III KK 168/20

Sąd Najwyższy2020-08-13
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
oszustwoart. 286 k.k.kasacjawstrzymanie wykonania karystan zdrowiapostępowanie karneSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy nie wstrzymał wykonania zaskarżonego kasacją wyroku, uznając, że stan zdrowia skazanego nie stanowi wystarczającej podstawy do zastosowania tej nadzwyczajnej instytucji.

Obrońca skazanego A.B. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w L., powołując się na zły stan zdrowia skazanego. Sąd Najwyższy, analizując wniosek na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario, nie uwzględnił go. Podkreślono, że wstrzymanie wykonania wyroku jest wyjątkiem i wymaga spełnienia szczególnych przesłanek, takich jak wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji i nieodwracalne skutki wykonania kary. Kwestie stanu zdrowia powinny być rozpatrywane w postępowaniu wykonawczym.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego A.B. o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Rejonowego w R., zmienionego następnie przez Sąd Okręgowy w L., który został zaskarżony kasacją. Głównym argumentem wniosku był zły stan zdrowia skazanego, który uniemożliwiałby mu odbywanie orzeczonej kary pozbawienia wolności bez uszczerbku na zdrowiu. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo (m.in. postanowienia II KKN 178/98, II KKN 262/98, II KK 184/18), stwierdził, że wstrzymanie wykonania wyroku jest instytucją nadzwyczajną, stosowaną wyłącznie w wyjątkowych przypadkach. Do takich przypadków zalicza się bardzo wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, merytoryczną nietrafność zaskarżonego orzeczenia oraz ustalenie, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki. Sąd podkreślił, że regułą jest wykonalność prawomocnego wyroku, a wyjątkiem jego wstrzymanie. Okoliczności dotyczące stanu zdrowia skazanego, podniesione we wniosku, powinny być rozpatrywane w ramach postępowania wykonawczego, na przykład w kontekście wniosku o odroczenie wykonania kary lub przerwę w jej wykonywaniu. W ocenie Sądu Najwyższego, w niniejszej sprawie nie zaszły wystarczające podstawy do zastosowania art. 532 § 1 k.p.k. a contrario. Decyzja ta nie przesądza ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii zasadności samej kasacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, stan zdrowia skazanego sam w sobie nie jest wystarczającą przesłanką do wstrzymania wykonania wyroku w trybie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario. Kwestie te powinny być rozpatrywane w postępowaniu wykonawczym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że wstrzymanie wykonania wyroku jest instytucją nadzwyczajną, wymagającą spełnienia szczególnych przesłanek, takich jak wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji i nieodwracalne skutki wykonania kary. Stan zdrowia skazanego może być podstawą do odroczenia lub przerwy w wykonaniu kary w postępowaniu wykonawczym, ale nie do wstrzymania wykonania wyroku przed rozpoznaniem kasacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strony

NazwaTypRola
A. B.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 532 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy stosuje przepis a contrario, uznając, że wstrzymanie wykonania wyroku jest możliwe tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy przemawiają za tym bardzo wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, nietrafność merytoryczna wyroku oraz ustalenie, że wykonanie kary spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki.

Pomocnicze

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Przepis określający czyn zabroniony oszustwa, za który skazano A.B.

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący recydywy, który został wyeliminowany z kwalifikacji prawnej przez Sąd Okręgowy.

k.k.w. art. 9 § § 2

Kodeks karny wykonawczy

Przepis określający regułę wykonalności prawomocnego wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wstrzymanie wykonania wyroku jest instytucją nadzwyczajną i wymaga spełnienia szczególnych przesłanek. Stan zdrowia skazanego powinien być rozpatrywany w postępowaniu wykonawczym (odroczenie, przerwa w karze). Regułą jest wykonalność prawomocnego wyroku.

Odrzucone argumenty

Stan zdrowia skazanego uniemożliwia odbywanie kary i stanowi podstawę do wstrzymania jej wykonania przed rozpoznaniem kasacji.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy może skorzystać z tej instytucji wyłącznie w wyjątkowych przypadkach. Za podjęciem takiej decyzji muszą przemawiać: bardzo wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, nietrafność merytoryczna wyroku oraz ustalenie, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki. Regułą jest wykonalność prawomocnego wyroku (art. 9 § 2 k.k.w.), zaś wstrzymanie jego wykonania – wyjątkiem. Podniesione w uzasadnieniu rozpatrywanego wniosku okoliczności dotyczące stanu zdrowia A. B. mogą być powoływane w postępowaniu wykonawczym, np. w ewentualnym wniosku o odroczenie wykonania kary czy przerwę w wykonywaniu kary.

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku w postępowaniu kasacyjnym, w szczególności w kontekście przesłanek i odróżnienia od postępowania wykonawczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku w postępowaniu karnym przed Sądem Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnej związanej z wstrzymaniem wykonania kary, co jest istotne dla praktyków prawa karnego, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych ani nietypowych faktów.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 168/20
POSTANOWIENIE
Dnia 13 sierpnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
w sprawie
A. B. ,
skazanego za czyn z art. 286 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 sierpnia 2020 r.,
wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w R.  z dnia 22 lutego 2019 r., sygn. akt II K (…), zmienionego wyrokiem Sądu Okręgowego w L.  z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt XI Ka (...),
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k.
a contrario,
p o s t a n o w i ł
nie uwzględnić wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 22 lutego 2019 r., sygn. akt II K (…), Sąd Rejonowy w R.  uznał A. B.  za winnego popełnienia czynu z art.286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., za który wymierzył mu karę jednego roku pozbawienia wolności, oraz orzekł grzywnę w wymiarze 200 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych. Wyrokiem z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt XI Ka (…), Sąd Okręgowy w L. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że z opisu czynu przypisanego oskarżonemu, wyeliminował stwierdzenie o działaniu w warunkach powrotu do przestępstwa, zaś z kwalifikacji prawnej tego czynu wyeliminował art. 64 § 1 k.k. oraz orzeczoną karę pozbawienia wolności obniżył do 9 miesięcy (pkt I ppkt 1 i 2). W pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (pkt II).
Wyrok Sądu odwoławczego został zaskarżony kasacją obrońcy skazanego, w której sformułowano także wniosek o „wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia do czasu rozstrzygnięcia kasacji, z uwagi na stan zdrowia skazanego, który nie pozwala mu bez doznania uszczerbku odbywać wymierzoną karę pozbawiania wolności.”
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Co prawda z samej treść art. 532 § 1 k.p.k. nie wynikają przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją wyroku, jednak w orzecznictwie słusznie przyjmuje się, że Sąd Najwyższy może skorzystać z tej instytucji wyłącznie w wyjątkowych przypadkach. Za podjęciem takiej decyzji muszą przemawiać: bardzo wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, nietrafność merytoryczna wyroku oraz ustalenie, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki (
por. m.in.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 września 1998 r.,
II KKN 178/98;
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 września 1998 r
., II KKN 262/98;
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2018 r., II KK 184/18).
Trzeba bowiem mieć na względzie, że regułą jest wykonalność prawomocnego wyroku (art. 9 § 2 k.k.w.), zaś wstrzymanie jego wykonania – wyjątkiem.
Podniesione w uzasadnieniu rozpatrywanego wniosku okoliczności dotyczące stanu zdrowia A. B.  mogą być powoływane w postępowaniu wykonawczym, np. w ewentualnym wniosku o odroczenie wykonania kary czy przerwę w wykonywaniu kary. Nie są natomiast przedmiotem oceny w przypadku rozpatrywania wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia.
Sąd Najwyższy
doszedł do przekonania, że nie zachodzą w tej sprawie wystarczające podstawy do zastosowania nadzwyczajnej instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Dodać należy, że decyzja w tym względzie nie przesądza ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii zasadności kasacji od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 19 września 2019 r.
W tym stanie rzeczy należało orzec jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI