III KK 16/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za przestępstwo karnoskarbowe ze względu na błędną kwalifikację prawną czynu i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących kary.
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego skazującego oskarżonego za przewożenie wyrobów tytoniowych bez polskich znaków akcyzy. Zarzucono rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, w tym błędną kwalifikację czynu z art. 91 § 1 k.k.s. i art. 65 § 1 k.k.s. zamiast właściwych przepisów dotyczących wyższej wartości uszczuplonych należności. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność prawidłowej kwalifikacji prawnej czynu i zastosowania odpowiednich przepisów dotyczących kary.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego B. G., który został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w B. za przestępstwo karnoskarbowe polegające na przewożeniu wyrobów tytoniowych bez polskich znaków akcyzy. Sąd Rejonowy, uwzględniając wniosek o skazanie bez rozprawy, uznał oskarżonego za winnego czynu z art. 91 § 1 k.k.s. i art. 65 § 1 k.k.s., wymierzając karę 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz grzywnę. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego (art. 156 § 1 i 3 k.k.s. w zw. z art. 343 § 7 k.p.k.) poprzez uwzględnienie wadliwego wniosku o skazanie bez rozprawy, a także naruszenie prawa materialnego (art. 7 § 1 k.k.s.) przez błędną kwalifikację prawną czynu. Wskazano, że prawidłowe ustalenie kwot narażonych na uszczuplenie należności publicznoprawnych powinno prowadzić do kwalifikacji z art. 65 § 3 k.k.s. w zw. z art. 91 § 4 k.k.s., który nie przewiduje kary pozbawienia wolności, a jedynie grzywnę. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, podkreślając, że przedmiotem porozumienia w trybie skazania bez rozprawy nie może być sprawstwo ani ocena prawna czynu. Stwierdzono, że Sąd Rejonowy błędnie zaakceptował kwalifikację prawną czynu i wymierzył niewłaściwą karę. Wartość uszczuplonej należności publicznoprawnej (38.459 zł podatku i 1.299 zł cła) przekraczała granice dla przestępstwa z art. 65 § 1 k.k.s. i powinna być kwalifikowana z art. 65 § 3 k.k.s. i art. 91 § 4 k.k.s. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w celu dokonania prawidłowej kwalifikacji prawnej czynu i dostosowania do niej środków represji karnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przedmiotem porozumienia w trybie skazania bez rozprawy nie może być sprawstwo ani ocena prawna czynu, a ustalenia faktyczne i ich subsumpcja pod przepisy muszą odpowiadać prawu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że skazanie bez rozprawy dotyczy konsekwencji prawnych czynu, a nie jego oceny prawnej. Ustalenia faktyczne muszą być prawdziwe, a ich kwalifikacja prawna zgodna z prawem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
skazany (w wyniku uwzględnienia kasacji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. G. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
Przepisy (15)
Główne
k.k.s. art. 53 § § 3
Kodeks karny skarbowy
Definicja przestępstwa karnoskarbowego w zależności od wysokości uszczuplonej należności.
k.k.s. art. 53 § § 14
Kodeks karny skarbowy
Definicja 'małej wartości' czynu karnoskarbowego.
k.k.s. art. 65 § § 3
Kodeks karny skarbowy
Właściwy przepis dla czynu z uwagi na wysokość uszczuplonych należności, przewidujący karę grzywny.
k.k.s. art. 91 § § 4
Kodeks karny skarbowy
Właściwy przepis dla czynu z uwagi na wysokość uszczuplonych należności, przewidujący karę grzywny.
Pomocnicze
k.k.s. art. 91 § § 1
Kodeks karny skarbowy
Błędnie zastosowany przepis, który nie odpowiadał wysokości uszczuplonych należności.
k.k.s. art. 65 § § 1
Kodeks karny skarbowy
Błędnie zastosowany przepis, który nie odpowiadał wysokości uszczuplonych należności.
k.k.s. art. 7 § § 1
Kodeks karny skarbowy
Ogólna zasada stosowania przepisów k.k.s. Błędnie zastosowana w kontekście kwalifikacji czynu.
k.k.s. art. 156 § § 1 i 3
Kodeks karny skarbowy
Przepis dotyczący skazania bez rozprawy, naruszony przez uwzględnienie wadliwego wniosku.
k.p.k. art. 343 § § 7
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący skazania bez rozprawy, naruszony przez uwzględnienie wadliwego wniosku.
k.k. art. 69 § § 1 i 2
Kodeks karny
Przepis dotyczący warunkowego zawieszenia wykonania kary.
k.k. art. 70 § § 1 pkt 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący okresu próby przy warunkowym zawieszeniu kary.
k.k.s. art. 20 § § 2
Kodeks karny skarbowy
Przepis dotyczący warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.
k.k.s. art. 30 § § 2 i 6
Kodeks karny skarbowy
Przepis dotyczący przepadku przedmiotów.
k.k.s. art. 29 § pkt 1
Kodeks karny skarbowy
Przepis dotyczący przepadku przedmiotów.
k.k.s. art. 31 § § 6
Kodeks karny skarbowy
Przepis dotyczący przepadku przedmiotów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące naruszenie prawa procesowego poprzez uwzględnienie wadliwego wniosku o skazanie bez rozprawy. Naruszenie prawa materialnego przez błędną kwalifikację prawną czynu, która nie uwzględniała właściwej wysokości uszczuplonych należności publicznoprawnych. Niewłaściwe zastosowanie przepisów o karze, w szczególności orzeczenie kary pozbawienia wolności zamiast grzywny.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem porozumienia nie może być natomiast sprawstwo i ocena prawna czynu. Ustalenia faktyczne muszą bowiem być prawdziwe, zaś ich subsumpcja pod określony przepis odpowiadać prawu. Wartość uszczuplonej należności publicznoprawnej prowadzi do degresji karania.
Skład orzekający
Dariusz Świecki
przewodniczący-sprawozdawca
Jacek Sobczak
członek
Józef Szewczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skazania bez rozprawy, prawidłowej kwalifikacji czynów karnoskarbowych w zależności od wysokości uszczuplonych należności oraz stosowania przepisów o karach w Kodeksie karnym skarbowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z obrotem wyrobami tytoniowymi i należnościami celno-podatkowymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnych w prawie karnoskarbowym, w tym zasad skazania bez rozprawy i wpływu wysokości uszczuplonych należności na kwalifikację czynu i karę. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego i karnoskarbowego.
“Sąd Najwyższy: Błędna kwalifikacja czynu karnoskarbowego może prowadzić do uchylenia wyroku!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III KK 16/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jacek Sobczak SSN Józef Szewczyk Protokolant Łukasz Biernacki w sprawie B. G. skazanego za przestępstwo z art. 91 § 1 k.k.s. i art. 65 § 1 k.k.s. w zw. z art. 7§ 1 k.k.s. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 26 lutego 2015 r. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 5 maja 2014 r. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 5 maja 2014 r., sygn. … 274/14, wydanym na posiedzeniu w trybie art. 156 § 1 i 3 k.k.s. w zw. z art. 343 k.p.k., Sąd uwzględnił wniosek prokuratora o skazanie bez rozprawy i uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu polegającego na przewożeniu wprowadzonych na polski obszar celny wyrobów tytoniowych bez polskich znaków akcyzy, na których ciążyły należności celne w kwocie 1.299 zł oraz należności podatkowe w kwocie 38.459 zł, w tym podatek akcyzowy w kwocie 30.603 zł i podatek od towarów i usług w kwocie 7.856 zł, tj. przestępstwa z art. 91 § 1 k.k.s. i z art. 65 § 1 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. Za ten czyn, zgodnie z wnioskiem prokuratora, Sąd wymierzył oskarżonemu na podstawie art. 91 § 1 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. karę 5 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę w kwocie 50 stawek po 80 zł. Na podstawie art. 20 § 2 k.k.s. w zw. z art. 69 § 1 i 2 k.k., art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemu na okres 2 lat. Na podstawie art. 30 § 2 i 6 k.k.s., art. 29 pkt 1 k.k.s. i art. 31 § 6 k.k.s. orzekł przepadek dowodów rzeczowych w postaci wyrobów tytoniowych i zarządził ich zniszczenie. Zasądził od oskarżonego koszty sądowe. Wyrok ten uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego. Kasację od tego wyroku na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny zaskarżając go w całości i zarzucił „ rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa karnego procesowego — art. 156 § 1 i 3 k.k.s. w zw. z art. 343 § 7 k.p.k., polegające na uwzględnieniu przez sąd sprzecznego z wymogami prawa wadliwie sformułowanego wniosku oskarżonego (powinno być „prokuratora” – dop. SN) o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy i wyrokowanie na posiedzeniu z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 7 § 1 k.k.s., przez uznanie, że czyn zarzucany oskarżonemu wadliwie z obrazą prawa materialnego zakwalifikowany z art. 91 § 1 k.k.s. w zb. z art. 65 § 1 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. stanowi występek karno - skarbowy wg przyjętej kwalifikacji, podczas gdy prawidłowo ustalone przez sąd kwoty narażonych na uszczuplenie należności publicznoprawnych w postaci podatków oraz należności celnej w świetle art. 53 § 3 i 14 k.k.s. wskazują na realizację znamion zawartych w kumulatywnej kwalifikacji przepisów art. 65 § 3 k.k.s. w zb. z art. 91 § 4 k.k.s. w następstwie czego wadliwie przyjęto za podstawę orzeczenia kary pozbawienia wolności art. 65 § 1 k.k.s., zamiast orzeczenia grzywny w stawkach dziennych, na podstawie art. 65 § 3 k.k.s. tj. przepisu przewidującego karę najsurowszą, zgodnie z art. 7 § 2 k.k.s.”. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna i dlatego podlega uwzględnieniu w całości na posiedzeniu. Wniosek o skazanie bez rozprawy może dotyczyć konsekwencji prawnych popełnienia czynu. Przedmiotem porozumienia nie może być natomiast sprawstwo i ocena prawna czynu. Ustalenia faktyczne muszą bowiem być prawdziwe, zaś ich subsumcja pod określony przepis odpowiadać prawu. W rozpoznawanej sprawie Sąd nieprawidłowo zaakceptował wskazaną w akcie oskarżenia kwalifikację prawną czynu i w konsekwencji wymierzył zaproponowaną we wniosku karę. Nie zauważył natomiast, że wartość uszczuplonej należności publicznoprawnej prowadzi do degresji karania. W k odeksie karnym skarbowym kwalifikacja prawna przestępstwa zależy od wysokości uszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie należności publicznoprawnej albo wartości przedmiotu czynu. Zgodnie z art. 53 § 3 k.k.s., aby czyn mógł zostać zakwalifikowany jako przestępstwo, wartość ta musi przekroczyć pięciokrotną wysokość minimalnego wynagrodzenia w czasie jego popełnienia. Natomiast typ uprzywilejowany przestępstwa tworzy „mała wartość”, tj. wartość, która w chwili czynu nie przekracza dwustukrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia (art. 53 § 14 k.k.s.). W czasie popełnienia przez skazanego przestępstwa, tj. w dniu 15 stycznia 2014 r., minimalne wynagrodzenie za pracę zostało ustalone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 września 2013 r. (Dz. U. 2013 r. poz. 1074) i wynosiło 1680 zł. Na tej podstawie granicę pomiędzy przestępstwem a wykroczeniem wyznaczała kwota 8400 zł. Natomiast mała wartość nie mogła przekroczyć kwoty 336.000 zł. Wobec tego Sąd Rejonowy w B. błędnie zaakceptował wniosek prokuratora o skazanie bez rozprawy z uwagi na wadliwie wskazaną kwalifikację prawną czynu. Zarzucony skazanemu czyn powinien być - zgodnie z art. 53 § 3 i § 14 k.k.s. - zakwalifikowany z art. 65 § 3 k.k.s. i art. 91 § 4 k.k.s w zw. z art. 7 § 1 k.k.s., albowiem opis czynu i wskazana w nim wysokość podatku narażonego na uszczuplenie wynosiła 38.459 zł, zaś wartość uszczuplenia celnego wynosiła 1.299 zł. W konsekwencji wymierzono też inną karę niż powinna zostać orzeczona. Przy przyjęciu prawidłowej kwalifikacji prawnej czynu, żaden ze wskazanych przepisów, tj. art. 65 § 3 k.k.s. i art. 91 § 4 k.k.s. nie przewiduje bowiem zagrożenia karą pozbawienia wolności, którą wymierzono a jedynie karę grzywny do 720 stawek dziennych. Z tych też względów kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna. W ponownym postępowaniu Sąd Rejonowy - biorąc pod uwagę przedstawione zapatrywanie prawne co do kwalifikacji prawnej czynu - dokonana jej zmiany i dostosuje do niej środki represji karnej. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI