III KK 179/23

Sąd Najwyższy2023-05-31
SNKarneprzestępstwa przeciwko rodzinie i obowiązkom rodzicielskimŚrednianajwyższy
kasacjarecydywaprawo karneSąd Najwyższyniealimentacjaart. 209 k.k.art. 64 k.k.postępowanie karne

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy jako oczywiście bezzasadną, uznając, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego były nieprawidłowo skonstruowane i nie wykazały wadliwości zaskarżonych orzeczeń.

Obrońca wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący R.K. za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. w warunkach recydywy (art. 64 § 1 k.k.). Zarzucono obrazę prawa materialnego i niezasadne zastosowanie art. 64 § 1 k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, wskazując na błędy formalne w konstrukcji zarzutów i powielanie argumentacji apelacyjnej bez odniesienia do orzeczenia sądu odwoławczego.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego R.K. od wyroku Sądu Okręgowego w K., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ch. skazujący R.K. m.in. za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. (niealimentacja) w warunkach powrotu do przestępstwa określonego w art. 64 § 1 k.k. Obrońca zarzucał obrazę prawa materialnego, w szczególności niezasadne zastosowanie art. 64 § 1 k.k. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu bez udziału stron, oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu wskazano, że kasacja nie spełnia restrykcyjnych wymogów formalnych, a zarzut obrazy prawa materialnego został sformułowany wadliwie, poprzez wskazanie przepisu proceduralnego (art. 438 pkt 1 k.p.k.) zamiast materialnego. Nawet przy próbie dekodowania intencji obrońcy, zarzut naruszenia art. 64 § 1 k.k. był chybiony, gdyż sąd okręgowy nie stosował norm prawa materialnego, a jedynie kontrolował ich zastosowanie przez sąd pierwszej instancji. Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją, a obrońca w istocie powielał zarzuty apelacyjne bez odniesienia do precyzyjnego uzasadnienia sądu odwoławczego. W konsekwencji kasację oddalono, skazanego obciążono kosztami postępowania kasacyjnego, a obrońcy z urzędu przyznano wynagrodzenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut taki jest wadliwy formalnie i może skutkować uznaniem kasacji za niedopuszczalną lub oczywiście bezzasadną.

Uzasadnienie

Kasacja jako środek zaskarżenia musi spełniać restrykcyjne wymogi formalne. Wskazanie w zarzucie przepisu proceduralnego (art. 438 pkt 1 k.p.k.) zamiast przepisu materialnego, nawet przy próbie dekodowania intencji, prowadzi do uznania zarzutu za oczywiście chybiony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić kasację

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
R. K.osoba_fizycznaskazany
obrońcainneobrońca
adw. A.P.inneobrońca z urzędu

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 209 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa niealimentacji.

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy powrotu do przestępstwa w warunkach recydywy podstawowej (w ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności).

Pomocnicze

k.p.k. art. 438 § pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazuje obrazę prawa materialnego jako względną przyczynę odwoławczą.

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy niedopuszczalności środka zaskarżenia.

k.p.k. art. 535 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Reguluje rozpoznawanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Reguluje oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

Prawo o adwokaturze art. 29 § ust. 1

Ustawa - Prawo o adwokaturze

Podstawa do przyznania wynagrodzenia adwokatowi z urzędu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości § § 2 pkt 1, § 4 ust. 1 i 3 oraz § 17 ust. 3 pkt 1

Dotyczy ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja obrońcy jest oczywiście bezzasadna z powodu błędów formalnych w konstrukcji zarzutów. Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił zastosowanie prawa materialnego przez sąd pierwszej instancji. Obrońca w kasacji powiela zarzuty apelacyjne bez odniesienia do uzasadnienia sądu odwoławczego.

Odrzucone argumenty

Obraza art. 438 pkt 1 k.p.k. poprzez niezastosowanie i nieuchylenie wyroku sądu I instancji z powodu naruszenia prawa materialnego (art. 64 § 1 k.k.).

Godne uwagi sformułowania

kasacja, jako środek zaskarżenia o wiele bardziej w stosunku do apelacji sformalizowany skarżący mylnie stawia zarzut naruszenia art. 438 pkt 1 k.p.k. nie mógł zostać uznany za prawidłowy nie czyniłoby to z Sądu Najwyższego trzecią instancję, a nie temu przecież służyć ma nadzwyczajne postępowanie kasacyjne

Skład orzekający

Adam Roch

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi formalne kasacji, dopuszczalność zarzutów w postępowaniu kasacyjnym, zakres kontroli sądów w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki zarzutów w kasacji w sprawach karnych, nie stanowi przełomu interpretacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie SN dotyczące formalnych wymogów kasacji jest istotne dla praktyków prawa karnego, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności ze względu na proceduralny charakter.

Błędy formalne w kasacji karnej – Sąd Najwyższy przypomina o restrykcyjnych wymogach.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KK 179/23
POSTANOWIENIE
Dnia 31 maja 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Adam Roch
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
w dniu 31 maja 2023 r.
na posiedzeniu bez udziału stron w trybie art. 535 § 1 i 3 k.p.k.
sprawy
R. K.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Okręgowego w K.
z dnia 14 lipca 2022 r., sygn. IV Ka 1845/21,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ch.
z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. II K 586/20
na podst. art. 535 § 3 k.p.k.
postanowił:
1.
oddalić kasację obrońcy jako oczywiście bezzasadną;
2.
za sporządzenie i wniesienie kasacji zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu skazanego adw. A.P. Kancelaria Adwokacka w C. kwotę 885,60 zł (osiemset osiemdziesiąt pięć złotych i sześćdziesiąt groszy), w tym 23% VAT;
3.
kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć skazanego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2021 roku, sygn. akt II K 586/20, Sąd Rejonowy
‎
w C. uznał R.K. za winnego m. in. popełnienia czynu z art. 209
§ 1 k.k. przy czym przyjął, iż dopuścił się on go w ciągu pięciu lat od odbycia kary łącznej jednego roku i trzech miesięcy pozbawienia wolności, którą odbył w okresie od 22.07.2016 r. i do 18.10.2017 roku z zaliczeniem okresu od 22.10.2015 r. do 22.10.2015 r. orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w C. sygn. akt II K 13/18 z dnia 2 marca 2018 roku obejmującego między innymi wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 27 września 2016 roku, sygn. akt II K 598/16 skazującego oskarżonego m. in. za przestępstwo podobne z art. 207 § 1 k.k. i tym samym na mocy art. 209 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca zarzucając m. in. rażące i mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 64
§ 1 k.k., polegające na niezasadnym uznaniu, iż R.K. popełnił przypisany mu czyn z art. 209 § 1 k.k. w warunkach powrotu do przestępstwa określonego w tym przepisie, podczas gdy właściwa analiza stanu prawnego i materiału dowodowego musi prowadzić do wniosku, iż przypadek powrotu do przestępstwa nie nastąpił.
Wyrokiem z dnia 14 lipca 2022 roku, sygn. akt IV Ka 1845/21, Sąd Okręgowy
‎
w K. zmienił zaskarżony wyrok jedynie poprzez przyjęcie w opisie czynu, w miejsce sformułowania „od 22.10.2015 r.” sformułowania „od 20.10.2015 r.”. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Kasację od powyższego wyroku wywiódł obrońca, zarzucając obrazę art. 438 pkt 1 k.p.k. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie wyroku sądu I instancji, który dotknięty był wadą kwalifikowaną – naruszeniem prawa materialnego w postaci niezasadnego zastosowania art. 64 § 1 k.k. i uznaniu R.K. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 209 §
1 k.k. w warunkach recydywy szczególnej podstawowej, w sytuacji gdy przypisany mu czyn nie został popełniony w ciągu 5 lat po odbyciu przez niego kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności, co było wymogiem niezbędnym przyjęcia powrotu do przestępstwa uregulowanego we wskazanej normie prawnej.
Podnosząc powyższy zarzut obrońca wniósł o uchylenie wyroków obu sądów
‎
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C.
W odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Tytułem wstępu zaznaczyć trzeba, że kasacja, jako środek zaskarżenia o wiele bardziej w stosunku do apelacji sformalizowany, przysługujący od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego, musi spełniać restrykcyjne wymogi w zakresie konstrukcji zarzutów, zaś nierespektowanie tych wymagań skutkuje bądź niedopuszczalnością tego środka (art. 530 § 2 k.p.k.) bądź w fazie merytorycznej jego oceny uznaniem jego oczywistej bezzasadności (art. 535 § 3 k.p.k.) (por. postanowienie SN z dnia 23 lutego 2022 r., IV KK 437/21, LEX nr 3403008).
Wywiedziony przez obrońcę nadzwyczajny środek zaskarżenia z pewnością wymogom postępowania kasacyjnego nie sprostał. Już bowiem pobieżna jego lektura nakazuje stwierdzić, że skarżący mylnie stawia zarzut naruszenia art. 438 pkt 1 k.p.k., który to przepis zawiera wskazanie jednej z katalogu względnych przyczyn odwoławczych. Nawet przyjmując, że intencją obrońcy było zarzucenie obrazy prawa materialnego, która to podstawa zawarta została w zarzuconym przez obrońcę przepisie i dekodując z uzasadnienia, że naruszony miał zostać art. 64 § 1 k.k., to i ten zarzut nie mógł zostać uznany za prawidłowy. W oczywisty bowiem sposób sąd okręgowy dokonywał jedynie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku i podniesionego w tym zakresie zarzutu, lecz norm prawa materialnego nie stosował, a zatem nie mógł ich naruszyć. Także i takie odczytanie zarzutu obrońcy nakazywało więc uznać go za oczywiście chybiony.
Zresztą nawet analizując sformułowany zarzut poza jego rzeczywistym zakresem, tj. uznając, że obrońca wadliwości orzeczenia sądu odwoławczego dopatruje się w nieprawidłowej kontroli podniesionego w apelacji zarzutu obrazy prawa materialnego, to i wówczas zarzut ten należało uznać za oczywiście bezzasadny. Lektura kasacji wskazuje, iż skarżący w istocie powiela w tym zakresie zarzut apelacyjny, nawet nie próbując argumentacji swej skierować względem orzeczenia sądu okręgowego. Tymczasem ten nader drobiazgowo i precyzyjnie wyłożył w pisemnym uzasadnieniu zasadność działania sądu I instancji w zakresie uznania, iż czynu z art. 209 § 1 k.k. skazany dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa opisanych w art. 64 § 1 k.k. (vide strony 23-28 uzasadnienia sądu odwoławczego). Odnoszenie się w postępowaniu kasacyjnym do zarzutu obrońcy wymagałoby powielenia trafnej argumentacji przyjętej przez sąd odwoławczy, ale w istocie czyniłoby to z Sądu Najwyższego trzecią instancję, a nie temu przecież służyć ma nadzwyczajne postępowanie kasacyjne.
Stąd też, niepodzielając kasacyjnego zarzutu – z uwagi na jego oczywiście bezzasadny charakter – postanowiono jak w sentencji.
W związku z oddaleniem kasacji jako oczywiście bezzasadnej Sąd Najwyższy obciążył skazanego R.K. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. Jednocześnie – na podstawie
art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r., Prawo o adwokaturze (tj.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1513) i § 2 pkt 1, § 4 ust. 1 i 3 oraz § 17 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j.: Dz. U. z 2019r., poz. 18) –
przyznano obrońcy z urzędu wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie kasacji. Kwota wynagrodzenia uwzględnia wnioski wynikające z aktualnego orzecznictwa podjętego na tym tle przez Trybunał Konstytucyjny.
[as]
(M.R)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI