające charakter deklaratywny, stanowiły dowody w sprawie podlegające swobodnej ocenie sędziowskiej obraza prawa materialnego dotyczy sytuacji, w których dochodzi do wadliwego zastosowania lub niezastosowania przepisu prawa materialnego nie do obrony była teza skarżącego o dokonaniu w niniejszej sprawie wadliwej wykładni oświadczeń woli

Skład orzekający

Rafał Malarski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kasacji w sprawach karnych, oceny dowodów w postaci nakazów zapłaty, a także stosowania przepisów o przywłaszczeniu i oszustwie w kontekście przeniesienia własności i czynności prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów podniesionych w kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu kasacyjnym oraz interpretacji przepisów prawa karnego i cywilnego w kontekście zarzutu przywłaszczenia. Jest interesująca dla prawników procesowych i karnistów.

Kasacja oddalona przez Sąd Najwyższy – kluczowe błędy formalne i merytoryczne skarżącego.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt III KK 18/20
POSTANOWIENIE
Dnia 13 maja 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Rafał Malarski
na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.),
po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2020r.,
sprawy
R. S. P.  i J. J. Ł.
uniewinnionych od zarzutu popełnienia czynu z art. 284 § 2 k.k.
z powodu kasacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, M.  S.A. z
siedzibą w B.,
od wyroku Sądu Okręgowego w Z.
z dnia 27 czerwca 2019r., sygn. akt II Ka (…),
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B.
z dnia 13 lutego 2019r., sygn. akt II K (…),
postanowił:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć oskarżyciela posiłkowego kosztami sądowymi za
postępowanie kasacyjne.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w B., wyrokiem z 13 lutego 2019r., uniewinnił R. S. P.  i J. J.  Ł.  od popełnienia zarzucanego im czynu z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. polegającego na tym, że w okresie od 30 września 2010r. do 31 maja 2011r., działając wspólnie i w porozumieniu, w z góry powziętym zamiarze, jako właściciele G. Sp. z o.o. w G. dokonali przywłaszczenia powierzonego im towaru o łącznej wartości 78 320 zł na szkodę M.  S.A. w B.. Sąd Okręgowy w Z. – po rozpoznaniu apelacji prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego – w dniu 27 czerwca 2019r. utrzymał w mocy pierwszoinstancyjny wyrok.
Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego złożył pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego M.  S.A. w B., zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa: 1) procesowego, to jest art. 8 § 1 i 2 k.p.k. oraz 2) materialnego, to jest art. 284 § 2 k.k. i art. 286 § 1 k.k., a także art. 65 § 1 i 2 k.c. i art. 58 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 353
1
k.c. W konsekwencji autor kasacji zażądał uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w Z.  do ponownego rozpoznania.
Zastępca Prokuratora Rejonowego w B.  w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się bezzasadna – i to stopniu oczywistym.
Zasadniczej natury argumenty wskazujące na trafność zaskarżonego rozstrzygnięcia wyłożone zostały w prokuratorskiej odpowiedzi na kasację. Ich powtarzanie byłoby zbędne, a więc i w jakimś sensie nieracjonalne. Sąd Najwyższy za celowe uznał jedynie zwrócenie uwagi na kilka okoliczności, które miały kluczowe znaczenie dla podzielenia stanowiska Sądu drugiej instancji.
Po pierwsze – autor kasacji, ignorując regulację wyrażoną w art. 519 k.p.k., skierował zarzuty w istocie wprost przeciwko wyrokowi Sądu pierwszej instancji. Już sam ten fakt sprawił, iż nadzwyczajny środek zaskarżenia nie mógł przynieść oczekiwanego przez skarżącego rezultatu.
Po drugie – z żadnej wypowiedzi uwidocznionej w uzasadnieniach wyroków Sądów obu instancji nie wynikało, aby w toku procesu doszło do naruszenia zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego. Uniewinniające rozstrzygnięcie było efektem samodzielnego ukształtowania jego faktycznej i prawnej podstawy. Wydane w ramach postępowań cywilnych nakazy zapłaty, mające charakter deklaratywny, stanowiły dowody w sprawie podlegające swobodnej ocenie sędziowskiej, tak jak inne dowody z dokumentu.
Po trzecie – ugruntowany jest w judykaturze pogląd, że obraza prawa materialnego dotyczy sytuacji, w których dochodzi do wadliwego zastosowania lub niezastosowania przepisu prawa materialnego. Może on być skuteczny wówczas, gdy nastąpiła niewłaściwa subsumpcja niekwestionowanych ustaleń faktycznych pod przepis prawa materialnego. Innymi słowy, skarżący, stawiając zarzut obrazy prawa materialnego, musi wykazać, że nastąpiło błędne zastosowanie (lub niezastosowanie) prawa materialnego w orzeczeniu opartym na prawidłowych ustaleniach faktycznych. Skoro zatem ustalono w niniejszej sprawie, że prawo własności przedmiotu czynu, uznawanego przez oskarżyciela posiłkowego za sprzeniewierzenie, zostało skutecznie przeniesione na oskarżonych oraz że oskarżeni nie podejmowali działań ukierunkowanych na wprowadzenie pokrzywdzonej spółki w błąd lub na wyzyskanie takiego błędu, to nie mogło być mowy o przypisaniu R. P.  i J. Ł. ani przestępstwa z art. 284 § 2 k.k., ani też z art. 286 § 1 k.k.
Po czwarte wreszcie – kierując się tożsamymi argumentami, należało przyjąć, że w świetle poczynionych prawidłowo ustaleń faktycznych nie do obrony była teza skarżącego o dokonaniu w niniejszej sprawie wadliwej wykładni oświadczeń woli (art. 65 § 1 i 2 k.c.) oraz o zaistnieniu bezwzględnej nieważności czynności prawnych, na skutek których doszło do przeniesienia prawa własności towarów na rzecz oskarżonych (art. 58 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 353
1
k.c.).
W tym stanie rzeczy – rozpoznając kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz stwierdzając brak danych uzasadniających przypuszczenie wystąpienia uchybień z art. 439 § 1 k.p.k. – Sąd Najwyższy oddalił kasację na posiedzeniu bez udziału stron w trybie określonym w art. 535 § 3 k.p.k. Kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne obciążono oskarżyciela posiłkowego, M.  S.A. z siedzibą w B., po myśli art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę