III KK 179/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy jako oczywiście bezzasadną, uznając, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego były nieprawidłowo skonstruowane i nie wykazały wadliwości zaskarżonych orzeczeń.
Obrońca wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący R.K. za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. w warunkach recydywy (art. 64 § 1 k.k.). Zarzucono obrazę prawa materialnego i niezasadne zastosowanie art. 64 § 1 k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, wskazując na błędy formalne w konstrukcji zarzutów i powielanie argumentacji apelacyjnej bez odniesienia do orzeczenia sądu odwoławczego.
Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego R.K. od wyroku Sądu Okręgowego w K., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ch. skazujący R.K. m.in. za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. (niealimentacja) w warunkach powrotu do przestępstwa określonego w art. 64 § 1 k.k. Obrońca zarzucał obrazę prawa materialnego, w szczególności niezasadne zastosowanie art. 64 § 1 k.k. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu bez udziału stron, oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu wskazano, że kasacja nie spełnia restrykcyjnych wymogów formalnych, a zarzut obrazy prawa materialnego został sformułowany wadliwie, poprzez wskazanie przepisu proceduralnego (art. 438 pkt 1 k.p.k.) zamiast materialnego. Nawet przy próbie dekodowania intencji obrońcy, zarzut naruszenia art. 64 § 1 k.k. był chybiony, gdyż sąd okręgowy nie stosował norm prawa materialnego, a jedynie kontrolował ich zastosowanie przez sąd pierwszej instancji. Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją, a obrońca w istocie powielał zarzuty apelacyjne bez odniesienia do precyzyjnego uzasadnienia sądu odwoławczego. W konsekwencji kasację oddalono, skazanego obciążono kosztami postępowania kasacyjnego, a obrońcy z urzędu przyznano wynagrodzenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut taki jest wadliwy formalnie i może skutkować uznaniem kasacji za niedopuszczalną lub oczywiście bezzasadną.
Uzasadnienie
Kasacja jako środek zaskarżenia musi spełniać restrykcyjne wymogi formalne. Wskazanie w zarzucie przepisu proceduralnego (art. 438 pkt 1 k.p.k.) zamiast przepisu materialnego, nawet przy próbie dekodowania intencji, prowadzi do uznania zarzutu za oczywiście chybiony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić kasację
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca | inne | obrońca |
| adw. A.P. | inne | obrońca z urzędu |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 209 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa niealimentacji.
k.k. art. 64 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy powrotu do przestępstwa w warunkach recydywy podstawowej (w ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności).
Pomocnicze
k.p.k. art. 438 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Wskazuje obrazę prawa materialnego jako względną przyczynę odwoławczą.
k.p.k. art. 530 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy niedopuszczalności środka zaskarżenia.
k.p.k. art. 535 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguluje rozpoznawanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Reguluje oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
Prawo o adwokaturze art. 29 § ust. 1
Ustawa - Prawo o adwokaturze
Podstawa do przyznania wynagrodzenia adwokatowi z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości § § 2 pkt 1, § 4 ust. 1 i 3 oraz § 17 ust. 3 pkt 1
Dotyczy ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja obrońcy jest oczywiście bezzasadna z powodu błędów formalnych w konstrukcji zarzutów. Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił zastosowanie prawa materialnego przez sąd pierwszej instancji. Obrońca w kasacji powiela zarzuty apelacyjne bez odniesienia do uzasadnienia sądu odwoławczego.
Odrzucone argumenty
Obraza art. 438 pkt 1 k.p.k. poprzez niezastosowanie i nieuchylenie wyroku sądu I instancji z powodu naruszenia prawa materialnego (art. 64 § 1 k.k.).
Godne uwagi sformułowania
kasacja, jako środek zaskarżenia o wiele bardziej w stosunku do apelacji sformalizowany skarżący mylnie stawia zarzut naruszenia art. 438 pkt 1 k.p.k. nie mógł zostać uznany za prawidłowy nie czyniłoby to z Sądu Najwyższego trzecią instancję, a nie temu przecież służyć ma nadzwyczajne postępowanie kasacyjne
Skład orzekający
Adam Roch
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi formalne kasacji, dopuszczalność zarzutów w postępowaniu kasacyjnym, zakres kontroli sądów w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki zarzutów w kasacji w sprawach karnych, nie stanowi przełomu interpretacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie SN dotyczące formalnych wymogów kasacji jest istotne dla praktyków prawa karnego, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności ze względu na proceduralny charakter.
“Błędy formalne w kasacji karnej – Sąd Najwyższy przypomina o restrykcyjnych wymogach.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III KK 179/23 POSTANOWIENIE Dnia 31 maja 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 31 maja 2023 r. na posiedzeniu bez udziału stron w trybie art. 535 § 1 i 3 k.p.k. sprawy R. K. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 14 lipca 2022 r., sygn. IV Ka 1845/21, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ch. z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. II K 586/20 na podst. art. 535 § 3 k.p.k. postanowił: 1. oddalić kasację obrońcy jako oczywiście bezzasadną; 2. za sporządzenie i wniesienie kasacji zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu skazanego adw. A.P. Kancelaria Adwokacka w C. kwotę 885,60 zł (osiemset osiemdziesiąt pięć złotych i sześćdziesiąt groszy), w tym 23% VAT; 3. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć skazanego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2021 roku, sygn. akt II K 586/20, Sąd Rejonowy w C. uznał R.K. za winnego m. in. popełnienia czynu z art. 209 § 1 k.k. przy czym przyjął, iż dopuścił się on go w ciągu pięciu lat od odbycia kary łącznej jednego roku i trzech miesięcy pozbawienia wolności, którą odbył w okresie od 22.07.2016 r. i do 18.10.2017 roku z zaliczeniem okresu od 22.10.2015 r. do 22.10.2015 r. orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w C. sygn. akt II K 13/18 z dnia 2 marca 2018 roku obejmującego między innymi wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 27 września 2016 roku, sygn. akt II K 598/16 skazującego oskarżonego m. in. za przestępstwo podobne z art. 207 § 1 k.k. i tym samym na mocy art. 209 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca zarzucając m. in. rażące i mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 64 § 1 k.k., polegające na niezasadnym uznaniu, iż R.K. popełnił przypisany mu czyn z art. 209 § 1 k.k. w warunkach powrotu do przestępstwa określonego w tym przepisie, podczas gdy właściwa analiza stanu prawnego i materiału dowodowego musi prowadzić do wniosku, iż przypadek powrotu do przestępstwa nie nastąpił. Wyrokiem z dnia 14 lipca 2022 roku, sygn. akt IV Ka 1845/21, Sąd Okręgowy w K. zmienił zaskarżony wyrok jedynie poprzez przyjęcie w opisie czynu, w miejsce sformułowania „od 22.10.2015 r.” sformułowania „od 20.10.2015 r.”. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Kasację od powyższego wyroku wywiódł obrońca, zarzucając obrazę art. 438 pkt 1 k.p.k. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie wyroku sądu I instancji, który dotknięty był wadą kwalifikowaną – naruszeniem prawa materialnego w postaci niezasadnego zastosowania art. 64 § 1 k.k. i uznaniu R.K. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 209 § 1 k.k. w warunkach recydywy szczególnej podstawowej, w sytuacji gdy przypisany mu czyn nie został popełniony w ciągu 5 lat po odbyciu przez niego kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności, co było wymogiem niezbędnym przyjęcia powrotu do przestępstwa uregulowanego we wskazanej normie prawnej. Podnosząc powyższy zarzut obrońca wniósł o uchylenie wyroków obu sądów i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C. W odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Tytułem wstępu zaznaczyć trzeba, że kasacja, jako środek zaskarżenia o wiele bardziej w stosunku do apelacji sformalizowany, przysługujący od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego, musi spełniać restrykcyjne wymogi w zakresie konstrukcji zarzutów, zaś nierespektowanie tych wymagań skutkuje bądź niedopuszczalnością tego środka (art. 530 § 2 k.p.k.) bądź w fazie merytorycznej jego oceny uznaniem jego oczywistej bezzasadności (art. 535 § 3 k.p.k.) (por. postanowienie SN z dnia 23 lutego 2022 r., IV KK 437/21, LEX nr 3403008). Wywiedziony przez obrońcę nadzwyczajny środek zaskarżenia z pewnością wymogom postępowania kasacyjnego nie sprostał. Już bowiem pobieżna jego lektura nakazuje stwierdzić, że skarżący mylnie stawia zarzut naruszenia art. 438 pkt 1 k.p.k., który to przepis zawiera wskazanie jednej z katalogu względnych przyczyn odwoławczych. Nawet przyjmując, że intencją obrońcy było zarzucenie obrazy prawa materialnego, która to podstawa zawarta została w zarzuconym przez obrońcę przepisie i dekodując z uzasadnienia, że naruszony miał zostać art. 64 § 1 k.k., to i ten zarzut nie mógł zostać uznany za prawidłowy. W oczywisty bowiem sposób sąd okręgowy dokonywał jedynie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku i podniesionego w tym zakresie zarzutu, lecz norm prawa materialnego nie stosował, a zatem nie mógł ich naruszyć. Także i takie odczytanie zarzutu obrońcy nakazywało więc uznać go za oczywiście chybiony. Zresztą nawet analizując sformułowany zarzut poza jego rzeczywistym zakresem, tj. uznając, że obrońca wadliwości orzeczenia sądu odwoławczego dopatruje się w nieprawidłowej kontroli podniesionego w apelacji zarzutu obrazy prawa materialnego, to i wówczas zarzut ten należało uznać za oczywiście bezzasadny. Lektura kasacji wskazuje, iż skarżący w istocie powiela w tym zakresie zarzut apelacyjny, nawet nie próbując argumentacji swej skierować względem orzeczenia sądu okręgowego. Tymczasem ten nader drobiazgowo i precyzyjnie wyłożył w pisemnym uzasadnieniu zasadność działania sądu I instancji w zakresie uznania, iż czynu z art. 209 § 1 k.k. skazany dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa opisanych w art. 64 § 1 k.k. (vide strony 23-28 uzasadnienia sądu odwoławczego). Odnoszenie się w postępowaniu kasacyjnym do zarzutu obrońcy wymagałoby powielenia trafnej argumentacji przyjętej przez sąd odwoławczy, ale w istocie czyniłoby to z Sądu Najwyższego trzecią instancję, a nie temu przecież służyć ma nadzwyczajne postępowanie kasacyjne. Stąd też, niepodzielając kasacyjnego zarzutu – z uwagi na jego oczywiście bezzasadny charakter – postanowiono jak w sentencji. W związku z oddaleniem kasacji jako oczywiście bezzasadnej Sąd Najwyższy obciążył skazanego R.K. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. Jednocześnie – na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r., Prawo o adwokaturze (tj.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1513) i § 2 pkt 1, § 4 ust. 1 i 3 oraz § 17 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j.: Dz. U. z 2019r., poz. 18) – przyznano obrońcy z urzędu wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie kasacji. Kwota wynagrodzenia uwzględnia wnioski wynikające z aktualnego orzecznictwa podjętego na tym tle przez Trybunał Konstytucyjny. [as] (M.R)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI