III KK 169/23

Sąd Najwyższy2023-08-01
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚrednianajwyższy
wstrzymanie wykonania karykasacjaSąd Najwyższyprawo karnebezpieczeństwo w ruchu drogowymśmierć pieszegowyrokpostanowienie

Sąd Najwyższy odmówił wstrzymania wykonania wyroku skazującego J.H. za spowodowanie śmierci pieszego, uznając brak podstaw do uznania kasacji za wysoce prawdopodobną.

Obrońca skazanego J.H. wniósł o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie, który podwyższył karę pozbawienia wolności do 2 lat za spowodowanie śmierci pieszego na przejściu dla rowerzystów. Sąd Najwyższy, analizując wniosek w kontekście wniesionej kasacji, uznał, że nie zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania kary, a ewentualność uwzględnienia kasacji nie jawi się jako wysoce prawdopodobna.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego J. H. o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie, który podwyższył karę pozbawienia wolności do 2 lat za spowodowanie śmierci pieszego na przejściu dla rowerzystów. Sąd Rejonowy pierwotnie skazał J. H. na rok pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, zakazem prowadzenia pojazdów i grzywną. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, uchylając zawieszenie kary i podwyższając ją do 2 lat. Obrońcy skazanego wnieśli kasacje, a jeden z nich dodatkowo o wstrzymanie wykonania kary. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 532 § 1 k.p.k. i utrwalone orzecznictwo, podkreślił, że wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia jest środkiem wyjątkowym, dopuszczalnym jedynie w sytuacji, gdy wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby nieodwracalne następstwa dla skazanego, a jednocześnie ewentualność uwzględnienia kasacji jawi się jako wysoce prawdopodobna. Analiza materiału sprawy i uzasadnienia wniosku nie wykazała takich okoliczności, dlatego Sąd Najwyższy odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego wyroku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wstrzymanie wykonania jest środkiem wyjątkowym i wymaga wykazania, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby zbyt poważne i nieodwracalne następstwa dla skazanego, a jednocześnie ewentualność uwzględnienia kasacji jawi się jako wysoce prawdopodobna.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił wyjątkowy charakter instytucji wstrzymania wykonania wyroku, odwołując się do utrwalonego orzecznictwa. Stwierdził, że analiza materiału sprawy i uzasadnienia wniosku nie wykazała okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia, gdyż ewentualność uwzględnienia kasacji nie była wysoce prawdopodobna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku i odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją wyroku

Strony

NazwaTypRola
J. H.osoba_fizycznaskazany
A. L.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (24)

Główne

k.p.k. art. 532 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy dysponuje możliwością wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia, jednak jest to środek o charakterze absolutnie wyjątkowym.

k.k. art. 177 § 2

Kodeks karny

Podstawa skazania za spowodowanie śmierci w wyniku naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym.

Pomocnicze

k.k.w. art. 9

Kodeks karny wykonawczy

Zasada niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń.

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

Zasada stosowania ustawy względniejszej.

k.k. art. 69 § 1 i 2

Kodeks karny

Warunkowe zawieszenie wykonania kary.

k.k. art. 70 § 1

Kodeks karny

Okres próby przy warunkowo zawieszonej karze.

k.k. art. 72 § 1 pkt 1

Kodeks karny

Obowiązek informowania sądu o przebiegu okresu próby.

k.k. art. 42 § 1

Kodeks karny

Zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych.

k.k. art. 71 § 1

Kodeks karny

Kara grzywny.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 433 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek ustosunkowania się do zarzutów kasacji.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Granice rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy.

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

Zakaz orzekania na niekorzyść skazanego po uwzględnieniu kasacji wniesionej na jego korzyść.

k.p.k. art. 452 § 2 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek ponownego rozpoznania sprawy przez sąd niższej instancji.

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

Czynności dowodowe.

k.p.k. art. 170 § 1 pkt 5

Kodeks postępowania karnego

Oddalenie wniosku dowodowego.

k.p.k. art. 198 § 1

Kodeks postępowania karnego

Opinia biegłego.

k.p.k. art. 2 § 2

Kodeks postępowania karnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.k. art. 211

Kodeks postępowania karnego

Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa.

k.p.k. art. 143 § 1 pkt. 5

Kodeks postępowania karnego

Uzasadnienie wyroku.

k.p.k. art. 117

Kodeks postępowania karnego

Przymusowe sprowadzenie.

k.p.k. art. 438 § 4

Kodeks postępowania karnego

Naruszenie przepisów prawa materialnego.

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wyroku.

k.k. art. 115 § 2

Kodeks karny

Pojęcie przestępstwa umyślnego i nieumyślnego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumenty obrońców dotyczące rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, które miałyby uzasadniać wstrzymanie wykonania wyroku.

Godne uwagi sformułowania

możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego tym środkiem orzeczenia [...] odnosi się do okoliczności o charakterze absolutnie wyjątkowym wstrzymanie wykonalności prawomocnego orzeczenia ze względu na swoją wyjątkowość powinno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne i w zasadzie nieodwracalne następstwa ewentualność uwzględnienia kasacji jawi się jako wysoce prawdopodobna

Skład orzekający

Ryszard Witkowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wstrzymania wykonania kary w postępowaniu kasacyjnym, gdy nie zachodzą wyjątkowe okoliczności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku w kontekście kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie karnym – możliwości wstrzymania wykonania kary w postępowaniu kasacyjnym. Choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych, jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy można wstrzymać wykonanie kary przed Sądem Najwyższym? Wyjątkowe zasady postępowania kasacyjnego.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KK 169/23
POSTANOWIENIE
Dnia 1 sierpnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Ryszard Witkowski
w sprawie
J. H.
skazanego z art. 177 § 2 k.k.,
po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2023 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w trybie art. 532 § 3 k.p.k.,
‎
wniosku obrońcy skazanego
J. H.
w przedmiocie wstrzymania wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie z 29 września 2022 r. sygn. III Ka 555/22, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z 18 stycznia
‎
2022 r. sygn. X K 973/19,
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k.
a contrario
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku i odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją wyroku.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Rzeszowie wyrokiem z 18 stycznia 2022 r. sygn. X K 973/19, uznał J. H. za winnego tego, że: w dniu 3 grudnia 2018 r. w R., umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że kierując samochodem osobowym m-ki V. (…) i poruszając się nim z prędkością 77,8 km/godz. ul. K., lewym pasem ruchu w kierunku miejscowości Ś., nie dochował szczególnej ostrożności przy zbliżaniu się do przejścia dla pieszych, przyjmując niewłaściwą technikę jazdy polegającą na nienależytym obserwowaniu drogi przed pojazdem, skutkującą spóźnieniem z reakcją na dynamicznie zmieniającą się sytuację na drodze, tj. wejście pieszego A. L. od strony prawej dla pojazdu na oznakowane przejście dla pieszych, w wyniku czego kierowanym pojazdem potrącił A. L., nieumyślnie powodując u ww. obrażenia wielonarządowe, wskutek których pokrzywdzony poniósł śmierć na miejscu i tak opisany czyn sąd zakwalifikował jako przestępstwo z art. 177 § 2 k.k. i na podstawie art. 177 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. wymierzył  mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności (pkt I wyroku).
Ponadto, na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. wykonanie wymierzonej mu kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 3 (trzech) lat (pkt II wyroku), a na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k., zobowiązał oskarżonego do pisemnego informowania sądu o przebiegu okresu próby co 6 (sześć) miesięcy, począwszy od uprawomocnienia się wyroku (pkt III). Sąd Rejonowy na podstawie art. 42 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 8 (ośmiu) lat (pkt IV wyroku). Orzekł także na podstawie art. 71 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. - karę grzywny w liczbie 200 (dwieście) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 100 zł (sto złotych) (pkt VI wyroku).
Po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez: oskarżyciela publicznego, pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego oraz obrońcę, Sąd Okręgowy w Rzeszowie wyrokiem z 29 września 2022 r. sygn. III Ka 555/22, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że (pkt I wyroku):
1)
uchylił pkt II, III, VI i IX wyroku,
2)
orzeczoną karę podwyższył do 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności.
W pozostałym zaś zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (pkt II wyroku).
Od tego rozstrzygnięcia kasacje wywiedli obrońcy skazanego J.H. Adw. A.R. w wywiedzionej przez siebie kasacji zarzucił zaskarżonemu wyrokowi rażące naruszenie następujących norm prawa procesowego:
- art. 7 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 k.p.k. a obraza tych przepisów pozostaje
‎
w związku z obrazą art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w z. art. 440 k.p.k. w zw.
‎
z art. 452 § 2 pkt 2 k.p.k.
- art. 7 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. w z art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 198 § 1 k.p.k.
- art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 198 § 2 k.p.k. w zw. z art. 211 k.p.k. w zw. 143 § 1 pkt. 5 k.p.k., art. 117 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k.
- art. 7 k.p.k. i art. 4 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. 438 pkt 4 k.p.k.
Natomiast adw. M.Z. w wywiedzionej przez siebie kasacji podniósł zarzuty naruszenia następujących przepisów prawa procesowego:
- dwukrotnie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.
oraz rażące naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku, a mianowicie art. 115 § 2 k.k. Jednocześnie obrońca ten wniósł także m.in. o wstrzymanie wykonania kary pozbawienia wolności.
W odpowiedzi na kasacje obrońców, prokurator wniósł o ich oddalenie jako oczywiście bezzasadnych
.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek obrońcy okazał się bezzasadny.
Na wstępie zauważyć należy, iż na mocy art. 532 § 1 k.p.k., w przypadku
‎
wniesienia kasacji, Sąd Najwyższy w istocie dysponuje możliwością wstrzymania wykonania zaskarżonego tym środkiem orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od ewentualnego rozstrzygnięcia kasacji. Przywołana powyżej regulacja procesowa nie formułuje przesłanek, od których uzależnione jest wstrzymanie wykonalności zaskarżonego kasacją orzeczenia przez Sąd Najwyższy. Mając jednocześnie na uwadze wynikającą z art. 9 k.k.w. zasadę niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń, stwierdzić należy, iż możliwość, o której mowa w art. 532 § 1 k.p.k., odnosi się do okoliczności o charakterze absolutnie wyjątkowym.
Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony
‎
w orzecznictwie, w zakresie możliwości wstrzymania wykonalności prawomocnego orzeczenia, w którego świetle: „wstrzymanie wykonalności prawomocnego orzeczenia ze względu na swoją wyjątkowość powinno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku,
‎
że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne i w zasadzie nieodwracalne następstwa” [postanowienie Sądu Najwyższego (dalej SN) z 23 maja 2022 r. sygn. V KK 130/22; podobnie postanowienia SN z: 22 stycznia 2020 r. sygn. III KK 5/20 i z 18 listopada 2003 r. sygn. IV KK 347/03). Tego rodzaju następstwo może zaistnieć wówczas, gdy już pobieżna analiza kasacji, nakazuje przewidywać ewentualność jej przyszłego uwzględnienia.
Sąd Najwyższy nadto zauważa, iż nadzwyczajny charakter kasacji i związane z nim skutki procesowe zastosowania instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. prowadzą do wniosku, że wstrzymanie wykonania orzeczenia może nastąpić wówczas, kiedy ewentualność uwzględnienia kasacji jawi się jako wysoce prawdopodobna. Tymczasem analiza materiałów postępowania oraz uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia zawartego w kasacji obrońcy skazanego J. H. – nie przesądzając w tym miejscu w żadnej mierze końcowej oceny zasadności wniesionej kasacji – w ocenie Sądu Najwyższego w niniejszym składzie, nie prowadzi do stwierdzenia okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.
[as]
(B.B.)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI