III KK 150/20

Sąd Najwyższy2020-12-03
SNKarnewykroczenia skarboweŚrednianajwyższy
wykroczenie skarbowepodatek VATkara grzywnykasacjaSąd Najwyższyniepłacenie podatkówKodeks Karny Skarbowy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w części dotyczącej kary grzywny za wykroczenie skarbowe, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu rażącego naruszenia przepisów dotyczących wymiaru kary.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w L., który skazał M. R. za uporczywe niepłacenie podatku VAT. Sąd Rejonowy wymierzył karę grzywny w stawkach dziennych, co zdaniem Prokuratora stanowiło naruszenie przepisów Kodeksu Karnego Skarbowego, zgodnie z którymi kara za wykroczenie skarbowe powinna być określona kwotowo. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił wyrok w części dotyczącej kary i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść M. R. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w L. z dnia 21 kwietnia 2017 r. (sygn. akt III W (...)). Sąd Rejonowy uznał M. R. za winnego wykroczenia skarbowego z art. 57 § 1 k.k.s., polegającego na uporczywym niepłaceniu podatku od towarów i usług w okresie od września do listopada 2015 r. na łączną kwotę 157 560,00 zł. Za to wykroczenie wymierzono M. R. karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, po 100 zł każda. Wyrok nakazowy uprawomocnił się z powodu braku sprzeciwu. Prokurator Generalny zaskarżył wyrok w części dotyczącej kary, zarzucając rażące naruszenie art. 47 § 1 k.k.s., który stanowi, że karą za wykroczenie skarbowe jest kara grzywny określona kwotowo, a nie w stawkach dziennych. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora, stwierdzając, że wymierzenie kary w stawkach dziennych stanowi rażące naruszenie przepisów, które może mieć istotny wpływ na sytuację prawną skazanego, zwłaszcza w kontekście ewentualnego zarządzenia zastępczej kary pozbawienia wolności. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w L. do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Kara za wykroczenie skarbowe musi być określona kwotowo, zgodnie z art. 47 § 1 k.k.s.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 47 § 1 k.k.s. jednoznacznie stanowi, iż karą za wykroczenie skarbowe jest kara grzywny określona kwotowo. Wymierzenie jej w stawkach dziennych stanowi rażące naruszenie tego przepisu, które może mieć istotne konsekwencje dla skazanego, zwłaszcza w kontekście zasad wymiaru zastępczej kary pozbawienia wolności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części dotyczącej kary i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

M. R.

Strony

NazwaTypRola
M. R.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (7)

Główne

k.k.s. art. 57 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy czynu polegającego na uporczywym nie wpłacaniu w terminie podatku.

k.k.s. art. 47 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Stanowi, że karą za wykroczenie skarbowe jest kara grzywny określona kwotowo.

Pomocnicze

k.k.s. art. 172 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Wskazany w zarzucie kasacji jako naruszony przepis.

k.k.s. art. 48 § § 3

Kodeks karny skarbowy

Określa granicę kary grzywny za wykroczenie skarbowe.

k.k.s. art. 186 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy zasad wymiaru zastępczej kary pozbawienia wolności wobec sprawcy wykroczenia skarbowego.

k.k.s. art. 186 § § 3

Kodeks karny skarbowy

Określa maksymalny okres zastępczej kary pozbawienia wolności.

k.k.w. art. 46 § § 2

Kodeks karny wykonawczy

Określa zasady wymiaru zastępczej kary pozbawienia wolności przy zarządzeniu wykonania grzywny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymierzenie kary grzywny za wykroczenie skarbowe w stawkach dziennych, zamiast kwotowo, stanowi rażące naruszenie art. 47 § 1 k.k.s.

Godne uwagi sformułowania

kara za wykroczenie skarbowe jest kara grzywny określona kwotowo rażące naruszenie przepisu art. 47 § 1 k.k.s. konsekwencji tego naruszenia, które mogą mieć znaczenie dla sytuacji prawnej skazanego

Skład orzekający

Marek Motuk

przewodniczący-sprawozdawca

Marek Siwek

członek

Antoni Bojańczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.k.s. dotyczących wymiaru kary grzywny za wykroczenia skarbowe oraz zasad stosowania zastępczej kary pozbawienia wolności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wymierzenia kary w stawkach dziennych, co jest niezgodne z prawem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy istotnego błędu proceduralnego w orzekaniu kary za wykroczenie skarbowe, co ma praktyczne znaczenie dla podatników i prawników zajmujących się sprawami karnoskarbowymi. Wyjaśnia różnice między karą kwotową a stawkami dziennymi w kontekście k.k.s.

Błąd w karze za niepłacenie VAT: Sąd Najwyższy uchyla wyrok nakazowy.

Dane finansowe

WPS: 157 560 PLN

grzywna: 10 000 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 150/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 grudnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Motuk (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Marek Siwek
‎
SSN Antoni Bojańczyk
Protokolant Marta Brylińska
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 3 grudnia 2020 r. w trybie art. 535 § 5 kk
sprawy
M. R.
skazanego z art. 57 § 1 k.k.s.
z powodu kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w L.
z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt III W (…)
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w L.  do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w L. wyrokiem nakazowym z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt III W (…), uznał M. R.  za winnego tego, że będąc podatnikiem podatku od towarów i usług, w okresie od 25 września do 25 listopada 2015 r. uporczywie nie wpłacał w terminie ustawowym, tj. do 25-ego dnia miesiąca następującego po miesiącu rozliczeniowym, na rachunek Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. podatku od towarów i usług, zadeklarowanego w deklaracjach podatkowych dla podatku od towarów i usług VAT-7 za miesiące od sierpnia do października 2015 r. w łącznej wysokości 157 560,00 zł, tj. wykroczenia skarbowego z art. 57 § 1 k.k.s. Za to wykroczenie Sąd Rejonowy, powołując się na art. 57 § 1 k.k., wymierzył M. R.  karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 zł.
Od ww. wyroku nie został złożony sprzeciw, co skutkowało uprawomocnieniem się orzeczenia w dniu 18 maja 2017 r.
Kasację od przedmiotowego wyroku nakazowego wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając ten wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze, na korzyść M. R.. Skarżący zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów art. 172 § 1 k.k.s. w zw. z art. 47 § 1 k.k.s, polegające na wymierzeniu M. R.  za wykroczenie skarbowe z art. 57 § 1 k.k.s. kary grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości stawki dziennej na kwotę 100 zł, podczas gdy karą za wykroczenia skarbowe jest kara grzywny określona kwotowo.
Podnoszą powyższe, skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L..
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:
Kasacja jest oczywiście zasadna.
Rację ma Prokurator Generalny wskazując, że zgodnie z art. 47 § 1 k.k.s. karą za wykroczenie skarbowe jest kara grzywny określona kwotowo, podczas gdy w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy, uznając M. R.  za winnego popełnienia wykroczenia skarbowego z art. 57 § 1 k.k., wymierzył mu karę grzywny w wysokości  100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 zł.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że Sąd Rejonowy dopuścił się rażącego naruszenia przepisu art. 47 § 1 k.k.s. Słusznie podnosi przy tym skarżący, że choć wymierzona przedmiotowym wyrokiem nakazowym kara grzywny nie przekroczyła granicy określonej w art. 48 § 3 k.k.s., tj. dziesięciokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia (obowiązującego w dacie popełnienia czynu), to jednak jej określnie w  stawkach dziennych, uniemożliwia  – w przypadku konieczności zarządzenia zastępczej kary pozbawienia wolności – zastosowanie art. 186 § 3 k.k.s., przewidującego (w stosunku do przepisu art. 46 § 2 k.k.w.) autonomiczną regulację, dotyczącą zasad wymiaru zastępczej kary pozbawienia wolności wobec sprawcy wykroczenia skarbowego. Wypada tu przypomnieć, że przy wymiarze zastępczej kary pozbawienia wolności na podstawie art. 186 § 2 k.k.s., obowiązują ustawowe przeliczniki grzywny określone widełkowo i ułamkowo, wynoszące od 1/500 do 1/50 górnej granicy ustawowego zagrożenia za wykroczenie skarbowe, które konkretyzuje sąd, przyporządkowując określoną wartość mieszczącą się we wskazanych widełkach jednemu dniowi zastępczej kary pozbawienia wolności. W zależności od kwoty grzywny, jaką został ukarany sprawca wykroczenia skarbowego, sąd, dzieląc ją przez kwotę przyporządkowaną jednemu dniowi, określa liczbę dni zastępczej kary pozbawienia wolności koniecznej do odbycia, która jednak nie może przekroczyć 3 miesięcy (art. 186 § 3 k.k.s.). Tymczasem w myśl art. 46 § 2 k.k.w., przy zarządzeniu wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności, należy przyjąć, że jeden dzień pozbawienia wolności jest równoważny dwóm stawkom dziennym grzywny; kara zastępcza nie może przekroczyć 12 miesięcy pozbawienia wolności, jak również górnej granicy kary pozbawienia wolności za dane przestępstwo, a jeżeli ustawa nie przewiduje za dane przestępstwo kary pozbawienia wolności, górna granica zastępczej kary pozbawienia wolności nie może przekroczyć 6 miesięcy.
Porównując zatem określone
w
art. 186 § 2 k.k.s. i art. 46 § 2 k.k.w. zasady wymiaru zastępczej kary pozbawienia wolności, jak również biorąc pod uwagę wartość
kary grzywny, jaka pozostała M. R.  do spłaty, stwierdzić należy, że kwotowe jej wymierzenie – w sytuacji zarządzenia zastępczej kary pozbawienia wolności, a taka w sprawie niniejszej zachodzi – może być znacznie korzystniejsze dla skazanego.
Wobec oczywiście rażącego naruszenia przepisu art. 47 § 1 k.k.s., jak również wskazanych wyżej konsekwencji tego naruszenia, które mogą mieć znaczenie dla sytuacji prawnej skazanego – należało uwzględnić wniesioną kasację, a tym samym uchylić zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i sprawę w tym zakresie przekazać Sądowi Rejonowemu w L. do ponownego rozpoznania.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI