III KK 179/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasacje wniesione przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych subsydiarnych i ubocznych od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Mielcu uniewinniający oskarżonego Z. T. od zarzutu niedopełnienia obowiązków jako Starosty Powiatu M. w związku z postępowaniem scaleniowym gruntów. Sąd Okręgowy umorzył postępowanie, opierając się na art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., uznając brak skargi uprawnionego oskarżyciela. Sąd Najwyższy uznał kasacje za zasadne, wskazując na rażące naruszenie przepisów postępowania przez Sąd Okręgowy. Kluczowym problemem była wykładnia przepisów przejściowych ustawy nowelizacyjnej z dnia 19 lipca 2019 r. Sąd Okręgowy błędnie przyjął, że nowe brzmienie przepisów art. 55 § 1 i art. 330 § 2 k.p.k. miało zastosowanie do sprawy, mimo że postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa zapadło przed wejściem w życie nowelizacji, a pokrzywdzeni nabyli uprawnienie do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia na podstawie przepisów dotychczasowych. Sąd Najwyższy podkreślił, że taka interpretacja jest nieracjonalna, sprzeczna z celem ustawy i zasadą niedziałania prawa wstecz, naruszając tym samym art. 2 Konstytucji RP. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych ustawy nowelizacyjnej Kodeksu postępowania karnego z 2019 r. w kontekście subsydiarnego aktu oskarżenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji intertemporalnej związanej z nowelizacją k.p.k. z 2019 r.
Zagadnienia prawne (1)
Jakie przepisy prawa procesowego (dotychczasowe czy nowe) należy stosować do oceny uprawnienia do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia, gdy postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego zapadło przed wejściem w życie nowelizacji Kodeksu postępowania karnego, a zażalenie na to postanowienie zostało wniesione przed tą datą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Do oceny uprawnienia do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia należy stosować przepisy Kodeksu postępowania karnego w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie nowelizacji z dnia 19 lipca 2019 r., jeżeli postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego zapadło przed tą datą, a pokrzywdzony uzyskał pouczenie o prawie do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wykładnia art. 11 ustawy nowelizacyjnej dokonana przez Sąd Okręgowy była błędna. Stosowanie nowych przepisów do sytuacji, gdy uprawnienie do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia powstało na gruncie przepisów dotychczasowych, jest nieracjonalne, sprzeczne z celem ustawy i zasadą niedziałania prawa wstecz.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. T. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J. Z. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy subsydiarny |
| M. P. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy subsydiarny |
| K. Ś. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy uboczny |
| H. K. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy uboczny |
| D. B. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy uboczny |
| A. D. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy uboczny |
| Z. T. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy uboczny |
| M. W. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| K. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| R. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (9)
Główne
k.k. art. 231 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 55 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 330 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
Dz. U. z 2019 r., poz. 1694 art. 11
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego i innych ustaw
Przepis ten reguluje stosowanie przepisów dotychczasowych do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji.
Dz. U. z 2019 r., poz. 1694 art. 8
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego i innych ustaw
Dz. U. z 2019 r., poz. 1694 art. 7
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego i innych ustaw
k.p.k. art. 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada państwa prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia przepisów przejściowych ustawy nowelizacyjnej Kodeksu postępowania karnego przez Sąd Okręgowy. • Niewłaściwe zastosowanie nowych przepisów do sytuacji, gdy uprawnienie do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia powstało na gruncie przepisów dotychczasowych. • Naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz (retroakcji).
Godne uwagi sformułowania
rażące naruszenie przepisów prawa procesowego • wykładnia art. 11 ustawy nowelizacyjnej dokonana przez Sąd Okręgowy jest chybiona • wynik interpretacyjny nie dający się zaakceptować • pomijającego reguły wykładni systemowej oraz celowościowej • koncepcja wykładni art. 11 ustawy nowelizacyjnej prowadzi wręcz do absurdu • naruszenie rudymentarnej reguły zakazu retroakcji
Skład orzekający
Piotr Mirek
przewodniczący
Tomasz Artymiuk
sprawozdawca
Zbigniew Puszkarski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy nowelizacyjnej Kodeksu postępowania karnego z 2019 r. w kontekście subsydiarnego aktu oskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji intertemporalnej związanej z nowelizacją k.p.k. z 2019 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowej kwestii proceduralnej związanej z nowelizacją przepisów karnych i jej wpływem na prawa pokrzywdzonych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Sąd Najwyższy: Jak nowe przepisy k.p.k. nie mogą pozbawiać praw pokrzywdzonych?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.