III KK 159/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść Józefa W., któremu zarzucono popełnienie przestępstwa z ustawy o ochronie zwierząt, polegającego na zabiciu ze szczególnym okrucieństwem psa i usiłowaniu zabicia dwóch innych. Sąd Rejonowy w H. warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego na okres próby wynoszący 2 lata, orzekając jednocześnie świadczenie pieniężne na rzecz organizacji ochrony zwierząt. Prokurator Generalny zarzucił wyrokowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 339 § 1 pkt 2 k.p.k., poprzez skierowanie sprawy na posiedzenie i warunkowe umorzenie, mimo że okoliczności popełnienia czynu budziły wątpliwości. Sąd Najwyższy przyznał rację Prokuratorowi Generalnemu, uznając pierwszy zarzut za trafny. Podkreślono, że warunkowe umorzenie postępowania wymaga, aby okoliczności popełnienia czynu nie budziły wątpliwości, a sąd musiał wyjaśnić elementy przedmiotowe i podmiotowe czynu rzutujące na ocenę jego społecznej szkodliwości i winy. W analizowanej sprawie istniały sprzeczne wersje zdarzeń, a sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił wystarczająco motywacji oskarżonego ani rzeczywistych powodów jego działania, co mogło mieć wpływ na ocenę stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu. Sąd Najwyższy zwrócił również uwagę na ducha ustawy o ochronie zwierząt, podkreślając, że zwierzę nie jest rzeczą, a człowiek jest mu winien poszanowanie i opiekę. Sąd nie podzielił drugiego zarzutu kasacji dotyczącego bezwzględnej przyczyny odwoławczej związanej z oznaczeniem okresu próby, uznając sprzeczność za pozorną i nieuniemożliwiającą wykonania wyroku. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek warunkowego umorzenia postępowania karnego, zwłaszcza w kontekście konieczności wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności czynu, a także znaczenie ochrony prawnej zwierząt.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd pierwszej instancji warunkowo umorzył postępowanie na posiedzeniu mimo istnienia wątpliwości faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy warunkowe umorzenie postępowania karnego może nastąpić, gdy okoliczności popełnienia czynu budzą wątpliwości, a sąd nie wyjaśnił wszystkich elementów przedmiotowych i podmiotowych czynu rzutujących na ocenę jego społecznej szkodliwości i winy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, warunkowe umorzenie postępowania wymaga, aby okoliczności popełnienia czynu nie budziły wątpliwości, a sąd musiał wyjaśnić wszystkie istotne elementy czynu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że warunkowe umorzenie postępowania wymaga nie tylko braku wątpliwości co do samego faktu popełnienia przestępstwa i sprawstwa, ale także wyjaśnienia elementów czynu wpływających na ocenę jego społecznej szkodliwości i winy. W analizowanej sprawie istniały sprzeczne wersje zdarzeń, a sąd pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia tych wątpliwości.
Jakie znaczenie dla warunkowego umorzenia postępowania mają postawa sprawcy po czynie i stanowisko pokrzywdzonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postawa sprawcy po czynie i stanowisko pokrzywdzonego są istotne dla pozytywnej prognozy kryminologicznej, ale nie mają bezpośredniego wpływu na ocenę stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu, które są kluczowe dla warunkowego umorzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że okoliczności takie jak pokrycie kosztów leczenia, wypłacenie rekompensaty czy oświadczenie pokrzywdzonego o braku pretensji, choć istotne dla prognozy kryminologicznej, nie mogą przesądzać o warunkowym umorzeniu postępowania, jeśli nie zostały wyjaśnione wątpliwości co do winy i społecznej szkodliwości czynu. Nadanie im pierwszorzędnego znaczenia mogłoby prowadzić do obejścia przepisów o ochronie zwierząt.
Czy sprzeczność w oznaczeniu okresu próby w wyroku warunkowo umarzającym postępowanie, polegająca na użyciu liczby cyfrowej i słownej, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą uniemożliwiającą wykonanie wyroku?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sprzeczność jest pozorna i nie uniemożliwia wykonania wyroku, nie stanowi ona bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że użycie przez Sąd Rejonowy określenia '2 (dwóch) roku tytułem próby' nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., ponieważ sprzeczność jest pozorna i nie uniemożliwia wykonania wyroku. Uchybienie to mogłoby być rozpatrywane co najwyżej jako względna przyczyna odwoławcza, ale w tym przypadku nie miało wpływu na treść orzeczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Józef W. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Stanisław K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej w H. | organ_państwowy | oskarżyciel |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce | instytucja | beneficjent świadczenia pieniężnego |
Przepisy (17)
Główne
u.o.zw. art. 35 § ust. 2 w zw. z ust. 1
Ustawa o ochronie zwierząt
Przepis dotyczy zabicia lub uśmiercenia zwierzęcia ze szczególnym okrucieństwem.
k.p.k. art. 339 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do skierowania sprawy na posiedzenie w celu warunkowego umorzenia postępowania.
k.k. art. 66 § § 1 i § 2
Kodeks karny
Przesłanki warunkowego umorzenia postępowania karnego.
k.k. art. 67 § § 1
Kodeks karny
Warunki orzeczenia świadczenia pieniężnego przy warunkowym umorzeniu.
k.k. art. 439 § § 1 pkt 7
Kodeks karny
Bezwzględna przyczyna odwoławcza - rażące naruszenie przepisów prawa procesowego.
k.p.k. art. 342 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymogi dotyczące oznaczenia okresu próby w orzeczeniu o warunkowym umorzeniu.
k.k. art. 115 § § 2
Kodeks karny
Ustalanie stopnia społecznej szkodliwości czynu.
u.o.zw. art. 1 § ust. 1
Ustawa o ochronie zwierząt
Zwierzę jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą; człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę.
Pomocnicze
k.k. art. 13 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy usiłowania popełnienia przestępstwa.
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy zbiegu przepisów ustawy.
k.k. art. 12
Kodeks karny
Dotyczy czynu ciągłego.
k.k. art. 67 § § 3
Kodeks karny
Dotyczy orzeczenia świadczenia pieniężnego.
k.k. art. 49 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy świadczenia pieniężnego.
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zwolnienie od kosztów sądowych.
k.p.k. art. 521
Kodeks postępowania karnego
Podstawa wniesienia kasacji.
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zarzuty kasacji.
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Względna przyczyna odwoławcza - wpływ uchybienia na treść orzeczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające wyjaśnienie okoliczności popełnienia czynu, stopnia jego społecznej szkodliwości i winy oskarżonego na etapie posiedzenia. • Istnienie sprzecznych wersji zdarzeń wymagających przeprowadzenia rozprawy. • Niewłaściwe uwzględnienie przez sąd pierwszej instancji ducha ustawy o ochronie zwierząt.
Odrzucone argumenty
Zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. z powodu sprzeczności w oznaczeniu okresu próby.
Godne uwagi sformułowania
Jakkolwiek zwierzęta nadal pozostają w sferze stosunków prawnych jedynie przedmiotami prawa, są to jednak przedmioty szczególne, korzystające z ochrony prawnej wynikającej z obowiązków człowieka wobec zwierząt w zakresie poszanowania, ochrony i godnego traktowania. • Skoro jedną z przesłanek warunkowego umorzenia postępowania jest wymóg, aby okoliczności popełnienia czynu nie budziły wątpliwości, sąd na podstawie zebranego materiału dowodowego musi dojść nie tylko do wniosku, że sam fakt popełnienia przestępstwa nie budzi wątpliwości, a zatem istnieją wystarczające podstawy, aby oskarżonemu przypisać popełnienie tego czynu, lecz także powinien wyjaśnić elementy przedmiotowe i podmiotowe tego czynu rzutujące na ocenę zarówno stopnia jego społecznej szkodliwości, jak i stopnia zawinienia oskarżonego.
Skład orzekający
J. Żywolewska–Ławniczak
przewodniczący
W. Błuś
sędzia
A. Stępka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek warunkowego umorzenia postępowania karnego, zwłaszcza w kontekście konieczności wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności czynu, a także znaczenie ochrony prawnej zwierząt."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd pierwszej instancji warunkowo umorzył postępowanie na posiedzeniu mimo istnienia wątpliwości faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ochrony zwierząt i budzi emocje związane z okrucieństwem wobec nich, a także porusza kwestię prawidłowego stosowania instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego.
“Czy warunkowe umorzenie postępowania za zabicie psa ze szczególnym okrucieństwem było przedwczesne? Sąd Najwyższy analizuje kluczowe przesłanki.”
Dane finansowe
świadczenie pieniężne: 2000 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.