Orzeczenie · 2020-05-13

III KK 18/20

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-05-13
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjaprzywłaszczeniesąd najwyższyprawo karnepostępowanie karnedowodyczynności prawne

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego M. S.A. od wyroku Sądu Okręgowego w Z., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B. uniewinniający R. S. P. i J. J. Ł. od zarzutu przywłaszczenia powierzonego towaru o wartości 78 320 zł. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego (art. 8 § 1 i 2 k.p.k.) oraz materialnego (art. 284 § 2 k.k., art. 286 § 1 k.k., art. 65 § 1 i 2 k.c., art. 58 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 353¹ k.c.). Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że zarzuty skierowano w istocie przeciwko wyrokowi Sądu pierwszej instancji, z naruszeniem art. 519 k.p.k. Stwierdzono brak naruszenia zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego, a nakazy zapłaty z postępowań cywilnych stanowiły dowody podlegające swobodnej ocenie. Sąd Najwyższy wskazał, że obraza prawa materialnego wymaga błędnej subsumpcji niekwestionowanych ustaleń faktycznych, a w tej sprawie ustalono skuteczne przeniesienie własności i brak działań ukierunkowanych na wprowadzenie w błąd, co wykluczało popełnienie przestępstwa. Podobnie, argumenty dotyczące wykładni oświadczeń woli i nieważności czynności prawnych okazały się nie do obrony w świetle prawidłowych ustaleń faktycznych. W konsekwencji kasację oddalono, a oskarżyciela posiłkowego obciążono kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kasacji w sprawach karnych, oceny dowodów w postaci nakazów zapłaty, a także stosowania przepisów o przywłaszczeniu i oszustwie w kontekście przeniesienia własności i czynności prawnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów podniesionych w kasacji.

Zagadnienia prawne (4)

Czy zarzuty kasacji skierowane w istocie przeciwko wyrokowi Sądu pierwszej instancji, z pominięciem wyroku Sądu odwoławczego, mogą być skuteczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty skierowane wprost przeciwko wyrokowi Sądu pierwszej instancji, z pominięciem wyroku Sądu odwoławczego, nie mogą przynieść oczekiwanego rezultatu w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Autor kasacji, ignorując regulację art. 519 k.p.k., skierował zarzuty w istocie przeciwko wyrokowi Sądu pierwszej instancji, co samo w sobie sprawiło, że środek zaskarżenia nie mógł być skuteczny.

Czy nakazy zapłaty wydane w postępowaniach cywilnych stanowią dowody podlegające swobodnej ocenie sądu karnego w kontekście zarzutu przywłaszczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nakazy zapłaty wydane w postępowaniach cywilnych, mające charakter deklaratywny, stanowią dowody w sprawie podlegające swobodnej ocenie sędziowskiej, tak jak inne dowody z dokumentu.

Uzasadnienie

Uniewinniające rozstrzygnięcie było efektem samodzielnego ukształtowania podstawy faktycznej i prawnej przez sąd karny. Nakazy zapłaty stanowiły dowody podlegające swobodnej ocenie, a nie przesądzały o winie.

Kiedy dochodzi do obrazy prawa materialnego w kontekście zarzutu przywłaszczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Obraza prawa materialnego dotyczy sytuacji, w których dochodzi do wadliwego zastosowania lub niezastosowania przepisu prawa materialnego, co następuje poprzez niewłaściwą subsumpcję niekwestionowanych ustaleń faktycznych pod przepis prawa materialnego.

Uzasadnienie

Skarżący musi wykazać błędne zastosowanie lub niezastosowanie prawa materialnego w orzeczeniu opartym na prawidłowych ustaleniach faktycznych. W tej sprawie ustalono skuteczne przeniesienie własności i brak działań ukierunkowanych na wprowadzenie w błąd, co wykluczało popełnienie przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. ani z art. 286 § 1 k.k.

Czy wadliwa wykładnia oświadczeń woli lub nieważność czynności prawnych mogą być podstawą do przypisania przestępstwa przywłaszczenia lub oszustwa, jeśli ustalenia faktyczne wskazują na skuteczne przeniesienie własności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli ustalenia faktyczne poczynione przez sądy obu instancji są prawidłowe i wskazują na skuteczne przeniesienie prawa własności, tezy o wadliwej wykładni oświadczeń woli lub zaistnieniu bezwzględnej nieważności czynności prawnych nie są do obrony.

Uzasadnienie

Kierując się argumentami o prawidłowych ustaleniach faktycznych dotyczących przeniesienia własności, Sąd Najwyższy uznał za nie do obrony tezy skarżącego o wadliwej wykładni oświadczeń woli (art. 65 k.c.) oraz o zaistnieniu bezwzględnej nieważności czynności prawnych (art. 58 k.c. w zw. z art. 353¹ k.c.).

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
oskarżeni

Strony

NazwaTypRola
R. S. P.osoba_fizycznaoskarżony
J. J. Ł.osoba_fizycznaoskarżony
M. S.A.spółkaoskarżyciel posiłkowy

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu bez udziału stron.

k.k. art. 284 § § 2

Kodeks karny

Zarzucany czyn przywłaszczenia.

Pomocnicze

k.k. art. 12

Kodeks karny

Wspólne działanie.

k.p.k. art. 8 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Zarzucane naruszenie zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego.

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Zarzucany czyn oszustwa.

k.c. art. 65 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Zarzucana wadliwa wykładnia oświadczeń woli.

k.c. art. 58 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Zarzucana nieważność czynności prawnych.

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Zarzucana wadliwość czynności prawnych.

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Zarzuty kasacji skierowane wprost przeciwko wyrokowi Sądu pierwszej instancji.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Brak danych uzasadniających przypuszczenie wystąpienia uchybień bezwzględnie podstawowych.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie kosztami postępowania.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie kosztami postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja skierowana w istocie przeciwko wyrokowi Sądu pierwszej instancji, z naruszeniem art. 519 k.p.k. • Brak naruszenia zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego. • Nakazy zapłaty z postępowań cywilnych jako dowody podlegające swobodnej ocenie. • Prawidłowe ustalenia faktyczne wykluczające popełnienie przestępstwa przywłaszczenia lub oszustwa. • Skuteczne przeniesienie prawa własności towarów na oskarżonych.

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego (art. 8 § 1 i 2 k.p.k.). • Zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego (art. 284 § 2 k.k., art. 286 § 1 k.k.). • Zarzut wadliwej wykładni oświadczeń woli (art. 65 § 1 i 2 k.c.). • Zarzut zaistnienia bezwzględnej nieważności czynności prawnych (art. 58 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 353¹ k.c.).

Godne uwagi sformułowania

kasację jako oczywiście bezzasadną • ignorując regulację wyrażoną w art. 519 k.p.k., skierował zarzuty w istocie wprost przeciwko wyrokowi Sądu pierwszej instancji • nakazy zapłaty, mające charakter deklaratywny, stanowiły dowody w sprawie podlegające swobodnej ocenie sędziowskiej • obraza prawa materialnego dotyczy sytuacji, w których dochodzi do wadliwego zastosowania lub niezastosowania przepisu prawa materialnego • nie do obrony była teza skarżącego o dokonaniu w niniejszej sprawie wadliwej wykładni oświadczeń woli

Skład orzekający

Rafał Malarski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kasacji w sprawach karnych, oceny dowodów w postaci nakazów zapłaty, a także stosowania przepisów o przywłaszczeniu i oszustwie w kontekście przeniesienia własności i czynności prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów podniesionych w kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu kasacyjnym oraz interpretacji przepisów prawa karnego i cywilnego w kontekście zarzutu przywłaszczenia. Jest interesująca dla prawników procesowych i karnistów.

Kasacja oddalona przez Sąd Najwyższy – kluczowe błędy formalne i merytoryczne skarżącego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst