III KK 172/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał na posiedzeniu kasacje wniesione przez obrońców skazanego P.K. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 1 czerwca 2021 r., który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 31 lipca 2019 r. Sąd Rejonowy uznał P.K. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i wymierzył mu karę 3 lat pozbawienia wolności, orzekając jednocześnie środki karne w postaci dożywotniego zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowywaniem małoletnich, zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej oraz obowiązku zadośćuczynienia, a także środek zabezpieczający w postaci terapii dla przestępców seksualnych. Sąd Okręgowy zmodyfikował wyrok, m.in. wydłużając zakaz zbliżania się i kontaktowania z pokrzywdzoną, orzekając zakaz zbliżania się do małoletnich oraz nakazując pobyt w zakładzie psychiatrycznym. Kasacje obrońców zarzucały m.in. rażącą obrazę prawa materialnego (art. 200 § 1 k.k., art. 115 § 2 k.k.) poprzez błędną kwalifikację prawną czynu i nieuwzględnienie przy ocenie społecznej szkodliwości czynu rozmiaru szkody, a także naruszenie przepisów procesowych (art. 195 k.p.k., art. 433 § 2 k.p.k.). Sąd Najwyższy oddalił obie kasacje jako oczywiście bezzasadne, wskazując, że nie służą one do kwestionowania ustaleń faktycznych i że sąd odwoławczy prawidłowo odniósł się do zarzutów apelacyjnych. Sąd Najwyższy uznał również za chybiony zarzut dotyczący dopuszczenia dowodu z opinii biegłego spoza listy, podkreślając, że decydująca jest wartość merytoryczna opinii, a nie wpis biegłego na listę, oraz że biegły złożył przyrzeczenie. Sąd Najwyższy obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasad postępowania kasacyjnego, w szczególności niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów. Wskazanie na kryteria oceny dopuszczalności dowodu z opinii biegłego spoza listy oraz na zasady oceny społecznej szkodliwości czynu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale jego walor proceduralny jest uniwersalny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zachowanie skazanego wypełnia znamiona przestępstwa z art. 200 § 1 k.k. (inna czynność seksualna)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zachowanie skazanego wypełnia znamiona przestępstwa z art. 200 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty dotyczące błędnej kwalifikacji prawnej czynu jako przestępstwa z art. 200 § 1 k.k. odnoszą się do ustaleń faktycznych, które nie podlegają kontroli kasacyjnej. Sąd Okręgowy prawidłowo odniósł się do zarzutów apelacyjnych i wystarczająco uzasadnił, dlaczego zachowanie skazanego należy przypisać kontekst seksualny i zakwalifikować jako przestępstwo z art. 200 § 1 k.k., uwzględniając wnioski z opinii biegłych.
Czy dopuszczenie dowodu z opinii biegłego spoza listy prezesa sądu okręgowego, bez uprzedniej weryfikacji i odebrania przyrzeczenia, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego mające wpływ na treść wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie stanowi to rażącego naruszenia prawa procesowego mającego istotny wpływ na treść wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 195 k.p.k. dopuszcza powołanie biegłego spoza listy, jeśli posiada on odpowiednią wiedzę. Decydująca jest wartość merytoryczna opinii, a nie wpis na listę. Ponadto, biegły złożył przyrzeczenie, a obrońcy nie zgłosili zastrzeżeń w tym zakresie w toku postępowania. Nawet gdyby uznać to za uchybienie formalne, nie było ono rażące i nie miało istotnego wpływu na rozstrzygnięcie.
Czy ocena stopnia społecznej szkodliwości czynu dokonana przez sądy obu instancji była rażąco błędna w świetle art. 115 § 2 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena ta nie była rażąco błędna.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na utrwaloną linię orzeczniczą stwierdził, że ocena stopnia szkodliwości społecznej czynu może być uznana za rażąco naruszającą prawo jedynie wyjątkowo, w przypadku dysproporcji ocen o niezwykłej skali lub przeprowadzenia oceny w oderwaniu od realiów sprawy. W niniejszej sprawie uwzględniono rozmiar szkody, odniesiono ocenę do kwalifikacji prawnej, a wnioski z opinii biegłych potwierdzały wysoki stopień szkodliwości społecznej czynu i grożącą szkodę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| W. R. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
Przepisy (20)
Główne
k.k. art. 200 § § 1
Kodeks karny
Sąd Najwyższy potwierdził, że zachowanie skazanego wypełniało znamiona 'innej czynności seksualnej' w rozumieniu tego przepisu, uwzględniając kontekst seksualny działań i wnioski z opinii biegłych.
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
Pomocnicze
k.k. art. 64 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 41 § § 1a i § 1b
Kodeks karny
Dotyczy orzeczenia zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowywaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi.
k.k. art. 41a § § 2 i § 4
Kodeks karny
Dotyczy orzeczenia zakazu zbliżania się i kontaktowania z pokrzywdzoną oraz z osobami małoletnimi.
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy obowiązku zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonej.
k.k. art. 93c § pkt 3
Kodeks karny
Dotyczy orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci terapii dla przestępców seksualnych.
k.k. art. 93g § § 3
Kodeks karny
Dotyczy orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym.
k.k. art. 93a § § 1 pkt. 4
Kodeks karny
Dotyczy orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym.
k.k. art. 217 § § 1
Kodeks karny
Alternatywna kwalifikacja prawna proponowana przez obronę.
k.k. art. 115 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy dyrektyw oceny szkodliwości społecznej czynu.
k.p.k. art. 195
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy powoływania biegłych.
k.p.k. art. 196
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 197 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego rozważenia zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego rozważenia zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 201
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kryteriów oceny opinii biegłego.
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do uwzględnienia kasacji w przypadku rażącego naruszenia prawa.
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacje obrońców są oczywiście bezzasadne, ponieważ zmierzają do ponownej kontroli ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. • Sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacyjne dotyczące kwalifikacji prawnej czynu i nie naruszył przepisów postępowania. • Dopuszczenie dowodu z opinii biegłego spoza listy nie stanowi rażącego naruszenia prawa procesowego, a opinia była wartościowa merytorycznie. • Ocena społecznej szkodliwości czynu dokonana przez sądy nie była rażąco błędna i uwzględniała wszystkie istotne okoliczności.
Odrzucone argumenty
Błędna kwalifikacja prawna czynu z art. 200 § 1 k.k. • Niewłaściwa ocena społecznej szkodliwości czynu z art. 115 § 2 k.k. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 195 k.p.k., art. 433 § 2 k.p.k.).
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, służącym od kończącego postępowanie, prawomocnego wyroku sądu odwoławczego • podnoszone w kasacji zarzuty odnosić się powinny, co do zasady, do rażącej obrazy prawa, do której miało dojść w toku postępowania odwoławczego • nie jest dopuszczalne w ramach tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia kwestionowanie ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd pierwszej instancji • decydujące dla znaczenia czynności dowodowej uzyskania opinii specjalistycznej w sprawie jest to, jaką wartość merytoryczną ma wydana opinia w kontekście kryteriów wynikających z art. 201 k.p.k., a nie sama osoba biegłego • dokonana przez sąd ocena stopnia szkodliwości społecznej czynu, o ile uwzględnia okoliczności z art. 115 § 2 k.k., mogłaby tylko wyjątkowo być uznana za rażąco naruszającą prawo.
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad postępowania kasacyjnego, w szczególności niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów. Wskazanie na kryteria oceny dopuszczalności dowodu z opinii biegłego spoza listy oraz na zasady oceny społecznej szkodliwości czynu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale jego walor proceduralny jest uniwersalny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy poważnego przestępstwa seksualnego wobec dziecka i pokazuje, jak działają nadzwyczajne środki zaskarżenia w polskim prawie karnym, a także jak Sąd Najwyższy interpretuje przepisy dotyczące dowodów i oceny czynu.
“Sąd Najwyższy: Kasacja to nie druga instancja. Jak obrona próbuje podważyć wyrok w sprawie o pedofilię.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.