III KK 16/15

Sąd Najwyższy2015-02-26
SNKarneprzestępstwa karnoskarboweWysokanajwyższy
prawo karneprawo karnoskarbowekasacjaSąd Najwyższykwalifikacja prawnawyroby tytoniowepodatek akcyzowynależności celneskazanie bez rozprawy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za przestępstwo karnoskarbowe ze względu na błędną kwalifikację prawną czynu i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących kary.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego skazującego oskarżonego za przewożenie wyrobów tytoniowych bez polskich znaków akcyzy. Zarzucono rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, w tym błędną kwalifikację czynu z art. 91 § 1 k.k.s. i art. 65 § 1 k.k.s. zamiast właściwych przepisów dotyczących wyższej wartości uszczuplonych należności. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność prawidłowej kwalifikacji prawnej czynu i zastosowania odpowiednich przepisów dotyczących kary.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego B. G., który został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w B. za przestępstwo karnoskarbowe polegające na przewożeniu wyrobów tytoniowych bez polskich znaków akcyzy. Sąd Rejonowy, uwzględniając wniosek o skazanie bez rozprawy, uznał oskarżonego za winnego czynu z art. 91 § 1 k.k.s. i art. 65 § 1 k.k.s., wymierzając karę 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz grzywnę. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego (art. 156 § 1 i 3 k.k.s. w zw. z art. 343 § 7 k.p.k.) poprzez uwzględnienie wadliwego wniosku o skazanie bez rozprawy, a także naruszenie prawa materialnego (art. 7 § 1 k.k.s.) przez błędną kwalifikację prawną czynu. Wskazano, że prawidłowe ustalenie kwot narażonych na uszczuplenie należności publicznoprawnych powinno prowadzić do kwalifikacji z art. 65 § 3 k.k.s. w zw. z art. 91 § 4 k.k.s., który nie przewiduje kary pozbawienia wolności, a jedynie grzywnę. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, podkreślając, że przedmiotem porozumienia w trybie skazania bez rozprawy nie może być sprawstwo ani ocena prawna czynu. Stwierdzono, że Sąd Rejonowy błędnie zaakceptował kwalifikację prawną czynu i wymierzył niewłaściwą karę. Wartość uszczuplonej należności publicznoprawnej (38.459 zł podatku i 1.299 zł cła) przekraczała granice dla przestępstwa z art. 65 § 1 k.k.s. i powinna być kwalifikowana z art. 65 § 3 k.k.s. i art. 91 § 4 k.k.s. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w celu dokonania prawidłowej kwalifikacji prawnej czynu i dostosowania do niej środków represji karnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przedmiotem porozumienia w trybie skazania bez rozprawy nie może być sprawstwo ani ocena prawna czynu, a ustalenia faktyczne i ich subsumpcja pod przepisy muszą odpowiadać prawu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że skazanie bez rozprawy dotyczy konsekwencji prawnych czynu, a nie jego oceny prawnej. Ustalenia faktyczne muszą być prawdziwe, a ich kwalifikacja prawna zgodna z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany (w wyniku uwzględnienia kasacji)

Strony

NazwaTypRola
B. G.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji

Przepisy (15)

Główne

k.k.s. art. 53 § § 3

Kodeks karny skarbowy

Definicja przestępstwa karnoskarbowego w zależności od wysokości uszczuplonej należności.

k.k.s. art. 53 § § 14

Kodeks karny skarbowy

Definicja 'małej wartości' czynu karnoskarbowego.

k.k.s. art. 65 § § 3

Kodeks karny skarbowy

Właściwy przepis dla czynu z uwagi na wysokość uszczuplonych należności, przewidujący karę grzywny.

k.k.s. art. 91 § § 4

Kodeks karny skarbowy

Właściwy przepis dla czynu z uwagi na wysokość uszczuplonych należności, przewidujący karę grzywny.

Pomocnicze

k.k.s. art. 91 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Błędnie zastosowany przepis, który nie odpowiadał wysokości uszczuplonych należności.

k.k.s. art. 65 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Błędnie zastosowany przepis, który nie odpowiadał wysokości uszczuplonych należności.

k.k.s. art. 7 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Ogólna zasada stosowania przepisów k.k.s. Błędnie zastosowana w kontekście kwalifikacji czynu.

k.k.s. art. 156 § § 1 i 3

Kodeks karny skarbowy

Przepis dotyczący skazania bez rozprawy, naruszony przez uwzględnienie wadliwego wniosku.

k.p.k. art. 343 § § 7

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący skazania bez rozprawy, naruszony przez uwzględnienie wadliwego wniosku.

k.k. art. 69 § § 1 i 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący warunkowego zawieszenia wykonania kary.

k.k. art. 70 § § 1 pkt 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący okresu próby przy warunkowym zawieszeniu kary.

k.k.s. art. 20 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Przepis dotyczący warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.

k.k.s. art. 30 § § 2 i 6

Kodeks karny skarbowy

Przepis dotyczący przepadku przedmiotów.

k.k.s. art. 29 § pkt 1

Kodeks karny skarbowy

Przepis dotyczący przepadku przedmiotów.

k.k.s. art. 31 § § 6

Kodeks karny skarbowy

Przepis dotyczący przepadku przedmiotów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie prawa procesowego poprzez uwzględnienie wadliwego wniosku o skazanie bez rozprawy. Naruszenie prawa materialnego przez błędną kwalifikację prawną czynu, która nie uwzględniała właściwej wysokości uszczuplonych należności publicznoprawnych. Niewłaściwe zastosowanie przepisów o karze, w szczególności orzeczenie kary pozbawienia wolności zamiast grzywny.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotem porozumienia nie może być natomiast sprawstwo i ocena prawna czynu. Ustalenia faktyczne muszą bowiem być prawdziwe, zaś ich subsumpcja pod określony przepis odpowiadać prawu. Wartość uszczuplonej należności publicznoprawnej prowadzi do degresji karania.

Skład orzekający

Dariusz Świecki

przewodniczący-sprawozdawca

Jacek Sobczak

członek

Józef Szewczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skazania bez rozprawy, prawidłowej kwalifikacji czynów karnoskarbowych w zależności od wysokości uszczuplonych należności oraz stosowania przepisów o karach w Kodeksie karnym skarbowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z obrotem wyrobami tytoniowymi i należnościami celno-podatkowymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnych w prawie karnoskarbowym, w tym zasad skazania bez rozprawy i wpływu wysokości uszczuplonych należności na kwalifikację czynu i karę. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego i karnoskarbowego.

Sąd Najwyższy: Błędna kwalifikacja czynu karnoskarbowego może prowadzić do uchylenia wyroku!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 16/15
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 lutego 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Świecki (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Jacek Sobczak
‎
SSN Józef Szewczyk
Protokolant Łukasz Biernacki
w sprawie B. G.
skazanego za przestępstwo z art. 91 § 1 k.k.s. i art. 65 § 1 k.k.s. w zw. z art. 7§ 1 k.k.s.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 26 lutego 2015 r.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego w B.
z dnia 5 maja 2014 r.
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 5 maja 2014 r., sygn. … 274/14, wydanym na posiedzeniu w trybie art. 156 § 1 i 3 k.k.s. w zw. z art. 343 k.p.k., Sąd uwzględnił wniosek prokuratora o skazanie bez rozprawy i uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu polegającego na przewożeniu wprowadzonych na polski obszar celny wyrobów tytoniowych bez polskich znaków akcyzy, na których ciążyły należności celne w kwocie 1.299 zł oraz należności podatkowe w kwocie 38.459 zł, w tym podatek akcyzowy w kwocie 30.603 zł i podatek od towarów i usług w kwocie 7.856 zł, tj. przestępstwa z art. 91 § 1 k.k.s. i z art. 65 § 1 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. Za ten czyn, zgodnie z wnioskiem prokuratora, Sąd wymierzył oskarżonemu na podstawie art. 91 § 1 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. karę 5 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę w kwocie 50 stawek po 80 zł.
Na podstawie art. 20 § 2 k.k.s. w zw. z art. 69 § 1 i 2 k.k., art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemu na okres 2 lat.
Na podstawie art. 30 § 2 i 6 k.k.s., art. 29 pkt 1 k.k.s. i art. 31 § 6 k.k.s. orzekł przepadek dowodów rzeczowych w postaci wyrobów tytoniowych i zarządził ich zniszczenie.
Zasądził od oskarżonego koszty sądowe.
Wyrok ten uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego.
Kasację od tego wyroku na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny zaskarżając go w całości i zarzucił „
rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa karnego procesowego — art. 156 § 1 i 3 k.k.s. w zw. z art. 343 § 7 k.p.k., polegające na uwzględnieniu przez sąd sprzecznego z wymogami prawa wadliwie sformułowanego wniosku oskarżonego (powinno być „prokuratora” – dop. SN) o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy i wyrokowanie na posiedzeniu
z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 7 § 1 k.k.s., przez uznanie, że czyn zarzucany oskarżonemu wadliwie z obrazą prawa materialnego zakwalifikowany z art. 91 § 1 k.k.s. w zb. z art. 65 § 1 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. stanowi występek karno - skarbowy wg przyjętej kwalifikacji, podczas gdy prawidłowo ustalone przez sąd kwoty narażonych na uszczuplenie należności publicznoprawnych w postaci podatków oraz należności celnej w świetle art. 53 § 3 i 14 k.k.s. wskazują na realizację znamion zawartych w kumulatywnej kwalifikacji przepisów art. 65 § 3 k.k.s. w zb. z art. 91 § 4 k.k.s. w następstwie czego wadliwie przyjęto za podstawę orzeczenia kary pozbawienia wolności art. 65 § 1 k.k.s., zamiast orzeczenia grzywny w stawkach dziennych, na podstawie art. 65 § 3 k.k.s. tj. przepisu przewidującego karę najsurowszą, zgodnie z art. 7 § 2 k.k.s.”. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna i dlatego podlega uwzględnieniu w całości na posiedzeniu.
Wniosek o skazanie bez rozprawy może dotyczyć konsekwencji prawnych popełnienia czynu. Przedmiotem porozumienia nie może być natomiast sprawstwo i ocena prawna czynu. Ustalenia faktyczne muszą bowiem być prawdziwe, zaś ich subsumcja pod określony przepis odpowiadać prawu.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nieprawidłowo zaakceptował wskazaną w akcie oskarżenia kwalifikację prawną czynu i w konsekwencji wymierzył zaproponowaną we wniosku karę. Nie zauważył natomiast, że wartość uszczuplonej należności publicznoprawnej prowadzi do degresji karania.
W k
odeksie karnym skarbowym kwalifikacja prawna przestępstwa zależy od wysokości uszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie należności publicznoprawnej albo wartości przedmiotu czynu. Zgodnie z art. 53 § 3 k.k.s., aby czyn mógł zostać zakwalifikowany jako przestępstwo, wartość ta musi przekroczyć pięciokrotną wysokość minimalnego wynagrodzenia w czasie jego popełnienia. Natomiast typ uprzywilejowany przestępstwa tworzy „mała wartość”, tj. wartość, która w chwili czynu nie przekracza dwustukrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia (art. 53 § 14 k.k.s.).
W czasie popełnienia przez skazanego przestępstwa, tj. w dniu 15 stycznia 2014 r., minimalne wynagrodzenie za pracę zostało ustalone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 września 2013 r. (Dz. U. 2013 r. poz. 1074) i wynosiło 1680 zł.
Na tej podstawie
granicę pomiędzy przestępstwem a wykroczeniem wyznaczała kwota 8400 zł. Natomiast mała wartość nie mogła przekroczyć kwoty 336.000 zł.
Wobec tego Sąd Rejonowy w B. błędnie zaakceptował wniosek prokuratora o skazanie bez rozprawy z uwagi na wadliwie wskazaną kwalifikację prawną czynu. Zarzucony skazanemu czyn powinien być - zgodnie z art. 53 § 3 i § 14 k.k.s.
-
zakwalifikowany z art. 65 § 3 k.k.s. i art. 91 § 4 k.k.s w zw. z art. 7 § 1 k.k.s., albowiem
opis czynu i wskazana w nim wysokość podatku narażonego na uszczuplenie wynosiła 38.459 zł, zaś wartość uszczuplenia celnego
wynosiła 1.299 zł.
W konsekwencji wymierzono też inną karę niż powinna zostać orzeczona. Przy przyjęciu prawidłowej kwalifikacji prawnej czynu, żaden ze wskazanych przepisów, tj. art. 65 § 3 k.k.s. i art. 91 § 4 k.k.s. nie przewiduje bowiem zagrożenia karą pozbawienia wolności, którą wymierzono a jedynie karę grzywny do 720 stawek dziennych.
Z tych też względów kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna. W ponownym postępowaniu Sąd Rejonowy - biorąc pod uwagę przedstawione zapatrywanie prawne co do kwalifikacji prawnej czynu - dokonana jej zmiany i dostosuje do niej środki represji karnej.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI