Orzeczenie · 2025-02-25

III KK 16/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-02-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowościŚrednianajwyższy
handel ludźmipraca przymusowawyzyskszantażprzemockasacjaSąd Najwyższyprawo karne

Sąd Najwyższy rozpoznał kasacje obrońców od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie skazujący J.P. i I.Ż. za handel ludźmi (art. 189a § 1 k.k. w zb. z innymi przepisami). Obrońcy zarzucili sądom niższych instancji rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym brak zmiany kwalifikacji prawnej czynu na art. 204 k.k. oraz niepełną kontrolę apelacyjną. Sąd Najwyższy uznał kasacje za oczywiście bezzasadne. W uzasadnieniu podkreślono, że obraza prawa materialnego nie zachodzi, gdy wadliwość wynika z błędnych ustaleń faktycznych lub naruszenia przepisów procesowych. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny odniósł się do wszystkich zarzutów apelacji, skrupulatnie uzasadnił swoje orzeczenie i prawidłowo ocenił materiał dowodowy, w tym zeznania pokrzywdzonej i świadków, a także dokumenty. Sąd Najwyższy potwierdził, że działania skazanych wypełniały definicję handlu ludźmi, a kwalifikacja prawna czynu z art. 189a § 1 k.k. była słuszna. Kasacje zostały oddalone, a skazani obciążeni kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja definicji handlu ludźmi w kontekście konkretnych działań sprawców, a także zasady rozpoznawania zarzutów obrazy prawa materialnego i procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konkretnych przepisów kodeksu karnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy kwalifikacja prawna czynu z art. 189a § 1 k.k. (handel ludźmi) jest prawidłowa, jeśli działania sprawców obejmowały podstęp, wprowadzenie w błąd, bezprawne perswazje, doprowadzenie do stanu bezradności, szantaż i przemoc fizyczną, a celem było zwerbowanie ofiary do prostytucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, działania sprawców wypełniły definicję handlu ludźmi określoną w art. 115 § 22 k.k., a kwalifikacja prawna czynu z art. 189a § 1 k.k. była słuszna.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy szczegółowo opisał zastosowane przez skazanych zabiegi (podstęp, wprowadzenie w błąd, perswazje, szantaż filmikiem, przemoc, odebranie dokumentów i telefonów), które zgodnie z definicją z art. 115 § 22 k.k. kwalifikują czyn jako handel ludźmi. Podkreślono, że okoliczności takie jak znajomość języków czy możliwość ucieczki nie miały znaczenia w obliczu zastosowanych przez sprawców metod.

Czy sąd odwoławczy, uprzedzając strony o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu z art. 189a § 1 k.k. na art. 203 k.k. i art. 204 § 1 k.k., a następnie utrzymując pierwotną kwalifikację, naruszył przepisy prawa procesowego (art. 399 § 1 k.p.k., art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie naruszył przepisów prawa procesowego. Uprzedzenie o możliwości zmiany kwalifikacji było zgodne z art. 399 § 1 k.p.k., a ostateczne utrzymanie pierwotnej kwalifikacji było uzasadnione i zostało wyczerpująco wyjaśnione w uzasadnieniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że choć sąd jest zobowiązany uprzedzić o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej, nie ma ustawowego obowiązku wycofania się z tej opcji. Ostateczna decyzja należy do sądu i jest odzwierciedlona w wyroku. W tej sprawie utrzymanie kwalifikacji z art. 189a § 1 k.k. było słuszne i zostało wyczerpująco uzasadnione.

Czy zarzut obrazy prawa materialnego jest zasadny, gdy jego podstawą są błędy w ustaleniach faktycznych lub naruszenie przepisów prawa procesowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obraza prawa materialnego ma miejsce, gdy stan faktyczny został ustalony prawidłowo, a nie zastosowano do niego właściwego przepisu. Nie zachodzi ona, gdy wadliwość wynika z błędnych ustaleń faktycznych lub naruszenia przepisów prawa procesowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy przywołał utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym zarzut obrazy prawa materialnego nie może być oparty na kwestionowaniu ustaleń faktycznych lub naruszeniu przepisów procesowych. Taki zarzut jest w istocie zarzutem błędu w ustaleniach faktycznych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
prokurator

Strony

NazwaTypRola
J.P.osoba_fizycznaskazany
I.Ż.osoba_fizycznaskazany
obrońcyinnereprezentant strony
prokurator Prokuratury Okręgowej w Krakowieorgan_państwowyinna
D.K.osoba_fizycznapokrzywdzona
P.Z.osoba_fizycznaświadek
M. P.osoba_fizycznaświadek
D. N.osoba_fizycznainna

Przepisy (22)

Główne

k.k. art. 189a § 1

Kodeks karny

Definicja handlu ludźmi zawarta w art. 115 § 22 k.k. została wypełniona przez działania sprawców polegające na podstępie, wprowadzeniu w błąd, stosowaniu bezprawnych perswazji, doprowadzeniu do stanu bezradności, szantażu i przemocy fizycznej w celu zwerbowania ofiary do prostytucji.

k.k. art. 115 § 22

Kodeks karny

Definicja handlu ludźmi, która została wypełniona przez działania sprawców.

Pomocnicze

k.k. art. 191a § 1

Kodeks karny

k.k. art. 157 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 275 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 276

Kodeks karny

k.k. art. 12 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 64 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 190 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 64 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 47 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 41a § 1

Kodeks karny

k.k. art. 204

Kodeks karny

k.k. art. 203

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron, gdy są one oczywiście bezzasadne.

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 399 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek uprzedzenia stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu.

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacje obrońców były oczywiście bezzasadne. • Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował prawo materialne. • Działania skazanych wypełniły definicję handlu ludźmi z art. 115 § 22 k.k. • Nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego przez sąd odwoławczy.

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego (art. 189a § 1 k.k. w zw. z art. 115 § 22 k.k.) polegający na braku zmiany kwalifikacji prawnej czynu. • Zarzut naruszenia prawa procesowego (art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k.) polegający na bezkrytycznym zaakceptowaniu nieprawidłowej oceny materiału dowodowego i niepełnej kontroli apelacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Kasacje były oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k. • Pogląd, że przy zarzucie prawa materialnego za punkt wyjścia należy przyjmować nie to co Sąd ustalił, lecz to co powinien ustalić jest nie do zaakceptowania i tak ujmowany zarzut obrazy prawa materialnego jest w istocie zarzutem błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku. • W ich obliczu nie mają znaczenia okoliczności uwypuklane przez obrońców takie jak: poziom znajomości języków obcych przez pokrzywdzoną, skoro nawet podstawowa znajomość języka niemieckiego nie uchroniła jej w sytuacji, w jakiej się znalazła z winy skazanych...

Skład orzekający

Michał Laskowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji handlu ludźmi w kontekście konkretnych działań sprawców, a także zasady rozpoznawania zarzutów obrazy prawa materialnego i procesowego w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konkretnych przepisów kodeksu karnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy handlu ludźmi, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy analizuje złożone zarzuty dotyczące kwalifikacji prawnej i procedury, a także jak szczegółowo opisuje metody stosowane przez sprawców.

Sąd Najwyższy potwierdza: podstęp, szantaż i przemoc to handel ludźmi. Kasacja obrońców oddalona.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst