III KK 15/16

Sąd Najwyższy2016-03-31
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyusiłowanie rozbojuprocedura karnaśrodek odwoławczyzasady postępowaniakontrola orzeczenia

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego P. Z. od wyroku Sądu Apelacyjnego, uznając ją za oczywiście bezzasadną i utrzymując w mocy wyrok skazujący za usiłowanie rozboju.

Obrońca skazanego P. Z. wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego utrzymującego w mocy wyrok skazujący za usiłowanie rozboju. Zarzuty dotyczyły naruszenia zasad procedury karnej, w tym bezstronności, domniemania niewinności i swobodnej oceny dowodów. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, wskazując, że zarzuty powielały argumentację apelacyjną i były skierowane przeciwko orzeczeniu sądu pierwszej instancji, a nie sądu odwoławczego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego P. Z. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego skazujący P. Z. za usiłowanie rozboju (art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k.) na karę 3 lat pozbawienia wolności. Obrońca zarzucał Sądowi Apelacyjnemu rażące naruszenie prawa, w tym zasady bezstronności (art. 4 k.p.k.), zasady 'in dubio pro reo' (art. 5 § 2 k.p.k.) oraz zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego (art. 7 k.p.k.), twierdząc, że brak było podstaw do przyjęcia znamion usiłowania rozboju i należytego uzasadnienia. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że kasacja może być wniesiona od prawomocnego orzeczenia sądu odwoławczego i musi przedstawiać uchybienia obciążające ten wyrok. Wskazano, że zarzuty obrońcy powielały argumentację apelacyjną i były skierowane przeciwko ustaleniom sądu pierwszej instancji, co jest niedopuszczalne. Sąd Najwyższy odniósł się do poszczególnych zarzutów, wyjaśniając, że Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił zarzuty apelacyjne, a zarzuty dotyczące naruszenia art. 4, 5 § 2 i 7 k.p.k. są nieuprawnione w kontekście kontroli instancyjnej, gdy sąd odwoławczy nie przeprowadzał nowych dowodów. Stwierdzono, że uzasadnienie Sądu Apelacyjnego spełniało wymogi formalne i merytoryczne, a zarzut naruszenia art. 457 § 3 k.p.k. był gołosłowny. W konsekwencji kasację oddalono, a skazanego zwolniono od kosztów sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące naruszenia zasad procedury karnej, w tym zasady obiektywizmu, domniemania niewinności i swobodnej oceny dowodów, są nieuprawnione w kasacji, gdy sąd odwoławczy jedynie weryfikuje ocenę sądu pierwszej instancji i nie przeprowadza nowych dowodów ani nie dokonuje odmiennej oceny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zarzuty naruszenia zasad procedury karnej, takie jak art. 4, 5 § 2 i 7 k.p.k., są nieuprawnione w kasacji, jeśli sąd odwoławczy nie przeprowadzał postępowania dowodowego ani nie dokonał odmiennej oceny dowodów. W takich przypadkach należy wykazać wadliwość argumentacji sądu odwoławczego w zakresie kontroli oceny sądu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
P. Z.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Prokuratury Rejonowej w G.organ_państwowyoskarżyciel
obrońca skazanegoinneobrońca
Prokurator Prokuratury Apelacyjnejorgan_państwowyinna
adw. L. K.inneobrońca z urzędu

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 280 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 2 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna i niedopuszczalna, ponieważ powiela zarzuty apelacyjne i jest skierowana przeciwko orzeczeniu sądu pierwszej instancji. Zarzuty naruszenia zasad procedury karnej (art. 4, 5 § 2, 7 k.p.k.) są nieuprawnione w kasacji, gdy sąd odwoławczy jedynie kontroluje ocenę sądu pierwszej instancji. Uzasadnienie Sądu Apelacyjnego spełnia wymogi art. 457 § 3 k.p.k., a zarzut naruszenia tego przepisu jest gołosłowny.

Odrzucone argumenty

Naruszenie zasady bezstronności organu procesowego (art. 4 k.p.k.). Naruszenie zasady 'in dubio pro reo' (art. 5 § 2 k.p.k.). Naruszenie zasad prawidłowego rozumowania i wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego (art. 7 k.p.k.). Brak należytego uzasadnienia stanowiska sądu odwoławczego (art. 457 § 3 k.p.k.). Naruszenie art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. poprzez przyjęcie znamion usiłowania rozboju mimo braku bezpośredniego zmierzania do dokonania przestępstwa.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście bezzasadna zarzuty skierowane przeciwko procedowaniu Sądu odwoławczego są podniesione wbrew treści przepisu art. 519 k.p.k. skarżący instrumentalnie potraktował ten nadzwyczajny środek zaskarżenia, próbując wymóc na Sądzie Najwyższym kontrolę orzeczenia w ramach ,,trzeciej instancji”. zarzucenie Sądowi odwoławczemu naruszenia zasad procedury karnej [...] gdy Sąd ten nie przeprowadzał w postępowaniu odwoławczym dowodów, ani też nie dokonał odmiennej oceny żadnego z przeprowadzonych dowodów jest de facto nieuprawnione nie można też skutecznie zarzucić Sądowi naruszenia art. 7 k.p.k. W przedstawionej postaci także ten zarzut nie ma charakteru kasacyjnego. zarzut rażącego naruszenia prawa – art. 457 § 3 k.p.k. – jest bezzasadny w stopniu oczywistym i w zasadzie skarżący poza lapidarnym wskazaniem tego naruszenia nie uzasadnił przedmiotowego zarzutu, zatem twierdzenia obrońcy skazanego, że Sąd Apelacyjny naruszył rażąco ten przepis jest gołosłowne i niczym nie uzasadnione.

Skład orzekający

Józef Dołhy

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności i zakresu kontroli kasacyjnej w kontekście zarzutów dotyczących naruszenia zasad procedury karnej przez sąd odwoławczy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie zarzuty kasacyjne powielają argumentację apelacyjną i są skierowane przeciwko ustaleniom sądu pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne wyjaśnienie granic kontroli kasacyjnej i niedopuszczalności powielania zarzutów apelacyjnych.

Kasacja jako "trzecia instancja"? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kontroli.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 15/16 POSTANOWIENIE Dnia 31 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Dołhy na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 31 marca 2016 r., sprawy P. Z. skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego, od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 11 czerwca 2015 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 4 lutego 2015 r., p o s t a n o w i ł 1. oddala kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. zwalnia skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego; 3. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu adw. L. K. - Kancelaria Adwokacka kwotę 738,00 zł. (słownie: siedemset trzydzieści osiem złotych), w tym 23 % VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji w sprawie skazanego P. Z. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z dnia 4 lutego 2015 roku skazał P. Z. za popełnienie czynu zabronionego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. i za to wymierzył mu karę 3 (trzech) lat pozbawienia wolności. 2 Apelacje od tego orzeczenia wnieśli Prokurator Prokuratury Rejonowej w G. oraz obrońca oskarżonego. Prokurator zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości na niekorzyść P. Z., podnosząc w zwykłym środku odwoławczym błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w G. Obrońca skazanego zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie art. 2 § 2 k.p.k., art. 5 § 1 k.p.k., art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, względnie uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów, albo wymierzenie mu kary w łagodniejszym wymiarze. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 roku utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając obie apelacje za oczywiście bezzasadne. Kasację od orzeczenia Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego P. Z. Wyrokowi Sądu Apelacyjnego zarzucił następujące, rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść wyroku ,,a mianowicie naruszenie zasady bezstronności organu procesowego (art. 4 k.p.k.), zasady ,in dubio pro reo” (art. 5 § 2 k.p.k.), jak również zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego (art. 7 k.p.k.) poprzez przyjęcie przez Sąd okoliczności zdarzenia zgodnie z którymi zachowanie sprawcy wyczerpało znamiona przestępstwa usiłowania rozboju, w sytuacji gdy w materiale dowodowym brak jest okoliczności wskazujących na bezpośrednie zmierzanie do dokonania przestępstwa, a ponadto brak należytego uzasadnienia takiego stanowiska (art. 457 § 3 k.p.k.)” Podnosząc powyższe zarzuty obrońca skazanego wniósł o ,,uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Apelacyjny jako sądowi odwoławczemu w innym składzie.” W odpowiedzi na kasację Prokurator Prokuratury Apelacyjnej wniósł o oddalenie skargi jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście bezzasadna. 3 Zarzuty skierowane przeciwko procedowaniu Sądu odwoławczego są podniesione wbrew treści przepisu art. 519 k.p.k., który stanowi, że kasacja może być wniesiona od prawomocnego orzeczenia Sądu odwoławczego kończącego postępowanie. Oznacza to, że taka skarga musi przedstawiać uchybienia obciążające wyrok Sądu odwoławczego. Takiego przymiotu brakuje skardze obrońcy skazanego Z. Zarówno charakter podniesionych zarzutów, które stanowią powielenie apelacji, jak i uzasadnienie nadzwyczajnego środka odwoławczego wskazują, że autor skierował kasację przeciwko orzeczeniu Sądu I instancji. Jest to zabieg niedopuszczalny i pozwala wnioskować, że skarżący instrumentalnie potraktował ten nadzwyczajny środek zaskarżenia, próbując wymóc na Sądzie Najwyższym kontrolę orzeczenia w ramach ,,trzeciej instancji”. Sąd Apelacyjny rozpoznając apelację szczegółowo odniósł się do poszczególnych zarzutów na stronach 4-11 uzasadnienia, wskazując dlaczego zarzuty obrazy przepisów postępowania i błędu w ustaleniach faktycznych uznał za niezasadne. Sąd podkreślił też, że kontrola apelacyjna nie pozostawia wątpliwości, co do tego, że Sąd Okręgowy procedował z zachowaniem wszelkich reguł – art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. Argumentacja Sądu odwoławczego w tym zakresie jest rzeczowa i wprost odnosi się do powołanych w apelacji zarzutów. Autor kasacji ignorując argumentację Sądu II instancji zmierza w dalszym ciągu do kwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji. Zarzut naruszenia art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. wyrażony w kasacji czyni kasację zarówno bezzasadną w stopniu oczywistym, jak i niedopuszczalną. Po pierwsze zarzucenie Sądowi odwoławczemu naruszenia zasad procedury karnej, w tym wypadku zasady obiektywizmu (art. 4 k.p.k.), zasady domniemania niewinności (art. 5 § 2 k.p.k.) oraz zasady swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.), gdy Sąd ten nie przeprowadzał w postępowaniu odwoławczym dowodów, ani też nie dokonał odmiennej oceny żadnego z przeprowadzonych dowodów jest de facto nieuprawnione (zob. postanowienie SN z dnia 7 października 2003 roku, V KK 65/03). W sytuacji bowiem, gdy Sąd II instancji weryfikuje ocenę dokonaną przez 4 Sąd meriti, należy w skardze kasacyjnej wykazać wadliwość argumentacji (bądź jej braku) Sądu odwoławczego w zakresie takiej oceny (art. 457 § 3 k.p.k.). Zarzut rażącego naruszenie art. 4 k.p.k. jest oczywiście bezzasadny. Norma zawarta w tym przepisie jest dyrektywą o charakterze ogólnym, nakazującą uwzględnienie okoliczności przemawiających zarówno na korzyść i na niekorzyść skazanego. Zarzut naruszenia przepisu art. 4 k.p.k. winien opierać się na naruszeniu norm tworzących konkretne zakazy lub nakazy. Tymczasem obrońca skazanego, poza lakonicznym stwierdzeniem o naruszeniu przepisu art. 4 k.p.k., nie przytoczył żadnych konkretnych argumentów wskazujących na uchybienia w procedowaniu Sądu Apelacyjnego. Sposób sformułowania zarzutu naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. wskazuje, iż skarżący całkowicie pomija fakt, że przepis statuujący zasadę in dubio pro reo dotyczy wątpliwości, które ma i których nie jest w stanie rozstrzygnąć Sąd rozpoznający sprawę, nie zaś wątpliwości obrońcy albo skazanego, co do prawidłowości rozstrzygnięcia przez ten Sąd. Nie można też skutecznie zarzucić Sądowi naruszenia art. 7 k.p.k. W przedstawionej postaci także ten zarzut nie ma charakteru kasacyjnego. Sąd Apelacyjny nie czynił żadnych własnych ustaleń faktycznych w zakresie przypisanego P. Zalewskiemu czynu. Uzasadnienie Sądu odwoławczego, spełniające wymogi z art. 457 § 3 k.p.k., przekonuje o wnikliwej i kompetentnej kontroli orzeczenia Sądu Okręgowego. Aprobując ustalenia Sądu Okręgowego, które stanowiły podstawę orzeczenia Sądu meriti, Sąd odwoławczy zaakceptował tym samym jego ocenę zgromadzonych dowodów. Kontrola orzeczenia Sądu pierwszoinstancyjnego doprowadziła Sąd Apelacyjny do wniosku, że ocena dowodów przeprowadzona przez Sąd I instancji była swobodna, nie zaś dowolna, zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, pozbawiona błędów logicznych lub faktycznych. Skarżący nie przedstawił żadnych uchybień, jakimi ta ocena miała być dotknięta. Zarzut rażącego naruszenia prawa – art. 457 § 3 k.p.k. – jest bezzasadny w stopniu oczywistym i w zasadzie skarżący poza lapidarnym wskazaniem tego naruszenia nie uzasadnił przedmiotowego zarzutu, zatem twierdzenia obrońcy skazanego, że Sąd Apelacyjny naruszył rażąco ten przepis jest gołosłowne i niczym 5 nie uzasadnione. W uzasadnieniu wywodów kasacyjnych obrońca skazanego ograniczył się do wyjęcia z szerokiego kontekstu uzasadnienia Sądu odwoławczego poszczególnych fragmentów sprowadzając zarzut rażącego naruszenia art. 457 § 3 k.p.k. do podważenia ustaleń faktycznych (art. 438 pkt 3 k.p.k.) poczynionych przez Sąd I instancji. Wskazać należy, że stopień szczegółowości uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego jest pochodną zakresu i poziomu środka odwoławczego wniesionego przez obrońcę skazanego, który sprowadzał się do przeciwstawienia ustaleniom i ocenom Sądu Okręgowego okoliczności zawartych w prezentowanej przez skazanego i jego obrońcę linii obrony. Sąd odwoławczy znaczną część uzasadnienia wyroku poświęcił rozważaniom nad kwalifikacją prawną czynu skazanego (art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k.), co było kwestionowane zarówno przez apelującego Prokuratora, który forsował skazanie P. Z. z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k. oraz obrońcy skazanego, który sprzeciwiał się skazaniu P. Z. za popełnienie przestępstwa rozboju, oraz prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych. Sąd odwoławczy rzetelnie rozpoznał środek odwoławczy, stosownie do przepisu art. 457 § 3 k.p.k. Zarzut naruszenia tego przepisu Sąd Najwyższy ocenia jako oczywiście bezzasadny. Z tych względów kasację obrońcy skazanego P. Z. należało oddalić, jako oczywiście bezzasadną. kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI