III KK 170/14

Sąd Najwyższy2014-08-08
SNKarneinneŚrednianajwyższy
rachunkowośćspołeczna szkodliwośćznikoma szkodliwośćkasacjaSąd Najwyższyprawo karnekodeks karnyustawa o rachunkowości

Sąd Najwyższy oddalił kasację Urzędu Skarbowego, uznając ją za oczywiście bezzasadną, w sprawie umorzenia postępowania z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Urzędu Skarbowego od wyroku utrzymującego w mocy postanowienie o umorzeniu postępowania wobec M.W. z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu. Urząd Skarbowy zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że sądy błędnie oceniły społeczną szkodliwość czynu. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, podkreślając, że sądy prawidłowo oceniły brak szkody dla Skarbu Państwa i brak zamiaru osiągnięcia korzyści materialnej, co wpłynęło na stwierdzenie znikomej społecznej szkodliwości czynu.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez Urząd Skarbowy w N. na niekorzyść M. W. od wyroku Sądu Okręgowego w B., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S. umarzający postępowanie karne wobec oskarżonego. Powodem umorzenia była stwierdzona przez sąd pierwszej instancji znikoma społeczna szkodliwość popełnionego czynu, określonego w art. 79 pkt 4 ustawy o rachunkowości, w związku z art. 12 Kodeksu karnego. Urząd Skarbowy zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, w tym art. 1 § 2 kk, art. 115 § 2 kk i art. 17 § 1 pkt 3 kpk, argumentując, że sądy błędnie oceniły społeczną szkodliwość czynu, nie uwzględniając wszystkich istotnych czynników, takich jak spowodowanie ujemnych skutków dla Państwa czy zamiar działania w celu osiągnięcia korzyści materialnych. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, wskazując, że zarzuty skarżącego stanowią powtórzenie argumentów apelacji, na które Sąd Okręgowy wyczerpująco odpowiedział. Sąd Najwyższy potwierdził, że sądy prawidłowo oceniły społeczną szkodliwość czynu, uwzględniając brak szkody dla Skarbu Państwa i brak zamiaru osiągnięcia korzyści materialnej, co nie stanowiło dodania nowych znamion do czynu zabronionego, lecz analizę elementów określonych w art. 115 § 2 kk. Koszty postępowania kasacyjnego ponosi Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ocena społecznej szkodliwości czynu decyduje poziom natężenia każdego elementu określonego w art. 115 § 2 kk, bez względu na to, czy składa się on na stronę podmiotową lub przedmiotową typu czynu zabronionego. Należy uwzględnić brak szkody dla Skarbu Państwa i brak zamiaru po stronie sprawcy działania w celu osiągnięcia korzyści materialnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przy ocenie społecznej szkodliwości czynu zabronionego należy brać pod uwagę wszystkie elementy określone w art. 115 § 2 kk, w tym te, które nie są bezpośrednio znamionami ustawowymi czynu. W analizowanej sprawie brak szkody dla Skarbu Państwa i brak zamiaru osiągnięcia korzyści materialnej były istotne dla stwierdzenia znikomej społecznej szkodliwości czynu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

M. W.

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznaoskarżony
Urząd Skarbowy w N.organ_państwowyoskarżyciel publiczny

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 1 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy oceny społecznej szkodliwości czynu.

k.k. art. 12

Kodeks karny

Dotyczy czynu ciągłego.

k.k. art. 115 § § 2

Kodeks karny

Określa przesłanki oceny społecznej szkodliwości czynu.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy umorzenia postępowania z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu.

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rozpoznawania kasacji na posiedzeniu i oddalania jej jako oczywiście bezzasadnej.

u.o.r. art. 79 § pkt 4

Ustawa o rachunkowości

Przepis dotyczący odpowiedzialności za naruszenie przepisów o rachunkowości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Wymóg odniesienia się przez sąd odwoławczy do zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Wymogi uzasadnienia orzeczenia sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowa ocena społecznej szkodliwości czynu przez sądy niższych instancji, uwzględniająca brak szkody dla Skarbu Państwa i brak zamiaru osiągnięcia korzyści materialnej. Umorzenie postępowania z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu jest zgodne z prawem.

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego przez sądy niższych instancji. Twierdzenie, że sądy błędnie oceniły społeczną szkodliwość czynu, nie uwzględniając wszystkich istotnych czynników. Zarzut, że sądy ustaliły popełnienie czynu nieumyślnie, podczas gdy nie było to podstawą umorzenia.

Godne uwagi sformułowania

społeczna szkodliwość popełnionego czynu zabronionego jest znikoma kasacja Urzędu Skarbowego jest oczywiście bezzasadna o społecznej szkodliwości czynu decyduje poziom natężenia każdego elementu określonego w art. 115 § 2 kk, bez względu na to, czy składa się on na stronę podmiotową lub przedmiotową typu czynu zabronionego

Skład orzekający

Lech Paprzycki

Prezes SN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia znikomej społecznej szkodliwości czynu w kontekście przepisów o rachunkowości i ogólnych zasad prawa karnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku szkody materialnej i zamiaru korzyści, w kontekście ustawy o rachunkowości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne zagadnienie oceny społecznej szkodliwości czynu w prawie karnym, co jest ważne dla praktyków. Choć dotyczy konkretnego przepisu, zasady są uniwersalne.

Czy brak szkody dla budżetu państwa i zamiaru zysku zawsze oznacza znikomą szkodliwość czynu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 170/14
POSTANOWIENIE
Dnia 8 sierpnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Lech Paprzycki
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 8 sierpnia 2014 r.,
‎
sprawy M. W.
‎
oskarżonego z art. 79 pkt 4 ust. z 29.09.1994 r. o rachunkowości,
‎
z powodu kasacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w B.
‎
z dnia 16 grudnia 2013 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S.
‎
z dnia 14 sierpnia 2013 r.
p o s t a n o w i ł
1) oddalić kasację Urzędu Skarbowego w N. jako oczywiście bezzasadną;
2) koszty sądowe postępowania kasacyjnego ponosi Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w B., wyrokiem z dnia 16 grudnia 2013 r. utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 14 sierpnia 2013 r., którym Sąd ten na podstawie art. 1 § 2 kk w zw. z art. 17 § 1 pkt 3 kpk umorzył postępowanie w sprawie M. W., oskarżonego o popełnienie przestępstwa określonego w art. 79 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości w związku z art. 12 kk, wobec ustalenia, że społeczna szkodliwość popełnionego czynu zabronionego jest znikoma.
Od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w B., kasację na niekorzyść M.   W. wniósł Urząd Skarbowy w N. i, zarzucając „rażące naruszenie prawa materialnego – art. 1 §  2 kk w zw. z art. 115 § 2 kk oraz w zw. z art. 17 § 1 pkt 3 kpk, mające istotny wpływ na treść orzeczenia poprzez umorzenie postępowania w sprawie i stwierdzenie, że czyn M.W. cechuje znikoma społeczna szkodliwość, pomimo niekwestionowanego uznania sprawstwa oskarżonego, co w konsekwencji stanowi o wprowadzeniu, do znamion czynu zarzucanego oskarżonemu takich znamion, które nie wynikają z art. 79 pkt 4 ustawy o rachunkowości i dokonanie oceny ich natężenia, a przez to konieczność analizy takich czynników jak: - spowodowanie ujemnych skutków, w szczególności wynikających z zobowiązań wobec Państwa z tytułu rozliczeń należności, - wywiązywanie się ze wszystkich zobowiązań materialnych i formalnych w tym zakresie wobec Urzędu Skarbowego, - zamiar działania w celu osiągnięcia korzyści materialnych, w domyśle innych niż należne Urzędowi Skarbowemu i na tej podstawie stwierdzenie braku celowego działania i działanie wyłącznie z zaniedbania”, wniósł o uchylenie wyroków Sądów obu instancji i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Urzędu Skarbowego jest oczywiście bezzasadna, w rozumieniu art. 535 § 3 kpk, i jako taka została oddalona, natomiast koszty sądowe postępowania kasacyjnego, wobec oddalenia kasacji Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 636 § 1 kpk w zw. z art. 518 kpk, ponosi Skarb Państwa.
Odnosząc się do zrzutu kasacji przede wszystkim zauważyć należy, że, w istocie, stanowi on powtórzenie zarzutu apelacji, do którego Sąd Okręgowy w pełnym zakresie, jak tego wymaga art. 433 § 2 kpk, i przekonująco odniósł się w uzasadnieniu swego orzeczenia, spełniającego wymogi określone w art. 457 § 3 kpk. (s. 4 do 6 uzasadnienia SO). Sąd ten odniósł się zarówno do ustaleń faktycznych, jak i oceny prawnej będącej udziałem Sądu Rejonowego (s. 5 uzasadnienia SO). Sąd Okręgowy trafnie przyjął, że o społecznej szkodliwości czynu decyduje poziom natężenia każdego elementu określonego w art. 115 § 2 kk, bez względu na to, czy składa się on na stronę podmiotową lub przedmiotową typu czynu zabronionego. Dlatego należało w wypadku czynu zarzuconego oskarżonemu w tej sprawie, przy ocenie społecznej jego szkodliwości, uwzględnić, że sprawca swoim czynem nie spowodował szkody dla Skarbu Państwa, choć to nie należy do znamion ustawowych tego czynu zabronionego. Tak samo jest jeżeli chodzi o brak zamiaru po stronie sprawcy działania w celu osiągnięcia korzyści materialnej. Analiza całości uzasadnień orzeczeń Sądów obu instancji prowadzi do wniosku, że Sądy te, ustalając stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego, nie uwzględniły takiego elementu i jego nasilenia, który nie został wymieniony w art. 115 § 2 kk. Bezzasadne jest też twierdzenie skarżącego, że orzekające w tej sprawie Sądy ustaliły, że oskarżony dopuścił się zarzuconego mu czynu nieumyślnie.
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI