Orzeczenie · 2026-03-11

III KK 16/26Uchylenie wyroku art 244 kk do ponownego rozpoznania

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-03-11
SNKarneprawo karne materialnenajwyższy
art. 244 k.k.art. 42 k.k.środek karnyzakaz prowadzenia pojazdówkasacjaSąd Najwyższyskazanie bez rozprawyprawo procesowe karne

Sąd Najwyższy w składzie sędziów Piotra Mirka (przewodniczący), Barbary Skoczkowskiej i Pawła Wilińskiego (sprawozdawca) rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego C.K. Sprawa dotyczyła wyroku Sądu Rejonowego w Lesku z dnia 14 stycznia 2025 r. (sygn. akt VI K 176/24), którym oskarżony został uznany za winnego czynu z art. 244 k.k. (naruszenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych). Na mocy art. 42 § 1a pkt 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. orzeczono wobec niego karę grzywny oraz środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 2 lat. Prokurator Generalny zaskarżył wyrok w całości, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 343 § 3, 6 i 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k.) poprzez uwzględnienie wadliwie sformułowanego wniosku o skazanie bez rozprawy. Skarżący wskazał, że doszło do obrazy prawa materialnego (art. 42 § 1a pkt 2 k.k.), ponieważ przepis ten nie przewiduje ograniczenia zakazu prowadzenia pojazdów do ruchu lądowego, lecz obejmuje także ruch wodny i powietrzny. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że Sąd Rejonowy nie dokonał prawidłowej kontroli wniosku prokuratora i nie dostrzegł, że orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym naruszało art. 42 § 1a pkt 2 k.k. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, wskazując na konieczność uwzględnienia zmiany przepisów od 29 stycznia 2026 r. oraz zasady retroaktywności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (2)

Czy środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczony na podstawie art. 42 § 1a pkt 2 k.k. w zw. z art. 244 k.k., może być ograniczony do ruchu lądowego, czy też obejmuje również ruch wodny i powietrzny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 42 § 1a pkt 2 k.k. (obowiązujący do 28 stycznia 2026 r.) nie przewidywał możliwości ograniczenia zakazu prowadzenia pojazdów do poszczególnych stref ruchu, bowiem obejmował swoim zakresem także ruch wodny i powietrzny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Rejonowy nie dokonał prawidłowej kontroli wniosku prokuratora i nie dostrzegł, że orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym naruszało art. 42 § 1a pkt 2 k.k. Zgodnie z treścią przepisu, sąd powinien orzec zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, bez ograniczenia tego zakazu do określonej strefy ruchu.

Czy uwzględnienie wniosku o skazanie bez przeprowadzania rozprawy, zawierającego wadliwie sformułowany wniosek o orzeczenie środka karnego, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwe sformułowanie wniosku o skazanie bez przeprowadzania rozprawy, które prowadzi do rażącej obrazy prawa materialnego przy orzekaniu środka karnego, stanowi podstawę do uchylenia wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Rejonowy nie dokonał prawidłowej kontroli wniosku prokuratora, co skutkowało orzeczeniem środka karnego z naruszeniem prawa materialnego. Taka sytuacja, zwłaszcza w kontekście skazania bez rozprawy, jest podstawą do uchylenia wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (w zakresie kasacji)

Strony

NazwaTypRola
C.K.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.k. art. 244

Kodeks karny

k.k. art. 42 § § 1a pkt 2

Kodeks karny

Przepis nie przewidywał możliwości ograniczenia zakazu prowadzenia pojazdów do poszczególnych stref ruchu, obejmował także ruch wodny i powietrzny.

Pomocnicze

k.p.k. art. 343 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 43 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Zasada zakazu retroaktywności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego dotyczący orzeczenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego • rażąca obraza prawa materialnego • nie przewidywała możliwości ograniczenia zakazu prowadzenia pojazdów do poszczególnych stref ruchu • nie dokonał prawidłowej kontroli wniosku prokuratora

Skład orzekający

Piotr Mirek

przewodniczący

Barbara Skoczkowska

członek

Paweł Wiliński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy istotnego błędu proceduralnego i materialnego w orzekaniu środka karnego, co ma znaczenie praktyczne dla wielu spraw karnych.

“Sąd Najwyższy: Zakaz prowadzenia pojazdów to nie tylko drogi!”

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst