II KK 164/17

Sąd Najwyższy2017-09-12
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjaniedopuszczalnośćkodeks postępowania karnegoSąd Najwyższyskazanieprokurator

Sąd Najwyższy pozostawił kasację prokuratora bez rozpoznania z powodu jej niedopuszczalności formalnej.

Prokurator wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego utrzymującego w mocy wyrok skazujący. Sąd Najwyższy uznał kasację za niedopuszczalną, ponieważ zgodnie z art. 523 § 3 k.p.k. kasację na niekorzyść skazanego można wnieść co do zasady jedynie w razie uniewinnienia lub umorzenia postępowania, co nie miało miejsca w tej sprawie. Sąd Najwyższy podkreślił, że nawet istotne różnice w kwalifikacji prawnej czynu nie oznaczają uniewinnienia.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Okręgowego w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…), który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w W. skazujący J.W.B. na karę 12 lat pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 2 k.k. Kasacja została wniesiona na niekorzyść skazanego z zarzutem rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego. Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja jest niedopuszczalna z mocy prawa i podlega pozostawieniu bez rozpoznania. Zgodnie z art. 523 § 3 k.p.k., kasację na niekorzyść można wnieść co do zasady tylko w przypadku uniewinnienia lub umorzenia postępowania, co nie miało miejsca, gdyż zaskarżono wyrok skazujący. Sąd odrzucił również argumenty o możliwości zastosowania art. 523 § 4 k.p.k. czy art. 439 k.p.k. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nawet jeśli sąd pierwszej instancji nie użył formuły „uniewinnienia”, ale w istocie uwolnił oskarżonego od odpowiedzialności za jeden z zarzucanych czynów, nie można tego traktować jako uniewinnienia w rozumieniu art. 523 § 3 k.p.k. Sąd podkreślił, że przedmiotem postępowania jest odpowiedzialność za przestępstwo jako zdarzenie historyczne, a nie jego opis w akcie oskarżenia. Wobec tego, kasacja została pozostawiona bez rozpoznania, a koszty postępowania kasacyjnego obciążono Skarb Państwa, zasądzając jednocześnie wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja taka jest niedopuszczalna z mocy prawa.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 523 § 3 k.p.k., kasację na niekorzyść można wnieść co do zasady jedynie w razie uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania. Warunek ten nie jest spełniony, gdy kasacja dotyczy wyroku skazującego, a nie zachodzą szczególne okoliczności przewidziane w ustawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić kasację bez rozpoznania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w sensie procesowym, gdyż kasacja nie została uwzględniona)

Strony

NazwaTypRola
J.W.B.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Okręgowy w W.organ_państwowywnioskodawca
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyprokurator
M.W.osoba_fizycznaobrońca z urzędu

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 3

Kodeks postępowania karnego

Kasację na niekorzyść można wnieść co do zasady jedynie w razie uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania.

Pomocnicze

k.k. art. 18 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 280 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 523 § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 521

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja wniesiona na niekorzyść skazanego od wyroku skazującego jest niedopuszczalna z mocy art. 523 § 3 k.p.k. Nie zachodzą przesłanki z art. 523 § 4 k.p.k. ani art. 439 k.p.k. uzasadniające dopuszczalność kasacji na niekorzyść. Zmiana kwalifikacji prawnej czynu przez sąd niższej instancji nie stanowi uniewinnienia w rozumieniu art. 523 § 3 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

kasacja wniesiona przez oskarżyciela publicznego jest niedopuszczalna z mocy prawa i jako taka podlega pozostawieniu bez rozpoznania przedmiotem orzekania sądu w postepowaniu karnym jest odpowiedzialność za przestępstwo rozumiane jako historyczne zdarzenie, a nie jego ocena wyrażona w redakcji aktu oskarżenia

Skład orzekający

Piotr Mirek

przewodniczący-sprawozdawca

Kazimierz Klugiewicz

członek

Wojciech Sych

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność wnoszenia kasacji na niekorzyść skazanego oraz interpretacja pojęcia 'uniewinnienia' w kontekście art. 523 § 3 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych i specyficznych sytuacji procesowych związanych z wnoszeniem kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dopuszczalności kasacji w sprawach karnych, co jest istotne dla praktyków prawa, choć samo rozstrzygnięcie jest formalne.

Kiedy prokurator nie może złożyć kasacji na niekorzyść? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 164/17
POSTANOWIENIE
Dnia 12 września 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Mirek (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz
‎
SSO del. do SN Wojciech Sych
Protokolant Anna Janczak
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jerzego Engelkinga
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 5 września 2017 r.,
sprawy
J.W.B.
skazanego z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 2 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. akt II AKa (…),
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w W.
z dnia 1 kwietnia 2016 r., sygn. akt VII K (…),
na podstawie
art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z 429 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
1. pozostawić kasację bez rozpoznania,
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć
Skarb Państwa,
3. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adwokata M.W. – Kancelaria Adwokacka w W., kwotę
738 (siedemset trzydzieści osiem) zł, w tym 23% VAT tytułem
obrony z urzędu skazanego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w (…), wyrokiem z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. akt II AKa (…) utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 1 kwietnia 2016 r., sygn. akt VIII K (…), którym skazano J.W.B.  za przestępstwo z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 2 k.k. na karę 12 lat pozbawienia wolności.
Od powyższego wyroku kasację wywiódł Prokurator Okręgowy w W.. Zaskarżając wyrok Sądu odwoławczego w całości na niekorzyść skazanego zarzucił mu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego – art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja wniesiona przez oskarżyciela publicznego jest niedopuszczalna z mocy prawa i jako taka podlega pozostawieniu bez rozpoznania.
Zgodnie z treścią art. 523 § 3 k.p.k. kasację na niekorzyść można wnieść co do zasady jedynie w razie uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania. Warunek ten w niniejszej sprawie nie jest spełniony, gdyż kasację wywiedziono od orzeczenia utrzymującego w  mocy wyrok skazujący. Nie zachodzi też sytuacja szczególna przewidziana w przepisie art. 523 § 4 k.p.k., dopuszczająca wniesienie kasacji na niekorzyść w innym przypadku niż uniewinnienie oskarżonego albo umorzenie postępowania. Kasacja w sprawie skazanego nie została wniesiona z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. ani też nie została wywiedziona przez podmiot wskazany w art. 521 k.p.k.
Przedstawionej wyżej oceny dopuszczalności kasacji prokuratora nie zmienia zastosowana przez Sąd pierwszej instancji konstrukcja części dyspozytywnej wyroku. Orzekając w sprawie J.W.B., któremu w akcie oskarżenia zarzucono popełnienie dwóch przestępstw (I – z art. 148 § 2 pkt 2 i 4 k.k., II – z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 2 k.k.), Sąd Okręgowy, nie używając formuły „uniewinnienia”, w istocie rzeczy uwolnił oskarżonego od odpowiedzialności karnej za zachowanie opisane w pierwszym z zarzucanych mu przestępstw. Zastrzegając w wyroku, że orzeka w ramach obu zarzucanych oskarżonemu czynów, Sąd Okręgowy dał jednoznacznie wyraz temu, że kwestia realizacji ujętych w nich zachowań, może być oceniana wyłącznie  w ramach odpowiedzialności za jedno przestępstwo.
Wobec tego, iż przedmiotem orzekania sądu w postepowaniu karnym jest odpowiedzialność za przestępstwo rozumiane jako historyczne zdarzenie, a nie jego ocena wyrażona w redakcji aktu oskarżenia, nie można rozstrzygnięcia zawartego w wyroku skazującym, nawet istotnie odbiegającym od propozycji przedstawianych przez oskarżyciela, traktować w kategoriach uniewinnienia, o którym mowa art. 523 § 3 k.p.k. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 lutego 2011 r., IV KK 407/10, LEX nr 735983).
Analizując treść zarzucanych oskarżonemu przestępstw - w zakresie, w jakim wymaga tego ocena dopuszczalności kasacji – stwierdzić trzeba, iż ze względu na tożsamość miejsca, czasu i okoliczności zachowania oskarżonego, przyjęcie przez Sąd Okręgowy, że dla przedstawienia wyniku skonfrontowania stawianych oskarżonemu zarzutów z dokonanymi ustaleniami faktycznymi właściwym i wystarczającym będzie pominięcie w opisie przypisanego mu przestępstwa niektórych z zarzucanych mu zachowań, nie wydaje się być pozbawione racji. Co więcej, trafności tego stanowiska nie podważa nawet oskarżyciel, skoro sam domagał się w apelacji skazania J.W.B. za jedno przestępstwo kwalifikowane z art. 18 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 2 k.k.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI